Бурковский Анатолий Трофимович
'Анатолий Трофимович Бурковский (1916 ҫулхи пушӑн 10-мӗшӗ, Новгород-Волынски, Волынская губерния[d] — 1985 ҫулхи юпан 17-мӗшӗ, Елизаветград[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ ҫын, Совет Союзӗн Паттӑрӗ, Ленин, Хӗрлӗ Ялав, Ӗҫлӗх Хӗрлӗ Ялав, 1-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗсен кавалерӗ.
Пурнӑҫӗ
Житомир облаҫӗнчи Новоград-Волынский хулинче рабочи ҫемйинче ҫуралнӑ. Украин. Ҫичӗ класслӑ шкула, Киеври хаҫат техникумне, 1938 ҫулта — Харьковри педагогика институчӗн истори факультетне вӗренсе пӗтернӗ. Житомир облаҫӗнчи Барановка районӗнчи Дубровка ялӗнче вӑтам шкул директорӗ пулса ӗҫленӗ.
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑнни
1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче ӑна Хӗрлӗ Ҫара хӗсмете чӗнсе илнӗ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинчи ҫапӑҫусенче 1941 ҫултанпа. Кӑнтӑр-Хӗвеланӑҫ, Калинин тата 1-мӗш Балтика ҫумӗнчи фронтсенче ҫапӑҫнӑ. Виҫӗ хут аманнӑ. 1942 ҫултанпа КПСС членӗ.
1944 ҫулхи ҫӗртмен 23-мӗшӗнче Бурковский майор ертсе пыракан 3-мӗш батальон Шумилино хулине ирӗке кӑларма хутшӑннӑ. Ҫӗртмен 24-мӗшӗнче батальон Анӑҫ Двина урлӑ каҫнӑ, ҫӗртмен 25-мӗшӗнче вара Витебск — Бешенковичи шоссе патне тухнӑ. 1944 ҫулхи авӑнӑн 14-мӗшӗнче батальон Лиелупе юханшывӗ урлӑ каҫнӑ. 1944 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче малалла тапӑнса пынӑ май подразделени тӑшманӑн хӳтӗлевне ҫӗмӗрсе Рига большакӗшӗн ҫапӑҫусем ирттернӗ, унта Бурковский хӑй тӗллӗн «Пантера» танка сирпӗтсе янӑ[1][2].
1944 ҫулхи юпа тата чӳк уйӑхӗсенче А. Т. Бурковский майор Клайпеда хулине штурмлама, Лиепая хулишӗн пынӑ ҫапӑҫусене, тӑшманӑн Курляндири ушкӑнне пӗтерме хутшӑннӑ. 1944 ҫулхи раштавӑн 22-мӗшӗнче ӑна йывӑр амантнӑ[2].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Латви ҫӗрне ирӗке кӑларнӑ чухне ҫапӑҫусенче паттӑрлӑх, хастарлӑх тата ҫар ӑсталӑхӗ кӑтартнӑшӑн Анатолий Трофимович Бурковский майора Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ, ҫавӑн пекех Ленин орденӗпе 7303-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи ҫулсем
1945 ҫултанпа А. Т. Бурковский — запасра. Ҫирӗм ҫул ытла Кировоград облаҫӗнчи Облпотребсоюза ертсе пынӑ. Юлашки ҫулсенче кооперацин профессипе техника училищинче директор пулса ӗҫленӗ. Кировоградра пурӑннӑ. 1985 ҫулхи юпан 17-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Кировоградри Ӗмӗрхи Мухтав Пантеонӗнче пытарнӑ, унӑн вилтӑпри ҫине палӑк лартнӑ.
Хисепӗсем
- Ленин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1944 ҫулхи авӑнӑн 3-мӗшӗ);
- Ӗҫлӗх Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- 1-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1985 ҫулхи акан 6-мӗшӗ);
- Икӗ «Хисеп Палли» орденӗ;
- «Хастарлӑхшӑн» медаль (1943 ҫулхи ҫӗртмен 7-мӗшӗ);
- Медальсем.
Астӑвӑм
Новоград-Волынский хулинче вӑл вӗреннӗ 3-мӗш вӑтам шкул ҫурчӗ (Соборность урамӗ, 54-мӗш ҫурт) ҫине Паттӑра халалласа астӑвӑм хӑми вырнаҫтарнӑ[3]. Новоград-Волынский хулин хисеплӗ гражданинӗ.
Ӑнлантарусем
- ^ Награду за освобождение Беларуси он считал самой ценной. О комбате Анатолии Бурковском. Mlyn.by. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Бурковский Анатолий Трофимович. Zwiahel.ucoz.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
- ^ Мемориальная доска Бурковскому А.Т. Помните нас!. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
Литература
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь. Т.1. М.: Воениз, 1987.
- Золотые Звезды Полесья. 3-е изд., Киев, 1985
