Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Ростов облаҫӗ

Росто́в о́блаçĕ — Раççейĕн Европа пайĕн кăнтăрти Раççей Федерацин субъекчĕ, Кăнтăр федераци тăрăхне кĕрет. Администраци центрĕ — Ростов-Тан-çинчи хула.

Тухăç енче Ростов облаçĕ Волгоград, çурçĕр енче — Воронеж облаçĕсемпе, кăнтăр енче — Краснодар тата Ставрополь енĕсемпе, Калмăк Республикипе, анăç енче — Донецк тата Луганск халӑх республикисемпе чикĕ тытать.

Истори

undefined

Указпа килӗшӳллӗн 18 (29). 12. 1707 кӗпернери малтанхи 8 кӗпернесен шутӗнче 1707—1710 ҫҫ. Азов кӗпернине туса хунӑ. Азов кӗпернин административлӑ тӗпӗ Азов хула-крепоҫӗ пулнӑ.

XIX ӗмӗрте Раҫҫейӗн хальхи Ростов облаҫӗн пӗтӗм территорийӗ Дон Ҫарӗ — Раҫҫей империн администрациллӗ-территориллӗ виҫи, Дон казакӗсем пурӑнакан тата хӑйне уйрӑм лару-тӑрупа тытса пынӑ ҫӗрсене кӗнӗ. 1786 ҫултанпа официаллӑ Тан Ҫарӗн ҫӗрӗ тенӗ, 1870—1918 — Тан Ҫарӗн Облаҫӗ.

1835-мӗш ҫулта Дон Ҫарӗн ҫӗрне ҫичӗ административлӑ тӑрӑха пайланӑ: Черкасский (окружное управление в г. Новочеркасск), 1-мӗш Донской (станица Ведерниковская), 2-мӗш Донской (станица Нижне-Чирская), Усть-Медведицкий (станица Усть-Медведицкая), Донецкий (станица) Каменская станица), Хопёрский (Алексеевская станици), Миусский (Голодаевка слободи)

XX ӗмӗр пуҫламӑшӗ тӗлне Дон Ҫарӗн облаҫӗ тӑхӑр тӑрӑхран тӑнӑ: 1-мӗш Дон, 2-мӗш Дон, Донец, Ростов, Усть-Медведица, Хопёр, Черкас, Сальпа Таганрог округӗсенчен. 1918 ҫулта Усть-Медведица, Донецк тата Хопёр округӗсен чаҫӗсенчен Тури Дон округне туса хунӑ. Февраль революцийӗ хыҫҫӑн Тан Ҫарӗн облаҫӗнче Казак ункин (парламент) тата Ҫар утаманӗн (йӗри-тавра суйлакан) влаҫне ҫӗнӗрен туса лартнӑ.

Октябрь революцийӗ хыҫҫӑн Дон ҫарӗсен правительстви А. М. Каледин Ҫар атаманӗ ертсе пынипе большевиксене йышӑнма килӗшмен, хӗҫпӑшаллӑ хирӗҫ тӑнӑ. 1918 ҫулхи нарӑс уйӑхӗ вӗҫнелле Каледин вӑйӗсене аркатнӑ, Новочеркасск тата Дон-ҫинчи Ростов — Хӗрлӗ ҫар йышӑннӑ. Каледин атаман хӑй ҫине алӑ хунипе пурнӑҫне пӗтернӗ, унӑн преемникне Назаров атамана персе пӑрахнӑ.

Дон Ҫарӗн облаҫ территоринче Дон Совет Республикине пӗлтернӗ. 1918 ҫулхи пуш уйӑхӗнче большевиксене хирӗҫ касаксем пӑлхав тапратаҫҫӗ, ӑна пула 1918 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Новочеркасскра Дон — патшалӑх вӗрентӗвӗн Пӗтӗм аслӑ Ҫарне, вӑхӑтлӑха (легитимлӑ Раҫҫей влаҫне ҫӗнӗрен туса хуриччен) никама пӑхӑнманлӑха туса хураҫҫӗ. Аслӑ ӗҫ тӑвакан влаҫ суйлав атаманне куҫнӑ, саккунпа канашлу функцийӗсем йӗри-тавра тӑрса юлнӑ. Пӗтӗм Аслӑ Дон Ҫарӗн ялавӗ горизонт тӑрӑхӗсемлӗ виҫӗ тӗслӗ пир тӑрӑхӗ пулса тӑнӑ: кӑвак, сарӑ тата хӗрлӗ, вӗсем Донӑн виҫӗ халӑхӗсен: казаксен, калмӑксен тата вырӑссен пӗрлӗхне пӗлтернӗ.

undefined

1918 ҫулта Таганрог кӗске вӑхӑтрах Украина совет республикин Халӑх секретариачӗпе правительстви пурӑннӑ вырӑн пулнӑ.

1919 ҫулта Таганрогра Деникин Ставки — Раҫҫейӗн Кӑнтӑр енче Хӗҫпӑшаллӑ вӑйсен Тӗп ҫарпуҫӗ — вырнаҫнӑ.

1923 ҫулта Украина ССРӗн Донецк кӗперни шутӗнче Таганрог тӑрӑхне йӗркеленӗ.

undefined

Физикӑпа географи уйрӑмлӑхӗсем

Мускава ҫити тӳррӗн виҫсен 756 ҫухрӑм пулать.

Шывсем

Область тӑрӑх Европӑри чи пысӑк юханшывсенчен пӗри — Дон — юхса иртет. Кунта Цимлянск шыв управӗ вырнаҫнӑ, унта упранакан шыв калӑпӑшӗ 24 млрд м³ танлашать.

Донӑн тӗп юпписем — Ҫурҫӗр Донецпа Маныч — карапсемпе ҫӳреме юрӑхлӑ.

Облаҫӗн кӑнтӑр-тухӑҫ пайӗ хӗрринче Азов тинӗсӗн Таганрог кӳлмекӗ вырнаҫнӑ.

Административлӑ-территориллӗ пайланӑвӗ

«Об административно-территориальном устройстве Ростовской области» Саккунпа килӗшӳллӗн, РФ субъекчӗ шутне кӗрет:

55 администрациллӗ-территориллӗ йӗркеленӳ:

  • 12 хула тӑрӑхӗ
  • 43 муниципаллӑ район

408 администрациллӗ-территориллӗ виҫи:

  • 18 хула тӑрӑхӗ
  • 390 ял тӑрӑхӗ.

Вӗсем администрациллӗ-территориллӗ йӗркеленӳ шайӗнче хулари пурӑнан вырӑнсемпе районсене кӗртеҫҫӗ.

Ростов облаҫӗн административлӑ тӗпӗ — Дон ҫинчи Ростов хула.

Дон ҫинчи Ростов хула 8 районтан тӑрать:

  • Ворошилов районӗ
  • Чукун ҫул районӗ
  • Киров районӗ
  • Ленин районӗ
  • Октябрьски районӗ
  • Первомайски районӗ
  • Пролетари районӗ
  • Совет районӗ

Ростов облаҫӗнче 12 хула округӗ, 43 муниципаллӑ район пур. Муниципаллӑ районсенче 18 хула тӑрӑхӗ тата 390 ял тӑрӑхӗ вырнаҫнӑ.

