Бразили

Бразили
Бразили
	República Federativa do Brasil
Ялав	Герб
	Гимн: [[Бразили гимнӗ\|«Hino Nacional do Brasillisten (info)»]]
Официаллӑ чӗлхесем	португали чĕлхи
Тӗп хула	Бразилиа
Чи пысӑк хула	Сан-Паулу, Рио-де-Жанейро, Салвадор, Белу-Оризонти, Форталеза, Бразилиа
	Территори
• Всего	8 514 877 км² (тӗнчере 5-мӗш); км²
	Халӑх йышӗ
• (2010) хаклани	192 572 039 чел. (5-мӗш); чел.
• ҫулхи халӑъх ҫыравӗ	чел.
• Халăх йышлăхĕ	22 чел./км²
	ВВП
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
	ВВП (ППС)
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
	ВВП (номинал)
• Пурӗ
• Пӗр ҫынна тивекен
Валюта	Реал (код BRL, 986)
Интернет-домен	.br
ISO кочӗ	BR
Код МОК кочӗ	BRA
Телефон кочӗ	+55
Сехет тӑрӑхӗ	UTC−2[d]
Автомобиль юхӑмӗ	справа[d]
	РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Бразили (порт. Brasil), официаллă ячĕ Бразили Федераци Республики (порт. República Federativa do Brasil listen (info)) — Кăнтăр Америкăри халăх шучĕпе те, çĕр лаптăкĕпе те чи пысăк патшалăх Материкăн тĕп тата тухăç енĕсене йышăнать. Шĕкĕр хули — Бразилиа.

Географи

Ӳкерчĕк:Iguacu-001.jpg

Игуасу шывсикки

Ӳкерчĕк:Beira-mar em Fortaleza.jpg

Форталеза хулинчи пляж (Сеара штачĕ)

Çурçĕртен кăнтăралла — 4320 çм, тухăçран анăçалла — 4328 км. Бразили Француз Гвианипе, Суринампе, Гайанăпа, Венесуэлăпа, Колумбипе, Перупа, Боливипе, Парагвайпа, Аргентинăпа, Уругвайпа чикĕсем тытать. Типçĕр чиккисем тăршшĕ 16 пин çм яхăн. Тухăçра Атлантика океанӗ, унăн шывĕсенче темиçе утрав (чи палли — Фернанду-ди-Норонья). Тинĕс çыранĕсĕн вăрăммăшĕ — 7,4 пин çухрăм.

Çĕр лаптăкĕ (утравсемпе) 8512 пин çм².

Пурăнан халăх

Халăх йышĕ 186,1 млн çынна çитет (2005).

Климат

Амазонка вăрманĕнчи юханшыв

Бразилишĕн шăрăх çанталăк çывăхрах пулать. Уйăхри вăтам температура: +16 — +29 °C; çӳллĕ тухăçри вăтам температур утăра: +12 — +14 °C; шăнтнисем те пулаççĕ. Амазонин анăçĕнче климачĕ экваторлă нӳрĕклĕ (нӳрĕксем 2000—3000 мм пĕр çулта, уйăхĕн вăтам температура амплитудисем: 2—3 °С, Амазонин тухăçĕнче тата унăн çумĕнчи пологих склонах Гвиана тата Бразили якатăвĕсен — субэкваторлă типлĕхлĕ 3-4 уйăхлăх тапхăрĕсем (1500—2000 мм нӳрĕксем, тинĕс хĕрринче 3000 мм пĕр çулта). Бразили якатăвĕн тĕпĕнче тата Пантаналере — субэкваторлă нӳрĕ климачĕ (пĕр çулта 1400—2000 мм нӳрĕксем) температурăн пысăк амплитудисем (45—50 °С çитиччен); якатăвĕн çурçĕр-тухăçрĕнче нӳрĕксен шайĕ çулта 500 мм тата сахалтарах пулать, çумăрсем сайра хутра пĕрмаях мар çăваççĕ: çак çĕрсенче типлĕхсем тăраççĕ. Тухăç чиккинче климачĕ тропиклă пассатлă, шăрăх та нӳрĕклĕ, кĕске типлĕхлĕ сезонĕ пулать. Якатăвĕн кăнтăрĕнче пĕрмай нӳрĕклĕ, тропиклă климат Паран платти çинче тата субтропиклă — тухăçри çӳллĕх çĕрсенче.