Çурçĕр Осети
| Çак статьяна е уйрăма чăваш чĕлхин йĕркисене пăхăнса çĕнĕрен çырмалла. Статьяна тата унăн уйрăмне статьясене çырмалли йĕркепе хатĕрлемелле, ăнланманлăха пĕтермелле.
|
Çурçĕр Осети — Алани (Çурçĕр Осети, осет. Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани) — Раççей Федерацийĕн субъекчĕ, Кăнтăр федераллă округа кĕрет.
Тĕп хули — Владикавказ.
1924 çулти утăн 7-мĕшĕнче йĕркеленĕ.
Ҫурҫӗр Осетийӗн ялавӗ:
Географи
Ҫурҫӗр Осетийӗн картти:
Тавралăхĕ
Кабардино-Балкари Республики, Ставрополь Енĕпе, Чечен Республикипе, Ингуш Республикипе тата Грузипе чикĕ тытать.
Халăх йышĕ
Пурăнакан халăх йышĕ — 704 400 çын (2005), йышлăхĕ — 88,1 çын/çм² (2005), хула çыннисен пайĕ — 65,4 % (2005).
Çурçĕр Осети Раççей Федерацийĕн чи йышлă субъекчĕ пулать. Тĕп вырăнĕнче халăх йышлăхĕ 140 çын/çм² ытла. Республикăри 48 % халăхĕ Владикавказра пурăнать.
| Халăх | Йышĕ, 2002 çул, пин |
|---|---|
| Осетинсем | 445,3 (62,7 %) |
| Вырăссем | 164,7 (23,2 %) |
| Ингушсем | 21,4 (3,0 %) |
| Эрменсем | 17,1 (2,4 %) |
| Кумыксем | 12,7 (1,8 %) |
| Грузинсем | 10,8 (1,5 %) |
| Украинсем | 5,2 |
| Чеченсем | 3,4 |
| Кабардинсем | 2,8 |
| Турккăсем | 2,8 |
| кунта 2500 ытла йышлă халăха кăтартнă |
Пурăнан вырăнсем
| 5 пин ытла çынлă пурăну вырăнĕсем 2007 çулăн кăрлач, 1 тĕлне | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Административлă-территори пайланăвĕ
| Район | Административлă тĕпĕ | Халăх йышĕ, пин çын (кăрлач, 1, 2005) | Лаптăкĕ, пин çм² | Халăх йышлăхĕ |
| Алагир районĕ | Алагир хула | 36,6 | 2,01 | 18,2 |
| Ардон районĕ | г. Ардон | 27,9 | 0,36 | 77,5 |
| Дигор районĕ | г. Дигора | 20,4 | 0,64 | 31,9 |
| Ираф районĕ | с. Чикола | 15,4 | 1,37 | 11,2 |
| Киров районĕ | с. Эльхотово | 26,9 | 0,36 | 74,7 |
| Моздок районĕ | г. Моздок | 87,6 | 1,08 | 81,1 |
| Сылтăм Çыр районĕ | г. Беслан | 55,6 | 0,38 | 146,3 |
| Хулаçум районĕ | с. Октябрьское | 102,3 | 1,46 | 70,0 |
Хуçалăхĕ
Çавăн пекех
Каçăсем
- Çурçĕр Осети-Алани республики Ертĕвĕн официаллă сайчĕ 2008 ҫулхи акан 13-мӗшӗнче архивланӑ.
- Çурçĕр Осети - Алани "Пĕтĕм Раççей" хыпарлăх-каталогра 2007 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗнче архивланӑ.
- Постоянное представительство Республики Северная Осетия - Алания при Президенте РФ
- fandag.ru/ Осетинсем, Осети, Алани, Аланин геральдики, скифсем, сарматсем, истори, Нарт кăссайĕ, форум
- Алани: истори, этеплĕх, йалисем, çыннисем
- Çурçĕр-Осети хыпар-кану порталĕ «15-мĕш регион»
- ФК «Алания» Владикавказ: Официаллă сайт
- Осети УçăллăРаççейĕн Кăнтăрĕ порталĕнче( ӗҫлемен каҫӑ)
- «Осети-Алани» фотогалерея
- «Осетинсем»
.svg){kind=small} |
Ку — ҫырса пӗтермен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе е хушса проекта пулăшма пултаратăр. Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
Темӑпа ҫыхӑннисем
Раççейĕн федераци тытăмлăхĕ |
||
|---|---|---|
| Республикăсем |
Адыгей • Алтай • Пушкăртстан • Бурят Республики • Дагестан • ДНР • Ингушети • Кабарда-Балкар Республики • Калмăк Республики • Карачай-Черкес Республики • Карели • Коми • Крым • ЛНР • Мари Эл • Мордва Республики • Саха (Якути) • Çурçĕр Осети • Тутарстан • Тыва Республики • Удмурти • Хакас Республики • Чечен Республики • Чăваш Республики |  |
| Енсем | ||
| Облаçсем |
Амур • Архангельск • Аçтăрхан • Белгород • Брянск • Улатимĕр • Волгоград • Вологда • Воронеж • Иваново • Иркутск • Калининград • Калуга • Кемĕр • Киров • Кострома • Курган • Курск • Ленинград • Липецк • Магадан • Мускав • Мурман • Чулхула • Новгород • Çĕн Çĕпĕр • Омск • Ăренпур • Орёл • Пенза • Псков • Ростов • Рязань • Самар • Сарăту • Сахалин • Свердловск • Смулен • Тамбов • Тĕвер • Томск • Тулă • Тĕмен • Чĕмпĕр • Челепи • Ярославль • Запорожье • Херсон | |
| Федераци шайĕнчи хуласем | ||
| Автономи облаçĕ | ||
| Автономи тăрăхĕсем | ||
| 1 Архангельск облаçĕ шутне кĕрет ² Тӗмен облаҫӗ шутне кĕрет | ||