Хула округӗсемпе муниципаллӑ районсем
Картта
ҫинчи
№ 		Ят ОКАТО ОКТМО Халӑх йышӗ,
ҫын 		Администраци вырнаҫнӑвӗ
Хула округӗсем
I Дон ҫинчи Ростов хули 60 401 60 701 ↗1 142 162[1] Дон ҫинчи Ростов хули
II Азов хули 60 404 60 704 ↗81 924[1] Азов хули
III Батайск хули 60 407 60 707 ↘126 988[1] Батайск хули
IV Волгодонск 60 412 60 712 ↘168 048[1] Волгодонск хули
V Гуково хули 60 415 60 715 ↘60 361[1] Гуково хули
VI Донецк хула 60 417 60 717 ↘46 623[1] Донецк хула
VII Зверево хули 60 418 60 718 ↗20 231[1] Зверево хули
VIII Каменск-Шахтинский хули 60 419 60 719 ↘86 365[1] Каменск-Шахтинский хули
IX Новочеркасск хули 60 427 60 727 ↘163 674[1] Новочеркасск хули
X Новошахтинск хула 60 430 60 730 ↘103 480[1] Новошахтинск хула
XI Таганрог хула 60 437 60 737 ↘245 120[1] Таганрог хула
XII Шахты 60 440 60 740 ↘226 452[1] Шахты хула
Муниципаллӑ районсем
1 Азов 60 201 ↗107 022[1] Азов хула
2 Аксай 60 202 ↗121 433[1] Аксай хули
3 Багаевски 60 205 ↘32 705[1] Багаевски станица
4 Шурӑ Калитва 60 206 ↗91 684[1] Шурӑ Калитва хула
5 Боковски 60 207 ↘13 533[1] Боковски станица
6 Тури Дон 60 208 ↗18 004[1] станица Казански
7 Веселый 60 209
  1. Н/Д[2]
 посёлок Весёлый
8 Волгодонск 60 212 ↗34 043[1] Романовски станица
9 Дубовски 60 213
  1. Н/Д[3]
 Дубовски сала
10 Егорлыкски 60 215 ↘30 759[1] Егорлыкски станица
11 Заветнӑй 60 217 ↘15 621[1] Заветнӑй сала
12 Зерноград 60 218 ↗53 161[1] Зерноград хули
13 Зимовники 60 219 ↘32 617[1] Зимовники посёлок
14 Кагальницки 60 222 ↗28 826[1] Кагальницки станица
15 Каменка 60 223
  1. Н/Д[4]
 Тарӑн пгт
16 Кашар 60 224 ↘20 030[1] Кашар слабода
17 Константиновск 60 225
  1. Н/Д[5]
 Константиновск хули
18 Хӗрлӗ Сулин 60 226 ↘71 932[1] Хӗрлӗ Сулин хули
19 Куйбышево 60 227
  1. Н/Д[6]
 Куйбышево сала
20 Мартыновка 60 230 ↗34 709[1] Мӑн Мартыновка слабода
21 Матвеев-Курган 60 231 ↗41 158[1] Матвеев Курган посёлок
22 Миллерово 60 232 ↗65 050[1] Миллерово хула
23 Милютински 60 233 ↗13 020[1] Милютински станица
24 Морозовск 60 234 ↘36 066[1] Морозовск хула
25 Мясниково 60 235 ↗52 046[1] Чалтырь сала
26 Неклиновски 60 236 ↗88 623[1] Покровски сала
27 Обливски 60 240 ↘16 960[1] Обливски станица
28 Октябрьски 60 241
  1. Н/Д[7]
 Каменоломни пгт
29 Орловски 60 242
  1. Н/Д[8]
 Орловски посёлок
30 Песчанокопски 60 244 ↗26 804[1] Песчанокопски сала
31 Пролетарск 60 245
  1. Н/Д[9]
 Пролетарск хули
32 Ремонтнӑй 60 247 ↘16 688[1] Ремонтнӑй сала
33 Родионово-Несветайскӑй 60 248 ↘21 878[1] Родионово-Несветайскӑй слабода
34 Сальск 60 250 ↗104 206[1] Сальск хули
35 Семикаракорск 60 251 ↘48 126[1] Семикаракорск хули
36 Советски 60 252
  1. Н/Д[10]
 Советски станица
37 Тарасовски 60 253 ↘27 087[1] Тарасовски посёлок
38 Тацински 60 254 ↗34 511[1] Тацински станица
39 Усть-Донецк 60 255 ↘30 617[11] Усть-Донецк пгт
40 Целина 60 256 ↗29 957[1] Целина посёлок
41 Цимлянск 60 257 ↗35 069[1] Цимлянск хули
42 Чертково 60 258 ↘30 359[1] Чертково посёлок
43 Шолохов 60 211 ↗25 180[1] Вёшенскӑй станица

Ҫавӑн пекех пӑхӑр

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (выр.) (XLSX). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ.
  2. ^ Весёловский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  3. ^ Дубовский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  4. ^ Каменский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  5. ^ Константиновский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  6. ^ Куйбышевский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  7. ^ Октябрьский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  8. ^ Орловский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  9. ^ Пролетарский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  10. ^ Советский район (Ростов облаҫӗ) > Даннӑйсем тупӑнмарӗҫ. Тен, страница ятне улӑштарнӑ. Справочнике тӗрӗслӗр
  11. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2022 года

Вуламалли

  • Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Ростовской области. . — Ростов-на-Дону: Росстат. — С. 905.

Каçăсем

Шаблон:Ростов облаçĕ

Темӑпа ҫыхӑннисем

п • с • т
РФ Кăнтăр федераци тăрăхĕ

Категорисем