Боричевский Артём Иванович

Боричевский Артём Иванович
Боричевский Артём Иванович
Ҫуралнӑ вӑхӑт	1891 ҫулхи ҫӗртмен 28-мӗшӗ
Ҫуралнӑ вырӑн	Серники[d], Пинский уезд[d], Минская губерния[d], Раҫҫей империйӗ;
Вилнӗ вӑхӑт	1969 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗ (78 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Зерноград[d], Ростов облаҫӗ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР;
Пӑхӑнни	СССР
Ҫар тӗсӗ
Звани
Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем	Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи; Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи; Раççейри граждан вăрçи; Белорусская операция[d];
Наградӑсемпе хисепсем	;

Боричевский Артём Иванович (1891 ҫулхи ҫӗртмен 28-мӗшӗ, Серники^[d], Минская губерния^[d] — 1969 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗ, Зерноград^[d], Ростов облаҫӗ) — Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫине, Граждан тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫисене хутшӑннӑскер, 2-мӗш Беларуҫ фронтӗнчи 3-мӗш ҫарӑн Орёлти 5-мӗш стрелоксен дивизийӗн 190-мӗш стрелоксен полкӗнчи батальон командирӗн ҫумӗ, капитан. Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).

Пурнӑҫӗ

Ирхи ҫулсем

1891 ҫулхи ҫӗртмен 28-мӗшӗнче Раҫҫей империйӗнчи Минск кӗпӗрнине кӗрекен Пинск уесӗнчи Серники ялӗнче (халӗ Украинӑри Ровно облаҫӗнчи Заречное районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Белорус.^[1]

Шкулта 5 класс вӗренсе пӗтернӗ. Зерновой хула евӗрлӗ посёлокри (халӗ Ростов облаҫӗнчи Зерноград хули) тӗпчев станцийӗнче платник пулса ӗҫленӗ.^[2]

Пӗрремӗш тӗнче тата Граждан вӑрҫисем

1914 ҫулта ӑна патша ҫарне илнӗ тата Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи фронтне янӑ, унта вӑл тӑватӑ ҫул ирттернӗ^[1]. Октябрь революцийӗ хыҫҫӑн хӑй ирӗкӗпе Хӗрлӗ Ҫар ретне тӑнӑ. Украинӑра петлюровецсене, нимӗҫ оккупанчӗсене хирӗҫ, кайран Ҫӗпӗрте колчаковецсене хирӗҫ ҫапӑҫнӑ. 1919 ҫулта Петропавловск патӗнчи ҫапӑҫура контузиленнӗ^[1]. 1922 ҫулта взвод командирӗн ятӗнче запаса тухнӑ тата тӑван тӑрӑхне таврӑннӑ.

1930 ҫулта ашшӗ-амӑшӗпе пӗрле Дон ҫине, Мечётинская районӗнчи 2-мӗш №-лӗ вӗрентӳпе тӗпчев тытӑмлӑ тыр-пул совхозне куҫса кайнӑ. Дон ҫинчи Ростовра агроном пӗлӗвне илнӗ хыҫҫӑн Ростоври селекци станцийӗнче ӗҫленӗ.^[1]

1939 ҫултанпа ВКП(б)/КПСС пайташӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи

Фашистла Германи Совет Союзӗ ҫине улталаса тапӑннӑ вӑхӑтра Артём Боричевский тӗпчевпе селекци участокӗнче пулнӑ. 1941 ҫулхи юпа уйӑхӗнче, 50 ҫула ҫитнӗ пулин те, вӑл хӑй ирӗкӗпе Хӗрлӗ Ҫарне тӑнӑ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче 1942 ҫулхи пушӑн 1-мӗшӗнчен пуҫласа стрелоксен ротин командирӗн, кайран — батальон командирӗн ҫумӗн вырӑнӗнче пулнӑ^[1].

Орёл, Брянск, Гомель-Речица тата Рогачёв-Жлобин тапӑну операцийӗсене, Беларуҫе ирӗке кӑларас ӗҫе, Тухӑҫ Пруссири ҫапӑҫусене (1945 ҫулхи кӑрлач — пуш уйӑхӗсем) тата Берлина тапӑнмалли операцине (1945 ҫулхи ака уйӑхӗ) хутшӑннӑ^[1].

