Борлен Борис Леонтьевич

Борлен Леонтьев
Борлен Леонтьев
Ҫуралнӑ чухнехи ячӗ	Тихонов Борис Леонтьевич
Ҫуралнӑ	1934 ҫулхи раштавӑн 21-мӗшӗ
Ҫуралнӑ вырӑн	Кивĕ Арланкасси, Аслă Пăла Тимеш ял тăрăхĕ, Елчĕк районĕ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР;
Вилнӗ	2013 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ (78 ҫул)
Вилнӗ вырӑн	Шупашкар, Раҫҫей Федерацийӗ;
Мӗн енӗпе ӗҫленӗ	чăваш çыравçи тата сăвăçи
Жанр	повеç, роман, калав, поэзи
Хайлавсен чӗлхи	чăваш, вырăс
Премисем	Василий Митта ячĕллĕ парне лауреачĕ (1999)
Наградӑсем	РСФСР халăха çутта кăларас ĕçĕнче палăрнăскер (1980)

Борле́н Бори́с Лео́нтьевич (чӑн хушамачӗ — Ти́хонов; 1934 ҫулхи раштавӑн 21-мӗшӗ, Кивĕ Арланкасси, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — 2013 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ, Шупашкар) — совет саманин тата Раҫҫейӗн чӑваш сӑвӑҫи, ҫыравҫи, журналисчӗ, публицисчӗ тата педагогӗ. Раҫҫейри Журналистсен пӗрлӗхӗн пайташӗ (1992), РФ Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн пайташӗ (2003). РСФСР халӑха ҫутта кӑларас ӗҫӗн отличникӗ (1980). В. Митта ячӗллӗ преми лауреачӗ (1999).

Пурнӑҫӗ

Борис Леонтьевич Тихонов 1934 ҫулхи раштавӑн 20-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Елчӗк районӗнчи Кивӗ Арланкасси ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Литература ӗҫне кӗнӗ чухне вӑл «Борлен» псевдонима илнӗ, ку сӑмах унӑн ячӗпе ашшӗ ячӗн пӗрремӗш сыпӑкӗсенчен тӑрать (Борис Леонтьевич)^[1].

Елчӗкри вӑтам шкултан вӗренсе тухнӑ. 1955 ҫулта И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн историпе филологи факультетӗнчи чӑваш чӗлхипе литература уйрӑмӗнче пӗлӳ илнӗ^[2].

Унӑн ӗҫӗ-хӗлӗ журналистикӑпа тата педагогикӑпа тачӑ ҫыхӑннӑ пулнӑ. 1955–1961 ҫулсенче Чӑваш Енӗн районӗсенчи тата республикӑри хаҫатсен редакцийӗсенче ӗҫленӗ. 1961 ҫулта Пушкӑртстана куҫса кайнӑ, унта 1993 ҫулччен пурӑннӑ. 1990-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче Борис Борлен Пушкӑртстанри чӑваш халӑхне ҫутта кӑларас ӗҫе пысӑк тӳпе хывнӑ. Вӑл тӑрӑшнипе Ӗпхӳ ҫывӑхӗнчи Ҫтерлӗ хулинче шкул-интернат ҫумӗнче чӑваш ачисем валли чӗлхе курсӗсем уҫӑлнӑ, Стерлитамакри педагогика училищинче вара чӑваш уйрӑмне йӗркеленӗ^[2].

1995 ҫултанпа Чӑваш халӑх академикӗ, 2001 ҫултанпа — Чӑваш халӑх академийӗн чӑн пайташӗ пулнӑ^[2].

2013 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 13-мӗшӗнче Шупашкарта вилнӗ^[3]. Ҫыравҫӑн харпӑр архивне Чӑваш Республикин Патшалӑх истори архивне упрама панӑ^[4].

Пултарулӑхӗ

Вӑл хӑйне сӑвӑҫ, прозаик тата публицист пек кӑтартнӑ. Чӑвашла ҫырнӑ, ачасем валли чылай хайлав хатӗрленӗ. Паллӑ кӗнекисем:

«Виҫӗ легенда» (1993);
«Асатте ялӗнче» (1994, Петӗр Ҫӑлкуҫпа пӗрле);
«Зоопаркра»^[5].

2010 ҫулта «Зоопаркра» сӑвӑсен кӗнеки «Литературлӑ Чӑваш Ен: ҫулталӑкри чи нумай вуланакан кӗнеке» республика конкурсӗнче чӑваш чӗлхипе ҫырнӑ ача-пӑча литературин номинацийӗнче иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ^[2].

Наградисем

РСФСР халӑха ҫутта кӑларас ӗҫӗн отличникӗ (1980)^[1]
СССР Ҫут ӗҫ министерствин Хисеп хучӗ (1980)^[2]
В. Митта ячӗллӗ преми лауреачӗ (1999)^[1]
Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн Хисеп хучӗ (2005)^[2]
Фатих Карим ячӗллӗ Пелепейри литература премийӗн лауреачӗ (2007) — Пушкӑртстанӑн ҫут ҫанталӑкӗн илемне мухтаса юрланӑшӑн тата патриотизмпа ҫӳллӗ илемлӗхшӗн^[2].

Ӑнлантарусем

^ ¹^,²^,³ Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷ Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш ҫыравҫисем. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш Википеди. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ Пополнение архива фондами личного происхождения (паллӑ мар). Чӑваш Республикин Патшалӑх истори архивӗ (16 кӑрлачӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.
^ Громкие чтения «Читаем Бориса Борлена» (паллӑ мар). Шупашкар хулин библиотекӑсен пӗрлешӗвӗ (22 раштавӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

Каçăсем

[chuvenc_cv-1] ¹^,²^,³ Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[pchd21_cv-2] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷ Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш ҫыравҫисем. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[cvwiki_cv-3] Борлен Борис Леонтьевич (паллӑ мар). Чӑваш Википеди. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[giachr_cv-4] Пополнение архива фондами личного происхождения (паллӑ мар). Чӑваш Республикин Патшалӑх истори архивӗ (16 кӑрлачӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[lib21_cv-5] Громкие чтения «Читаем Бориса Борлена» (паллӑ мар). Шупашкар хулин библиотекӑсен пӗрлешӗвӗ (22 раштавӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 21-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]