Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Васильев Фёдор Павлович

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Васильев; Васильев Фёдор.

Фёдор Па́влович Васи́льев (1935 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ, Суккул, Пушкăрт АССР — 2023 ҫулхи нарӑсӑн 5-мӗшӗ, Мускав) — совет саманин тата Раҫҫейӗ математикӗ, Мускав патшалӑх университечӗн шутлав математикипе кибернетика факультечӗн профессорӗ.

Пурнӑҫӗ

1935 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗнче Пушкӑрт АССР-ӗнчи Ермеккей районне кӗрекен Суккул ялӗнче ҫуралнӑ[1].

1949 ҫулта Суккулти ҫичӗ ҫул вӗренмелли шкула вӗренсе пӗтернӗ.

1953 ҫулта Пелепейри педагогика училищине вӗренсе пӗтернӗ.

1953—1955 ҫулсенче Туркмен ССР-ӗнчи Чарджоу облаҫӗнчи шкулсенче физикӑпа математика вӗрентекенӗ пулса ӗҫленӗ.

1955—1960 ҫулсенче МПУ-н механикӑпа математика факультетӗнче вӗреннӗ, ӑна вӑл хӗрлӗ дипломпа вӗренсе пӗтернӗ.

1960—1963 ҫулсенче МПУ-н механикӑпа математика факультечӗн аспирантуринче вӗреннӗ.

Физикӑпа математика ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ (1964). Диссертаци теми: «Разностный метод решения задач типа Стефана для квазилинейного параболического уравнения с разрывными коэффициентами» (ӑслӑлӑх ертӳҫи — Б. М. Будак).

Физикӑпа математика ӑслӑлӑхӗсен докторӗ (1986). Диссертаци теми: «Методы решения неустойчивых экстремальных задач с неточно заданными исходными данными»[2].

1990 ҫулта профессор ятне панӑ.

1963 ҫултанпа вӑл МПУ-ра, механикӑпа математика факультечӗн шутлав математикин кафедринче ассистент (1963—1966), доцент (1966—1970) пулса ӗҫленӗ.

1970 ҫултанпа МПУ ШМК факультечӗн шутлав математикин кафедринче доцент (1970—1982), ун хыҫҫӑн математика физикин кафедринче доцент (1982—1986), профессор (1986—1991) тата оптималлӑ тытӑмлану кафедринче профессор пулса ӗҫленӗ (1991—2023)[3][1].

2023 ҫулхи нарӑсӑн 5-мӗшӗнче Мускавра вилнӗ, унпа нарӑсӑн 9-мӗшӗнче Ховански крематориӗнче сывпуллашнӑ[1].

Ӑслӑлӑхри кӑсӑклӑхӗсем

Шутлав математики, экстремаллӑ задачӑсен теорийӗ, оптималлӑ тытӑмлану.

Фёдор Васильев парабола танлаштарӑвӗсен паллӑ мар чикӗллӗ хӗррин задачисене, Банах уҫлӑхӗсенчи тытӑмланакан системӑсен хӑвӑртлӑх задачӑсене шутламалли меслетсене, тӗреклӗ мар минимизаци задачисен тӗрлӗ класӗсен регуляризаци меслечӗсене, ҫавӑн пекех шайлашуллӑ программировани задачисен меслечӗсене тупса тӗпченӗ (тӗллевлӗ функци кӑна мар, минимум пӑнчи е шайлашу пӑнчи шыранакан йыш та тӗрӗс мар панӑ чухнехи меслетсене). Шайлашуллӑ программированин тӗреклӗ мар задачӑсене шутлама вӑл регуляризаци меслечӗсене, сӑмахран, стабилизаци меслетне сӗннӗ тата аталантарнӑ[4][5].

Вӗрентӳ ӗҫӗ

Фёдор Васильев 1974 ҫултанпа МПУ ШМК факультетӗнче пӗр улшӑнмасӑр «Оптимизаци меслечӗсем» пӗтӗмӗшле курс вуланӑ[1], ҫак ятарлӑ курсен авторӗ пулнӑ: «Тӗреклӗ мар минимизаци задачӑсене шутламалли меслетсем», «Оптималлӑ тытӑмлану задачисенчи самантсен меслечӗ», «Минимизацин татӑлми меслечӗсем», «Линейлӑ системӑсенчи тытӑмлану тата сӑнав задачисем», «Сӑнав задачисенчи динамикӑллӑ регуляризаци»[6].

Хисепӗсем

  • МПУ-н тава тивӗҫлӗ профессорӗ (2000);
  • Педагогика ӗҫӗ-хӗлӗшӗн панӑ М. В. Ломоносов ячӗллӗ премийӗн лауреачӗ (2010);
  • «Ҫерем ҫӗрсене уҫнӑшӑн» (1957);
  • «Хастар ӗҫленӗшӗн. Владимир Ильич Ленин ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ ятпа» (1970);
  • «Ӗҫ ветеранӗ» (1987);
  • «Мускава никӗсленӗренпе 850 ҫул ҫитнӗ ятпа» (1997);
  • Раҫҫей Федерацийӗн аслӑ професси пӗлӗвӗн хисеплӗ ӗҫченӗ (2005).

Ӗҫӗсем

  • «Методы решения неустойчивых экстремальных задач с неточно заданными исходными данными» (1986, Доктор диссертацийĕ)
  • Численные методы решения экстремальных задач. М., 1988; Методы оптимизации. М., 2002.

Фёдор Васильев — 200 ытла публикацисен, çав шутра монографисен тата вӗренӳ кӗнекисен, авторĕ.

  • Методы оптимизации (в 2-х книгах). Кн. 1 — М.: МЦНМО, 2011, 620 с. ISBN 978-5-94057-707-2
  • Методы оптимизации (в 2-х книгах). Кн. 2 — М.: МЦНМО, 2011, 433 с. ISBN 978-5-94057-708-9
  • Линейное программирование (в соавторстве с Иваницким А. Ю.) — М.: Факториал Пресс, 2008, 328 с. ISBN 978-5-88688-092-2
  • Численные методы решения экстремальных задач — М.: Академиздатцентр «Наука», 1988, 552 с. ISBN 5-02-013796-0
  • Обобщённый метод моментов в задачах оптимального управления / Ф. П. Васильев, А. З. Ишмухаметов, М. М. Потапов. — М. : Изд-во МГУ, 1989. — 142,[1] с.; 22 см; ISBN 5-211-00339-X

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4 Фёдор Павлович Васильев (1935—2023). Факультет вычислительной математики и кибернетики МГУ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
  2. ^ Научная электронная библиотека
  3. ^ Васильев Фёдор Павлович. Летопись Московского университета. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
  4. ^ Метод стабилизации для решения неустойчивых задач равновесного программирования. Math-Net.Ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
  5. ^ К 75-летию со дня рождения Федора Павловича Васильева. CyberLeninka. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.
  6. ^ Васильев Фёдор Павлович. Факультет вычислительной математики и кибернетики МГУ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Факультет Вычислительной математики и кибернетики: История и современность: Биографический справочник / Автор-составитель Е. А. Григорьев — М., Изд-во Московского университета, 2010. — 616 с. ISBN 978-5-211-05838-5
  • Профессора Московского университета. 1755—2004. Биографический словарь. В 2-х томах / авторы-составители А. Г. Рябухин, Г. В. Брянцева — М., Изд-во Московского университета, 2005

Каҫӑсем

Категорисем