1944 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗнче Рогачёв хулинчен ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫалла тӑшманӑн хӳтӗлев вырӑнне тапӑнса кӗнӗ чухне палӑрнӑ. 1944 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗнче 190-мӗш стрелоксен полкӗнчи батальон командирӗн ҫумӗ (Орёлти 5-мӗш стрелоксен дивизийӗ, 3-мӗш ҫар, 2-мӗш Беларуҫ фрончӗ) А. И. Боричевский капитан 41 ҫынран тӑракан штурм ушкӑнне ертсе пырса автомашинӑсемпе тӑшман тылне тапӑнса кӗнӗ тата Гродно облаҫӗнчи Волковыск хули патне каякан 600 ҫынлӑ нимӗҫ салтакӗсен колоннипе ҫапӑҫӑва кӗнӗ. Ҫак ҫапӑҫура штурм ушкӑнӗ нимӗҫсен 200 яхӑн салтакӗпе офицерне, икӗ автомашинӑна, вут-хӗмлӗ 5 вырӑна тата танка хирӗҫ пемелли виҫӗ тупӑна аркатнӑ. Кайран ушкӑн хулана ярса илнӗ те тӗп вӑйсем ҫитиччен ӑна тытса тӑнӑ^[3]^[1].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи ҫулсем

1946 ҫулта майор ячӗпе запаса тухнӑ. Ростов облаҫӗнчи Зерноград хулинче пурӑннӑ, Ростоври патшалӑхӑн селекципе тӗпчев станцийӗнче ӗҫленӗ^[1]. 1965 ҫулта ӑна Зерноград хулин хисеплӗ гражданӗн ячӗпе чысланӑ.

1969 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ, ӑна Зерноградра пытарнӑ.

Астӑвӑм

Зерноградри, Гроднӑри тата Волковыскри (Беларуҫ Республики) урамсене Боричевский ятне панӑ.^[4]
Волковыскра 2019 ҫулта Волковыск районӗнчи вулавӑшӑн 46-мӗш №-лӗ филиалӗн ҫурчӗ ҫине (вӑл шӑп та лӑп ун ячӗллӗ урамрах вырнаҫнӑ) асӑну хӑми ҫакнӑ.

Наградӑсем

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе нимӗҫпе фашист хапсӑнчӑкӗсене хирӗҫ ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар хушӑвӗсене тӗслӗхлӗн пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра кӑтартнӑ хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн Боричевский Артём Иванович капитана Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятпа тата Ленин орденӗпе 5831-мӗш №-лӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ.^[3]
Ленин орденӗпе, 1-мӗш тата 2-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗсемпе, Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе, «Берлина илнӗшӗн», «Кёнигсберга илнӗшӗн» тата ытти медальсемпе чысланӑ.^[3]^[5]

Ӑнлантарусем

^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸ На фронте был с 50 лет, стал Героем Советского Союза. Белорус Артём Боричевский прошёл три войны (выр.). Минская правда (20 авӑнӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ Боричевский Артём Иванович (выр.). Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³ Боричевский Артём Иванович (выр.). Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ В Гродно появятся улицы, которым присвоены имена Героев Советского Союза (выр.). Гродзенская праўда (1 раштавӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
^ Боричевский Артём Иванович. Запись о награждении (выр.). Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

Каҫӑсем

Боричевский Артём Иванович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

[mlyn-1] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸ На фронте был с 50 лет, стал Героем Советского Союза. Белорус Артём Боричевский прошёл три войны (выр.). Минская правда (20 авӑнӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[victorymuseum-2] Боричевский Артём Иванович (выр.). Музей Победы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[warheroes-3] ¹^,²^,³ Боричевский Артём Иванович (выр.). Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[grodno-4] В Гродно появятся улицы, которым присвоены имена Героев Советского Союза (выр.). Гродзенская праўда (1 раштавӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.

[pamyat_naroda-5] Боричевский Артём Иванович. Запись о награждении (выр.). Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]