Бурыхин Евгений Иннокентьевич
Евгений Иннокентьевич Бурыхин (1921 ҫулхи нарӑсӑн 22-мӗшӗ, Красноярск, Енисей кĕпĕрни — 1945 ҫулхи нарӑсӑн 19-мӗшӗ, Калининград) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн аслӑ сержанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).
Пурнӑҫӗ
Евгений Бурыхин 1921 ҫулхи нарӑсӑн 22-мӗшӗнче Красноярск хулинче рабочи ҫемйинче ҫуралнӑ. Ҫичӗ класс вӗренсе пӗтернӗ. 1940 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. 1941 ҫултанпа вӑрҫӑ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. 1941 ҫулта тӑшман тылне парашютпа анса кӗперсемпе эшелонсене сирпӗтнӗ. Виҫӗ хут аманнӑ, 1943 ҫулта ВКП(б) ретне тӑрӑннӑ.
Паттӑрлӑхӗ тата вилӗмӗ
1942 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен пуҫласа Бурыхин танксене пӗтерекен артиллери полкӗнче хӗсметре тӑнӑ. 1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗ тӗлне Бурыхин аслӑ сержант Хӗвелтухӑҫ Пруссири ҫапӑҫусенче палӑрнӑ[1].
1945 ҫулхи кӑрлачӑн 24-мӗшӗнче Тапиау хули (халӗ Калининград облаҫӗнчи Гвардейск) патӗнче вӑл хӑй ирӗкӗпе тӑшманӑн дзотне пӗтерме кайнӑ. СУ-85 ӑшӗнче ларса вӑл икӗ дзота алла илнӗ, тӑшманӑн офицерӗсемпе салтакӗсене пӗтернӗ тата 27 гитлеровца тыткӑна илнӗ[2].
1945 ҫулхи нарӑсӑн 19-мӗшӗнче Кёнигсберг (халӗ Калининград) тулашӗнчи ҫапӑҫура Бурыхинӑн расчёчӗ тӑшманӑн танкне, икӗ хӑй тӗллӗн ҫӳрекен туппине тата чылай салтакне пӗтернӗ. Тупӑ патӗнче пӗччен тӑрса юлсан, вӑл тапӑнса килекен «Тигр» танка ҫунтарса янӑ, анчах аякран тапӑннӑ тепӗр танкӑн снарячӗ ӑна вӗлернӗ[3][2][1].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн Бурыхин аслӑ сержанта вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ.
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗ, «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль)[4];
- Ленин орденӗ (1945 ҫулхи акан 19-мӗшӗ)[4];
- I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1944 ҫулхи акан 9-мӗшӗ)[5];
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1944 ҫулхи утӑн 5-мӗшӗ)[6][7];
- III степеньлӗ Мухтав орденӗ (1944 ҫулхи юпан 25-мӗшӗ)[8].
Астӑвӑм
СССР Хӳтӗлев министрӗн 1985 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗнчи хушӑвӗпе ӑна ҫар пайӗн списокне ӗмӗрлӗхех кӗртнӗ[9]. Калининградри пӗр урама унӑн ятне панӑ, унта асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[10][11]. Паттӑра А. Космодемьянский ячӗллӗ поселокри тӑванла вил тӑпринче пытарнӑ[1][12], унта обелиск лартнӑ[10][13]. Красноярск хулинчи 66-мӗш вӑтам шкул Е. И. Бурыхин ячӗпе хисепленет[14][15].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3 Бурыхин Евгений Иннокентьевич. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Евгений Бурыхин: как сибиряк отомстил за друга и погиб в бою под Кенигсбергом. Комсомольская правда. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Классный час «Камень не вечен, вечна только Человеческая память». Мультиурок. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Наградной лист с представлением к званию Героя Советского Союза (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 793756. Д. 7. Л. 170 архив материалӗсем).
- ^ «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Наградной лист с представлением к Ордену Отечественной войны I степени (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 686044. Д. 3475. Л. 144 архив материалӗсем).
- ^ Наградной лист. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Картотека награждений. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Наградной лист с представлением к Ордену Славы III степени (ЦАМО. Ф. 33. Оп. 690155. Д. 4030. Л. 45 архив материалӗсем).
- ^ Зачислен навечно, 1990, с. 90.
- ^ 1, 2 Улица Сержанта Бурыхина. Prussia39.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Улица Сержанта Бурыхина. Государственный архив Калининградской области. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Бурыхин Евгений Иннокентьевич. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Завершилась реставрация одного из самых больших в Калининграде мемориалов Великой Отечественной войны. Рамблер/новости (15 юпан 2020). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ О школе. МАОУ СШ № 66. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
- ^ Школа № 66. Имя героя Бурыхина (PDF). sch66krsk.gosuslugi.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Зачислен навечно: биографический справочник / А. Д. Зайцев, И. И. Рощин, В. Н. Соловьёв. — Политиздат, 1990. — Т. Кн. 1: Абросимов—Ляпота. — С. 90. — 383 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-250-01378-3. — ISBN 5-250-00410-5.
- Глазков М. Д. Рубежи бессмертия. Красноярск, 1975.
- Зайцев А. Д., Рощин И. И., Соловьёв В. Н. Зачислены навечно. Кн. 1. М.: Политиз,1990.
- Красноярцы — Герои Отечественной войны. — Красноярск, 1959.
Каҫӑсем
- История 1 гв. оиптабр РГК. Стр. 199—204. pamyat-naroda.ru. Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи ҫӑвӑн 27-мӗшӗ.
