Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бурмака Василий Антонович

Василий Антонович Бурмака (1918 ҫулхи нарӑсӑн 25-мӗшӗ, Новое Мажарово[d], Константиноградский уезд[d] — 2014 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗ, Запорожье[d]) — Совет Ҫарӗн подполковникӗ, РККА-н Польша походне тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ ҫын, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1946).

Пурнӑҫӗ

Малтанхи ҫулӗсем

1918 ҫулхи нарӑсӑн 25-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Мажарово ялӗнче (халӗ — Харьков облаҫӗнчи Зачепиловка районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ.

Шкулта ҫичӗ класс вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн Днепропетровскри Анат Днепр савутӗнче слесарь пулса ӗҫленӗ, Днепропетровскри аэроклубра вӗреннӗ. 1938 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ[1]. РККА-н Польша походне хутшӑннӑ. 1941 ҫулта Балашовра лётчиксен шкулне вӗренсе пӗтернӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑнни

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланнӑранпа — унӑн фрончӗсенче. 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче ВКП(б) ретне кӗнӗ. 1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗ тӗлне Василий Бурмака лейтенант 2-мӗш Украина фрончӗн 5-мӗш сывлӑш ҫарӗнчи 5-мӗш штурм авиаци корпусӗнчи 264-мӗш штурм авиаци дивизийӗн 809-мӗш штурм авиаполкӗн аслӑ лётчикӗ пулнӑ[2]. Полк йышӗнче Ил-2 тата Ил-10 самолётсемпе вӗҫнӗ[3].

Тапӑнса пыракан операцисене хутшӑннӑ: Курск ҫапӑҫӑвне, Киев, Житомир-Бердичев, Корсунь-Шевченковски, Проскуров-Жмеринка тата Львов-Сандомир операцисене[4].

1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗ тӗлне Бурмака чукун ҫул эшелонӗсене, хӳтӗленӳ ҫыххисене, тӑшманӑн техникипе ҫар ҫыннисем пухӑннӑ вырӑнсене штурмлама 120 хут ӑнӑҫлӑн вӗҫсе тухнӑ. Тӑшман ҫарӗсене самай пысӑк сиен кӳнӗ[2].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1946 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» Василий Бурмака лейтенанта Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ, ӑна Ленин орденӗпе 9116-мӗш №-лӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[2].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи ҫулсем

Вӑрҫӑ пӗтнӗ хыҫҫӑн Бурмака Совет Ҫарӗнче малалла хӗсметре тӑнӑ. 1950 ҫулта вӑл Краснодарта Сывлӑш ҫар вӑйӗсен штурманӗсен офицерсен аслӑ авиаци шкулне вӗренсе пӗтернӗ.

1959 ҫулта Бурмака майор званийӗпе запаса тухнӑ, кайран запасри подполковник званине илнӗ. Запорожьере пурӑннӑ, Запорожьере электроремонт савутӗнче ӗҫленӗ, пенсире пулнӑ, общество ӗҫӗ-хӗлне хастар хутшӑннӑ. 1992 ҫулта КПСС ретӗнчен тухнӑ, унтан Украинӑн Социал-демократи партине кӗнӗ, унӑн съезчӗсен делегачӗ пулнӑ[2].

2014 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗнче Запорожьере вилнӗ.

Хисепӗсем тата ячӗсем

  • СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1946 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» Василий Бурмака лейтенанта Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ, ӑна Ленин орденӗпе 9116-мӗш №-лӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[4][2];
  • Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1943 ҫулхи раштавӑн 31-мӗшӗ)[4];
  • виҫӗ I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1944 ҫулхи утӑн 25-мӗшӗ, 1944 ҫулхи юпан 9-мӗшӗ, 1985 ҫулхи акан 6-мӗшӗ)[4];
  • икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1943 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ, 1953 ҫулхи чӳкӗн 3-мӗшӗ)[4];
  • «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль (1949 ҫулхи ҫӗртмен 20-мӗшӗ)[4];
  • «Тӑван Ҫӗршывӑн 1941–1945 ҫҫ. Аслӑ вӑрҫинче Германине ҫӗнтернӗшӗн» медаль (1945 ҫулхи ҫӑвӑн 9-мӗшӗ)[4];
  • «Будапешта илнӗшӗн» медаль (1945 ҫулхи ҫӗртмен 9-мӗшӗ)[4];
  • «Венӑна илнӗшӗн» медаль (1945 ҫулхи ҫӗртмен 9-мӗшӗ)[4];
  • ІІІ степеньлӗ «Палӑрнӑшӑн» орден (1998);
  • Запорожье тата Днепропетровск хулисен хисеплӗ гражданӗ[2].

Астӑвӑм

  • Козельск хулинче паттӑрӑн ятне пӗр урама панӑ (Генерал Бурмака урамӗ)[5].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Бурмака Василий Антонович. Наградной лист. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бурмака Василий Антонович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  3. ^ 809-й штурмовой авиационный полк. Парнас. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Бурмака Василий Антонович. Наградной лист. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.
  5. ^ Улица Генерала Бурмака. ginfo.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Подвиги во имя Отчизны. — 2-е изд., — Харьков: «Прапор», 1985.
  • Подвигом славны твои земляки. — Запорожье, 1962.
  • Бурмака Василь Антонович / О. П. Дикань // Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] / редкол. : І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2004, оновл. 2024. – Режим доступу: – DOI: 10.5281/zenodo.19874425.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем