Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Броницкий Юлиан Марьянович

Юлиан Марьянович Броницкий (1909 ҫулхи нарӑсӑн 28-мӗшӗ, Днепропетровск — 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ, Винница[d]) — совет ҫарпуҫӗ, Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн подполковникӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943).

Пурнӑҫӗ

Юлиан Броницкий 1908 ҫулхи нарӑсӑн 28-мӗшӗнче служащий ҫемйинче Екатеринослав хулинче (халӗ — Украинӑри Днепр) ҫуралнӑ. Нацилӗхӗпе — поляк. Вӑтам пӗлӳ илнӗ. 1929 ҫулта Иваново облаҫӗнчи Владимир районӗнчи военкомат ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1931 ҫулта ВКП(б) ретне кӗнӗ. 1932 ҫулта Сумыри артиллери шкулне вӗренсе пӗтернӗ, ӑна кӗҫӗн лейтенант ҫар хисепне панӑ. Вӑрҫӑ пуҫланиччен капитан хисепӗнче 59-мӗш артиллери полкӗн штаб пуҫлӑхӗн пулӑшаканӗ пулма тивӗҫнӗ[1].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланнӑранпа — унӑн фрончӗсенче. Молдави территорийӗнче Кӑнтӑр фронтӗнче ҫапӑҫнӑ. 1941 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗнче Унгены районӗнчи чикӗ ҫумӗнчи Скулень ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура, 30-мӗш стрелоксен дивизийӗнчи 59-мӗш артиллери полкӗн штаб пуҫлӑхӗн пулӑшса пыраканӗ пулнӑ май, хӑй малти позицисенче тӑнӑ тата артиллери вут-ҫулӑмӗпе ертсе пынӑ. Ҫак ҫапӑҫура миномёт батарейине тӗп тунӑ, тӑватӑ автомашинӑна ҫунтарса янӑ, икӗ пулемёта аркатнӑ тата тӑшманӑн пехотине взвода яхӑн пӗтернӗ. 1941 ҫулхи утӑн 4-мӗшӗнче Леово районӗнчи Сарата-Ноу ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура полка тӑшманӑн танкӗсемпе автоматчикӗсем хупӑрласа илнӗ. Броницкий капитан, пӗрремӗш батарейӑра пулнӑ май, тӳрӗ тӗллевпе перессине йӗркеленӗ, ҫавӑн пирки тӑшманӑн пехотине икӗ взвода яхӑн пӗтернӗ. 1941 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗнче Дубоссары патӗнчи ҫапӑҫура, нимӗҫ ҫарӗсем Днестр урлӑ каҫса сӑнав пункчӗсем патне ҫывхарса ҫитсен, Броницкий капитан 20 ҫынран тӑракан разведчиксемпе телефонистсен ушкӑнне пухса, вӗсене тӑшман пехотине хирӗҫ ҫапӑҫӑва ҫӗкленӗ. Совет ҫар ҫыннисем тӑшман ҫине тапӑнса ӑна 1,5 километр каялла хӑваласа янӑ, тӑшманӑн автоматчиксен уйрӑмне пӗтернӗ. Ҫакӑн хыҫҫӑн Броницкий капитан йышӗпе нумайрах тӑшмана унӑн ҫӗнӗ позицийӗсенче тапӑннӑ. Тан мар ҫапӑҫура вӑйлӑ аманнӑ, анчах та тӗттӗм пуличчен ҫапӑҫуран тухман, кайран ӑна госпитале ӑсатнӑ[1]. Молдави территорийӗнчи ҫапӑҫусемшӗн СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1942 ҫулхи пушӑн 18-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе ӑна «Хастарлӑхшӑн» медальпе чысланӑ[2].

1943 ҫулхи ҫурлан 16-мӗшӗнчен пуҫласа Броницкий подполковник Воронеж фронтӗнче 40-мӗш ҫарӑн 337-мӗш стрелоксен дивизийӗнчи 899-мӗш артиллери полкӗн командирӗн ӗҫ вырӑнӗнче ҫапӑҫнӑ[1]. 1943 ҫулхи ҫулла тата кӗркунне ҫапӑҫура подразделенине ертсе пырасси уйрӑмах ӑста пулни палӑрнӑ. 1943 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗнче Сумы облаҫӗнчи Лебедин районӗнчи Костев ялӗшӗн пынӑ ҫапӑҫура малта пыракан дивизион танксемпе хӑй тӗллӗн ҫӳрекен тупӑсен пытаннӑ вырӑнне кӗрсе ӳкнӗ. Батарейӑна сарса, Броницкий подполковник ҫапӑҫӑва ертсе пынӑ, ун вӑхӑтӗнче «Фердинанд» хӑй тӗллӗн ҫӳрекен тупӑна тата тӑшманӑн танкне пӗтернӗ. Шофёр тупӑллӑ автомашинӑна пӑрахса хӑварнине асӑрхаса, вӑл хӑй руль умне ларнӑ та ӑна вут-ҫулӑм айӗнчен кӑларнӑ. 1943 ҫулхи ҫурлан 23-мӗшӗнче, 201,4 ҫӳллӗшшӗн ҫапӑҫнӑ май, пехотӑна тапӑнма йӗркеленӗ тата тӑшманӑн тӑватӑ танкпа хӳтӗленекен хирӗҫле тапӑнӑвне сирсе янӑ, ҫав танксенчен иккӗшне ҫӗмӗрнӗ[1].

