Волков Сергей Петрович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Волков Сергей Петрович (1915 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗ, Шахов районĕ — 1977 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗ, Солнечногорск[d], Мускав облаҫӗ) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче Хӗрлӗ Ҫарӑн артиллерисчӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (31.05.1945)[1][2][3]. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш тапăнакан çарăн 4-мĕш татса тухакан артиллери корпусĕн 5-мĕш артиллери дивизийӗн 86-мĕш йывăр гаубица артиллери бригадин дивизионĕн разведка пуçлăхĕ, капитан.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1915 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗнче Белая Колпь (халӗ — Мускав облаҫӗн Шахов районӗ) ялӗнче служащи ҫемйинче ҫуралнӑ. Педагогика техникумӗнчен вӗренсе тухсан Газимурский Завод ялӗнчи вӑтам шкулта преподавательте ӗҫленӗ. 1939 ҫулта ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. Артиллери училищин хӑвӑртлатнӑ курсне пӗтернӗ.
1943 ҫултанпа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. 1945 ҫулхи ака уйӑхӗ тӗлне 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 3-мӗш тапӑнакан ҫарӗн 4-мӗш татса тухакан артиллери корпусӗн 5-мӗш артиллери дивизийӗн 86-мӗш йывӑр гаубица артиллери бригадин дивизионӗн разведкине ертсе пынӑ. Берлина штурмланӑ чухне палӑрнӑ[4].
1945 ҫулхи акан 21-мӗшӗнче, разведчиксен ушкӑнне ертсе пырса, Берлинран 15 ҫухрӑм ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫнелле Блумберг ятлӑ пурӑнан вырӑн патӗнче ҫапӑҫнӑ. Ҫапӑҫӑва пула ушкӑн темиҫе теҫетке тӑшман салтакӗпе офицерне пӗтерсе тыткӑна илнӗ, ҫаплах ҫар трофейӗсене те ярса илнӗ. 1945 ҫулхи акан 25-мӗшӗнче икӗ разведчикпа пӗрле, тӑшман тылне кӗрсе, Берлин-Шпандау каналӗн совет пайӗсене йӗркелеме кансӗрлекен зенит тата танка хирӗҫ тупӑсен тӑватӑ батареи вырнаҫнине палӑртнӑ. Ҫак тӗллевсене тӗп тунӑ хыҫҫӑн плацдарма ярса илнӗ[4].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗнчи хушӑвӗпе нимӗҫ захватчикӗсемпе пыракан ҫапӑҫу фрончӗсенче ҫар командованийӗн хушӑвӗсене лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата хӑюлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Волков Сергей Петрович капитана Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысласа Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ[4].
1957 ҫулта майор званийӗнче запаса тухнӑ. Солнечногорскра пурӑннӑ, вӑтам шкул учителӗ тата ытти должноҫсенче ӗҫленӗ. 1977 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗнче вилнӗ[4].
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ (31.05.1945, «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль);
- Ленин орденӗ (31.05.1945);
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- Богдан Хмельницкий орденӗн 3-мӗш степенӗ;
- Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗн I степенӗ;
- икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- медальсем[4].
Астӑвӑм
- Ӑна чысласа Газимурский Завод ялӗнчи урама ят панӑ.
- Газимуро-Завод пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан шкул ҫине мемориал хӑми вырнаҫтарнӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ Волков Сергей Петрович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 13-мӗшӗ.
- ^ Сергей Петрович.
- ^ Волков Сергей Петрович. Награда хучĕ. Страницы: 1. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 13-мӗшӗ. 2. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫӗртмен 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Волков Сергей Петрович (выр.). AZ Library. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — [[Служебная:Источники книг/отс., Рег. № в РКП 87-95382|ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382]].
- Алешкин А. М. Сердцем на амбразуру. Иркутск,1976. / стр.62-63.
- Малая энциклопедия Забайкалья: Наука и образование в 2 ч. / Гл. ред. Р.Ф. Гениатулин. — Новосибирск: Наука Ч.1: А-М. — 2010. / с.164.
