Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бурлуцкий Павел Иванович

Павел Иванович Бурлуцкий (1910 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗ, Кагальник[d], Ростов облаҫӗ — 1944 ҫулхи авӑнӑн 13-мӗшӗ, Староконстантинов[d], Хмельницкая область[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ ҫын, инҫе вӗҫекен 26-мӗш гварди авиаполкӗн командирӗ[1], Бурлуцкий П. И. гварди подполковникӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944). Авиакатастрофӑра вилнӗ[2].

Пурнӑҫӗ

1910 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗнче Кагальник ялӗнче (халӗ — Ростов облаҫӗнчи Азов районӗ) ҫуралнӑ. Вырӑс. Павел тӑхӑр ҫула ҫитсен амӑшӗ вилнӗ. Ашшӗ, Иван, хӗрлӗ ҫар ҫынни пулнӑ; арӑмӗ вилнӗ хыҫҫӑн вӑл ывӑлне хӑйӗнпе пӗрле илнӗ, ҫавна пула Павел пӗр хушӑ Граждан вӑрҫин фрончӗсенче ашшӗпе пӗрле пулнӑ[3][4].

Вырӑнти шкулта лайӑх вӗреннӗ. Хӑйӗн ялӗнче пионер отрядне йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ, ӳнер пултарулӑх ушкӑнӗсене хастар хутшӑннӑ.

1930 ҫулта Батайскри авиашкула вӗренме кӗнӗ, ӑна хӑвӑрт вӗренмелли программӑпа вӗренсе пӗтернӗ[3]. 1932 ҫултанпа Ростоври авиаотрядра пилот-инструктор пулса ӗҫленӗ[5].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑнни

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланнӑ тӗлне Бурлуцкий П. И. опытлӑ лётчик пулнӑ ӗнтӗ: авиашкула вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн гражданла сывлӑш флотӗнче хӗсметре тӑнӑ, Финляндипе пуҫланнӑ вӑрҫа хутшӑннӑ тата «Хастарлӑхшӑн» медале тивӗҫнӗ (19.05.1940). КПСС членӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин пӗрремӗш кунӗсенчех ҫапӑҫакан ҫарта пулнӑ, Бурлуцкий аслӑ лейтенант, суккӑррӑн тата ҫӗрле вӗҫессипе полк командирӗн ҫумӗ, малтан 96-мӗш инҫе бомбӑлакан авиаци полкӗнче, 1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен пуҫласа — 750-мӗш ИБАП-ра (1942 ҫулхи пушӑн 6-мӗшӗнчен пуҫласа инҫе вӗҫекен 750-мӗш авиаци полкӗ, 1942 ҫулхи ҫурлан 18-мӗшӗнчен пуҫласа вара инҫе вӗҫекен 3-мӗш авиаци полкӗ). 1943 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче ӑна инҫе вӗҫекен 2-мӗш гварди авиаци корпусӗн пилотировани техники енӗпе инструктор-лётчик пулма лартнӑ. 1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл — 26-мӗш гварди авиаполкӗн командирӗ. Ҫамрӑк лётчиксене хатӗрленӗ, тӑшман территорийӗсене бомбӑлама хӑй те вӗҫнӗ. 1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче инҫе вӗҫекен 26-мӗш ҫӗрлехи сунарҫӑ-блокировщиксен авиаполкне йышӑннӑ тӗлне Бурлуцкий П. И. гварди подполковникӗн шутӗнче 168 хут ҫапӑҫма вӗҫнӗ пулнӑ (вӗсенчен 2-шӗ — кӑнтӑрла). Ҫавӑн хыҫҫӑн 1944 ҫулхи ҫӑвӑн 20-мӗшӗ тӗлне A-20G самолётпа тата 44 хут ҫапӑҫӑва вӗҫнӗ, пӗтӗмӗшле вӗҫев вӑхӑчӗ 660 сехетпе танлашнӑ.

Бурлуцкий П. И. гварди подполковникне Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне парас умӗн ӑна икӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗпе тата Ленин орденӗпе чысланӑ пулнӑ.

Чысламалли хутсем тӑрӑх, 1942 ҫулхи чӳк уйӑхӗ тӗлне Бурлуцкий 86 хут ҫапӑҫма вӗҫнӗ, 1944 ҫулхи ҫу уйӑхӗ тӗлне вара — ҫӗрле 166 хут тата кӑнтӑрла 2 хут вӗҫнӗ[6].

1944 ҫулта вӑл ертсе пыракан 26-мӗш гварди авиаци полкӗ Финляндие хирӗҫ ирттернӗ сывлӑшри операцие, ҫавӑн пекех Крым, Беларуҫ, Бобруйск тата Минск операцисене хутшӑннӑ.

Ӑнӑҫлӑ ҫапӑҫусемшӗн полк Аслӑ Тӗп Ҫарпуҫӗнчен виҫӗ тав сӑмахӗ илнӗ (Проня юханшывӗ ҫинче тӑшманӑн хӳтӗлевне ҫурса кӗнӗшӗн, Минск тата Брест хулисене ирӗке кӑларнӑшӗн), 1944 ҫулхи ҫурлан 10-мӗшӗнче вара ӑна «Брестри» хисеплӗ ят панӑ.

Вилӗмӗ

1944 ҫулхи юпан 13-мӗшӗнче Бурлуцкий Воронковцы аэродромӗ ҫийӗн авиакатастрофӑра вилнӗ: А-20 самолёт лаптак штопора ӳкнӗ. Унпа пӗрле корабль командирӗ С. Н. Ахмеметьев тата эскадрилья командирӗ А. И. Рудницкий вилнӗ[7]. Ăна Старо-Константинов хулинчи тӑванла вилтӑпринче пытарнӑ (чи малтан Шевченко урамӗнчи скверта пытарнӑ пулнӑ)[7].

Астӑвӑм

  • Украинӑри Хмельницкий облаҫӗнчи Староконстантинов хулинче пӗр урама Бурлуцкий ятне панӑ.
  • Вӑл вӗреннӗ Ростов облаҫӗнчи Кагальник ялӗнчи шкула унӑн ятне панӑ (халӗ — Азов районӗнчи Кагальникри пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкул[8][9]), ҫак шкул ҫурчӗ ҫине Раҫҫейри ҫарпа истори обществи асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗн «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗ (19.08.1944).
  • Икӗ Ленин (31.12.1942 тата 19.08.1944) тата икӗ Хӗрлӗ Ялав (04.10.1941 тата 29.03.1942) орденӗсемпе чысланӑ[10]
  • Медальсем: «Хастарлӑхшӑн» (1940), «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн» (1943), «Мускава хӳтӗленӗшӗн» (1944), «Ленинграда хӳтӗленӗшӗн» (1944), «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» (1944)[10].[11]

Ӑнлантарусем

  1. ^ 112-й ап ноб ДД -> 26-й гв. ап ноб ДД -> 26-й гв. бап. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ. Архивланӑ 2010 ҫулхи юпан 5-мӗшӗ.
  2. ^ Информация из донесения о безвозвратных потерях. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2 Павел Иванович Бурлуцкий. Азовская городская централизованная библиотечная система. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  4. ^ Бурлуцкий Павел. Азовская городская детская библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  5. ^ Бурлуцкий Павел Иванович. Советские асы. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  6. ^ Наградные листы П. И. Бурлуцкого. School-Science. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  7. ^ 1, 2 Документ о награждении. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  8. ^ Сведения об образовательной организации. Uchi.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  9. ^ Мой калейдоскоп жизни. Приазовье. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  10. ^ 1, 2 Бурлуцкий Павел Иванович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.
  11. ^ Бурлуцкий Павел Иванович. МБУК МЦБ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем