Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Боронин Никифор Данилович

Боро́нин Ники́фор Дани́лович (1901 ҫулхи акан 22-мӗшӗ [ҫӑвӑн 5-мӗшӗ] , Митрофаново[d], Пенза кĕперни — 1961 ҫулхи юпан 26-мӗшӗ, Митрофаново[d], Пенза облаçĕ) — совет саманин ҫар ҫынни; Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944), сержант.

Пурнӑҫӗ

Никифор Данилович Боронин 1901 ҫулхи ака уйӑхӗн 22-мӗшӗнче (ҫӗнӗ стильпе — 1901 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче) Пенза кӗпӗрнин Чембар уесӗнчи Митрофаново ялӗнче (халӗ — Пенза облаҫӗн Башмаково районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1]. Пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ хыҫҫӑн колхозра ӗҫленӗ. 1920–1924 ҫулсенче Ӗҫ ҫыннисемпе Хресченсен Хӗрлӗ ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ, унтан тӑван ялне таврӑннӑ.

Никифор Даниловича Хӗрлӗ ҫара Пенза облаҫӗн Башмаково районӗн ҫар комиссариачӗ 1942 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 18-мӗшӗнче тепӗр хут чӗнсе илнӗ. Ӑна Калинин фронтӗнчи 22-мӗш ҫарӑн 179-мӗш стрелок дивизийӗн йышне янӑ[2]. Белый хули патӗнчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. 1942 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче дивизи хӑйӗн юлашки пайӗпе хупӑрласа илнӗ вырӑнтан тухнӑ[2]. Ун хыҫҫӑн дивизи йышне ҫӗнетнӗ те 1942 ҫулхи юпа уйӑхӗнче Калинин фронтӗнчи 43-мӗш ҫар (1943 ҫулхи юпан 20-мӗшӗнчен — Балтиҫум 1-мӗш фрончӗ) йышне кӗртнӗ. 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗччен дивизи Смоленск облаҫӗн Духовщина тата Пречиста районӗсенче хӳтӗленнӗ. 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче Н. Д. Боронин Смоленск операцине хутшӑннӑ. 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче Никифор Данилович аманнӑ. Аманни хыҫҫӑн хӑвӑрт таврӑннӑ, анчах 1943 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче Витебск патӗнчи ҫапӑҫусенче каллех аманнӑ. Чаҫа таврӑнсан 1944 ҫулхи хӗлпе ҫуркунне Н. Д. Боронин Витебск тапӑну операцине хутшӑннӑ. 1944 ҫулхи ҫу уйӑхӗччен дивизи Витебск тӗлӗнче хӳтӗлев ҫапӑҫӑвӗсем ирттернӗ.

1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 23-мӗшӗнче «Багратион» операцийӗ пуҫланнӑ. Стрелок отделенийӗн командирӗ Н. Д. Боронин сержант унӑн пайӗ шутне кӗрекен Витебск-Орша операцийӗнче уйрӑмах палӑрнӑ. 1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Замошье ялӗ таврашӗнче нимӗҫсен хӳтӗлевне татса кӗнӗ чухне Никифор Данилович тӑшман траншейисене чи малтан кӗрсе кайнӑ та нимӗҫсен пиллӗк салтакне хăй тӗп тунӑ. Ӑнӑҫлӑха малалла аталантарса, Боронин хӑйӗн отделенийӗпе Шумилинона чи малтан кӗрсе кайнӑ та тӑшманӑн 13 салтакне пӗтернӗ, тӑваттӑшне тыткӑна илнӗ. Хӗвеланӑҫ Двина юханшывӗ урлӑ каҫнӑ чухне тӑшман вӑйлӑ персе тӑнине пӑхмасӑр Н. Д. Боронин чи малтан шыва кӗнӗ те хӑйӗн тӗслӗхӗпе отделени салтакӗсене хыҫҫӑн ертсе кайнӑ. Юханшывӑн хӗвеланӑҫ ҫыранӗнче плацдарм илнӗ чухне Никифор Данилович тата темиҫе нимӗҫе, ҫав шутра икӗ снайпера тӗп тунӑ[3]. 1944 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 22-мӗшӗнче СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн Указӗпе Никифор Данилович Боронин сержанта Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» (7776 №) медальпе чысланӑ[1][4].

Малалла пынӑ ҫапӑҫусенче Никифор Данилович Балтиҫума (Шауляй тата Рига операцийӗсем), Тухӑҫри Пруссине (Мемель операцийӗ) ирӗке кӑларма тата Курляндри тӑшман ушкӑнне пӗтерме хутшӑннӑ. Ҫӗнтерӗве Н. Д. Боронин сержант ҫу уйӑхӗн 9-мӗшӗнче Лиепая патӗнче кӗтсе илнӗ. Пӗр сӑпӑҫура Никифор Данилович йывӑр аманнӑ, урине ҫухатнӑ, госпитальте сипленнӗ[5]. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пӗтсен демобилизациленнӗ те тӑван ялне таврӑннӑ. Колхозра хуҫалӑхӑн тӗрлӗ должноҫӗсенче ӗҫленӗ.

1961 ҫулхи юпа уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Никифор Данилович вилнӗ[6]. Ӑна Пенза облаҫӗн Башмаково районӗнчи Митрофаново ялӗнче пытарнӑ.

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • Н. Д. Боронин Совет Союзӗн Паттӑрӗн бюстне Пенза облаҫӗн Башмаково посёлокӗнчи Мухтав аллейинче вырнаҫтарнӑ[7].
  • Н. Д. Боронин Совет Союзӗн Паттӑрне халалланӑ асӑну хӑмине Пенза облаҫӗнчи Митрофаново ялӗнчи шкул ҫурчӗ ҫине ҫакнӑ[1].
  • Н. Д. Боронин Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне Пенза облаҫӗнчи Митрофаново ялӗнчи обелиск ҫине ҫырса хунӑ[7].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3 Боронин Никифор Данилович. Аз-Либру.ру. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2 Боронин Никифор Данилович. Бессмертный полк. Официальный сайт. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  3. ^ Представление к званию Героя Советского Союза. Подвиг народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  4. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР о присвоении звания Героя Советского Союза. Подвиг народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  5. ^ Они сражались за нашу Родину. УРОК.РФ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  6. ^ Боронин Никифор Данилович. Учётно-послужная картотека. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
  7. ^ 1, 2 Полубояров М. С. Пензенская энциклопедия. — Большая Российская энциклопедия, 2019. — Т. 1. — С. 178.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем