Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Боронин Михаил Петрович

Боро́нин Михаи́л Петро́вич (1914 ҫулхи чӳкӗн 10-мӗшӗ, Ромоданово[d], Пенза кĕперни — 1944 ҫулхи ҫӑвӑн 11-мӗшӗ, Kibergsneset[d], Финнмарк[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнчи тинӗсри минӑпа торпеда авиацийӗн совет ҫар лётчикӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (22.02.1944). Гварди лейтенанчӗ (26.10.1943)[1].

Пурнӑҫӗ

1914 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Торбеевка ялӗнче ҫуралнӑ[2][К 1] (халӗ Мӑкшӑ Республикин Ромоданово посёлокӗн чиккинче) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Ашшӗ — Боронин Пётр Павлович, амӑшӗ — Боронина Надежда Егоровна. Вырӑс. Ромодановӑри вӑтам шкулта вӗреннӗ. 1938 ҫулта С. М. Киров ячӗллӗ Уралти политехника институтне вӗренсе пӗтернӗ. Институтра вӗреннӗ вӑхӑтра аэроклуба ҫӳренӗ. Алапаевскри металлурги заводӗнче смена пуҫлӑхӗ тата мартен цехӗн пуҫлӑхӗн пулӑшуҫи пулса ӗҫленӗ. 1940-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче унӑн кил-йышӗ Улатӑр хулине куҫса килнӗ.

СССР Тинӗс-ҫар флочӗн ретне 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 15-мӗшӗнче вӗренӳ пухӑвне чӗннипе лекнӗ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан ССВ Тинӗс-ҫар флочӗн 1-мӗш запаслӑ авиаци полкне (Саранск) ятарлӑ хатӗрленме янӑ, унта вӑл сывлӑшри стрелок-бомбардир тата лётчик-сӑнавҫӑ квалификацине илнӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче — 1942 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа. Ҫав вӑхӑтран Ҫурҫӗр флотӑн ССВ 22-мӗш тинӗс разведка авиаци полкӗн сывлӑшри стрелок-бомбардирӗ пулнӑ. 1943 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен утӑ уйӑхӗччен СССР Тинӗс-ҫар флочӗн ССВ 3-мӗш запаслӑ авиаци полкӗнче (Тайнча, Ҫурҫӗр Казахстан облаҫӗ) штурман специальноҫне алла илнӗ.

1943 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа 24-мӗш минӑпа торпеда авиаци полкӗнче экипаж штурманӗ тата звено штурманӗ пулса ҫапӑҫнӑ, ҫак полка тин кӑна 9-мӗш гварди минӑпа торпеда авиаци полкӗ ятне панӑ пулнӑ[4]. Гварди капитанӗн Н. И. Зайцевӑн экипажӗнче «Бостон» А-20 самолётпа вӗҫнӗ.

Ҫурҫӗр флотӑн ССВ 9-мӗш гварди минӑпа торпеда авиаци полкӗн (ССВ Тинӗс-ҫар флочӗн 5-мӗш минӑпа торпеда авиаци дивизийӗ) звено штурманӗ гварди лейтенанчӗ Боронин 1944 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн вӗҫӗ тӗлне экипаж штурманӗ пулса 22 ҫапӑҫу вӗҫевне тухнӑ. Пӗр даннӑйсем тӑрӑх, унӑн экипажӗ тӑшманӑн 2 транспортне тата танкерне, ушкӑнпа — пӗр транспорта тата сыхлав карапне путарнӑ. Лейтенант Боронин тӑшманӑн пиллӗк транспортне тата вӑрҫӑ карапне путарассине хутшӑннӑ[4].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 22-мӗшӗнчи «Тинӗс-ҫар флочӗн офицерӗсемпе сержант йышне Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне парасси ҫинчен» Указӗпе фронтри тӑшманпа кӗрешнӗ чухне ҫар командованийӗн ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата харсӑрлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденне тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медале парса чысланӑ[5].

1944 ҫултанпа ВКП(б) пайташӗ.

1944 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Хибергнесет сӑмсахӗ (Ҫурҫӗр Норвеги) ҫывӑхӗнче тӑшман конвойне бомбӑланӑ вӑхӑтра тӑшманӑн хирӗҫле вучӗ самолёта персе антарнӑ, лётчик тинӗсе лекнӗ те унта шыва путнӑ.

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • М. П. Боронин бюстне Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ 53 Ҫурҫӗр флот лётчикӗпе пӗрле Сафоново посёлокӗнче (Мурманск облаҫӗ) Паттӑрсен аллейинче вырнаҫтарнӑ.
  • Паттӑра халалланӑ палӑка Чӑваш Енри Улатӑр хулинче лартнӑ.
  • М. П. Боронина асӑнса Ромоданово шкулӗн ҫурчӗ ҫине, Алапаевскри мартен цехӗн ҫурчӗ ҫине тата унӑн тӑван ялӗнчи килӗ ҫине асӑну хӑмисем вырнаҫтарнӑ[4].
  • Екатеринбург хулинче Паттӑрӑн ятне Уралти политехника институтӗнче вӗреннӗ тата ӗҫленӗ Совет Союзӗн Паттӑрӗсене халалланӑ обелиск ҫине ҫырнӑ.
  • М. П. Боронин ячӗпе Чӑваш Енри Алтышево шкулӗ тата Мӑкшӑ Республикинчи Красноузел шкулӗн пионер дружинисем, ҫавӑн пекех «Мурманрыбпром» пӗрлешӗвӗн пысӑк траулерӗ (2012 ҫулччен) хисепленнӗ[4].
  • Унӑн ячӗпе Улатӑр хулинчи тата Ромоданово посёлокӗнчи урамсем хисепленеҫҫӗ[4].

Комментарисем

  1. ^ Торбеевка ялӗ Ромоданово хула евӗрлӗ посёлок шутне кӗнӗ — халӗ Мордови Республикинчи район центрӗ[3].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Старикова О. Морские лётчики — Герои Советского Союза. Боронин Михаил Петрович. // Морской сборник. — 2013. — № 5. — С. 61—62.
  2. ^ Боронин Михаил Петрович (выр.). Кольский север : энциклопедический лексикон. Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи чӳкӗн 26-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи чӳкӗн 29-мӗшӗ.
  3. ^ Чувашская энциклопедия.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Боронин Михаил Петрович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  5. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза офицерскому и сержантскому составу Военно-Морского флота» от 22 февраля 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 29 нарӑсӑн (№ 12 (272)). — . 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗнче архивланӑ.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем