Буслов Фёдор Васильевич
Фёдор Васильевич Буслов (1921 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ, Донская Негачевка[d], Хлевенский район[d] — 1990 ҫулхи юпан 8-мӗшӗ, Çĕн Çĕпĕр) — совет лётчик-штурмовикӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945)[1].
Пурнӑҫӗ
Фёдор Буслов 1921 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗнче Донская Негачевка ялӗнче (халӗ Липецк облаҫӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Кузбасра (Прокопьевск, Киселёвск хулисенче) пурӑннӑ. Ҫичӗ класс вӗренсе пӗтернӗ тата аэроклубра пӗлӳ илнӗ. Лётчик-инструктор тата физкультура инструкторӗ пулса ӗҫленӗ.
1940 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. 1942 ҫулта Омскри ҫар авиаци училищине вӗренсе пӗтернӗ, Ил-2 штурмовик ҫинче вӗҫме хӑнӑхнӑ.
Вӑрҫӑ фронтӗнчи ҫапӑҫусене 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ. 136-мӗш гварди штурм авиаци полкӗнче Кӑнтӑр, 4-мӗш Украина тата 3-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Донбасс, Крым, Беларуҫ тата Хӗвелтухӑҫ Прусси операцине, Кёнигсберга илес ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. 1944 ҫултанпа — ВКП(б) пайташӗ[1].
Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Ф. В. Буслов 200 хут ҫапӑҫӑва вӗҫсе тухнӑ. Унӑн шутӗнче 20 пӗтернӗ танк, 50 автомашина тата 12 тӑшман самолёчӗ (5-шне сывлӑшра, 7-шне ҫӗр ҫинче) пулнӑ.
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн Буслов Фёдор гварди аслӑ лейтенантне Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[1].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн малалла Совет Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ. 1947 ҫулта сывлӑхне пула (парашютпа сикнӗ чухне аманнӑ) запаса тухнӑ. Гражданла сывлӑш флотӗнче ӗҫленӗ. Каярахпа Ҫӗнҫӗпӗрти электротехника институтӗнче преподаватель пулса ӗҫленӗ, Ҫар тата ӗҫ мухтавӗн музейне йӗркелесе ертсе пынӑ.
1988 ҫулта пенсие тухнӑ. 1990 ҫулхи юпан 8-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Ҫӗнҫӗпӗр хулинче пытарнӑ[1].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ);
- Ленин орденӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ);
- Виҫӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1944);
- Александр Невский орденӗ (1944);
- Икӗ I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1945, 1985);
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1943).
Астӑвӑм
Тӑван ялӗнче асӑну палли лартнӑ. Ӑна халалласа Ҫӗнҫӗпӗр, Калининград, Севастополь, Прокопьевск тата Киселёвск хулисенче палӑксем лартнӑ. Ҫӗнҫӗпӗрте, Киселёвскра тата Отскочное ялӗнче асӑну хӑмисем вырнаҫтарнӑ. Ҫӗнҫӗпӗрти пӗр урам Буслов ячӗпе хисепленет.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4
Буслов Фёдор Васильевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Дриго С. В. За подвигом — подвиг. — Калининград: Калининградское книжное издательство, 1984.
- Звёзды доблести ратной: О Героях Советского Союза — новосибирцах / сост. Е.Д. Головин, Л.М. Живоглядова. — 2. — Новосибирское книжное издательство, 1986. — 432 с.
- Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.
- Новосибирцы — Герои Отечества. — Новосибирск, 2010.
- Огрызков К. Т. В памяти и в сердце навсегда. — Липецк, 2005. — С. 35.
- Буслов Ф. В. // Энциклопедия города Омска: в 3 т. — Омск, 2012. — Т. 3.: Омск в лицах. — С. 170—171.
- Буслов Ф. В. // Липецкая энциклопедия: в 3-х т. — Липецк, 1999. — Т. 1. — С. 166.
- Яковлев А. Н. Фёдор Васильевич Буслов. Герой Советского Союза. — Новосибирск: Изд-во НГТУ, 2025. — 129 с.
Каҫӑсем
- Ф. В. Буслов в «Новосибирской Книге памяти» , Wayback Machine çинчи 2020 ҫулхи ҫӗртмен 22-мӗшӗнчи копийӗ.
- Биография Ф. В. Буслова на сайте Новосибирского государственного технического университета , Wayback Machine çинчи 2020 ҫулхи ҫӗртмен 22-мӗшӗнчи копийӗ.
- Ф. И. Буслов: Лица Победы. На сайте Севастопольского исторического музея-заповедника , Wayback Machine çинчи 2020 ҫулхи ҫӗртмен 22-мӗшӗнчи копийӗ.