1943 ҫулхи авӑнӑн 11-мӗшӗнче полк Полтава облаҫӗнчи Гадяч хулине ирӗке кӑларас ӗҫе хутшӑннӑ. Броницкий подполковник маларах тӑшман позицийӗсемпе унӑн персе тӑракан вырӑнӗсене разведка тума йӗркеленӗ, унтан вӗсем ҫине пӗтӗмӗшле пеме тытӑннӑ. 1943 ҫулхи авӑнӑн 18-мӗшӗнче полк Лубны хулине ирӗке кӑларас ӗҫе хастар хутшӑннӑ. Операцие тӗплӗн планланӑ: артиллеристсем кӗске вӑхӑтлӑх артиллери хатӗрленӗвӗ ирттернӗ тата темиҫе миномёта, танксене хирӗҫле ӗҫлекен тупӑна тата пулемёта пӗтернӗ. Урамри ҫапӑҫусенче Броницкий подполковник ҫапӑҫӑва ертсе пырассинче ӑста пулнине кӑтартнӑ, ҫав вӑхӑтрах артиллеристсем, пурӑнмалли ҫуртсене аркатас мар тесе, тӑшмана час-часах гранатӑсемпе пӗтернӗ. Лубны хулине ирӗке кӑларас операцине ӑнӑҫлӑ ирттернӗшӗн Аслӑ Тӗп Ҫарпуҫӗн хушӑвӗпе пайӑр йыша тав сӑмахӗпе хакланӑ, 337-мӗш стрелоксен дивизине вара «Лубны» хисеплӗ ят панӑ[1]. Полка ӑста ертсе пынӑшӑн тата ҫапӑҫусенчи ӑнӑҫлӑ ӗҫсемшӗн СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1943 ҫулхи юпан 27-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Хӗрлӗ Ялав орденӗпе чысланӑ[3].

1943 ҫулхи кӗркунне Днепр урлӑ каҫмалла пулнӑ. Броницкий подполковник ҫак процеса тӗплӗн йӗркеленӗ: мӗнпур подразделени ҫухатусемсӗр Днепр урлӑ каҫнӑ, йӗркеллӗн Сылтӑм ҫыранти Украинӑна ирӗке кӑлармалли ҫапӑҫӑва кӗнӗ. Авӑн уйӑхӗнчи ҫапӑҫусенче полк стрелоксен подразделенийӗсене тупӑран персе хӳтӗлесе тӑнӑ, тупӑсен тата подразделенисен манёврне тума тивнӗ. Киев облаҫӗнчи Мироновка районӗнчи Аслӑ Букрин ялӗ патӗнче ҫирӗппӗн ҫапӑҫса, 899-мӗш артиллери полкӗ тӑшманӑн тапӑнӑвӗсенчен хӳтӗленсе тӑнӑ. Тӑшман темиҫе хутчен тапӑннӑ, анчах та тӗл перекен артиллери персе тӑнине пула малалла каяйман[1].

Днепр юханшывӗ урлӑ ӑнӑҫлӑ каҫнӑшӑн, анӑҫ ҫыранти плацдарма ҫирӗп тытса тӑнӑшӑн тата ҫакӑн чухне хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1943 ҫулхи юпан 29-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Юлиан Марьянович Броницкий подполковника Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысласа Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[4].

1943 ҫулхи юпан 20-мӗшӗнче 40-мӗш ҫар ҫӗнӗрен йӗркеленнӗ 1-мӗш Украина фрончӗн йышне кӗнӗ. 1943 ҫулхи юпа – раштав уйӑхӗсенче Днепрӑн сылтӑм ҫыранӗнчи плацдарма сарса, полк йывӑр ҫапӑҫусем ирттернӗ. 1944 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Броницкий подполковник гвардин 68-мӗш стрелоксен дивизийӗн артиллери командующийӗн вырӑнӗнче Житомир-Бердичев операцине хутшӑннӑ. Ҫанталӑк йывӑр пулсан та, артиллери стрелоксен подразделенийӗсене самай пулӑшу кӳнӗ. 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 14-мӗшӗнче Винница хули патӗнчи ҫапӑҫусенче пӗр вырӑнта тӑшман танксене тапӑнма янӑ. Броницкий подполковник ҫапӑҫӑва хӑй тӗллӗн ертсе пынӑ, юнашар ҫурӑлнӑ тӑшман снарячӗн ванчӑкӗпе хытӑ аманнӑ, 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗнче госпитальте вилнӗ. Ӑна Украинӑн Винница облаҫӗнчи Погребище районӗнчи Плисков ялӗнче пытарнӑ[1].

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Броницкий Юлиан Марьянович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ Наградной лист на медаль «За отвагу» (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.
  3. ^ Наградной лист на орден Красного Знамени (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.
  4. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР о присвоении звания Героя Советского Союза (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем