Володин Анатолий Иванович

Анатолий Иванович Володин 1921 ҫулхи нарӑсӑн 2-мӗшӗнче Красноводск хулинче (халӗ Туркменбаши, Туркменистан) ӗҫлекен килйышӗнче ҫуралнӑ. Вырӑс. 1934—1935 ҫулсенче Рязань облаҫӗнчи Сасово хулинче, 1935 ҫултанпа Байрам-Али хулинче (Туркменистан) пурӑннӑ. 1936 ҫулта 7 класс вӗренсе пӗтернӗ, 1940 ҫулта Ашхабад автоҫул техникумӗнче 3 курс вӗренсе тухнӑ, унтах аэроклубран вӗренсе тухнӑ ^[1][2][3].

1940 ҫулхи юпа уйӑхӗнче РККА хӗсметне чӗнсе илнӗ. 1942 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Батайск ҫар авиаци лётчикӗсен шкулне вӗренсе пӗтернӗ. 1942 ҫулхи ҫӗртме — 1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗсенче 25-мӗш запас авиаци полкӗнче лётчик пулса хӗсметре тӑнӑ (Азербайджан, Аджи-Кабул хули) ^[1][3].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче 1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗччен. Вӑл 164-мӗш истребитель авиаци полкӗнче лётчик, аслӑ лётчик, звено командирӗ, эскадрилья командирӗн ҫумӗ пулса вӑрҫнӑ. Вӑл Закавказье, Кӑнтӑр-Анӑҫ тата 3-мӗш Украин фрончӗсем ҫинче ҫапӑҫнӑ. Хӗвелтухӑҫ-Кавказ операцине, Изюм-Барвенково енӗнчи ҫапӑҫусене, Донбасс тата Запорожье операцисене, Днепр хӗрринчи Украинӑна ирӗке кӑларнине, Яс-Кишинёв, Белград, Будапешт, Балатон тата Вена операцисене хутшӑннӑ ^[1][2][3].

Эскадрилья командирӗн ҫумӗ (164-мӗш истребитель авиаци полкӗ, 295-мӗш истребитель авиаци дивизийӗ, 17-мӗш сывлӑш ҫарӗ, 3-мӗш Украин фрончӗ) капитан Володин ЛаГГ-3, Ла-5 тата Ла-7 истребительсем ҫинче 382 ҫар вӗҫевӗ тунӑ (ытти даннӑйсемпе — 397), 74 сывлӑш ҫапӑҫувӗнче хӑй 18 тӑшман самолёчӗ пӗтернӗ (ытти даннӑйсемпе — 22)^[1][2][3].

1946—1947 ҫулсенче запасра пулнӑ, граждан авиацинче лётчик пулса ӗҫленӗ. 1947 ҫулхи раштав уйӑхӗнче ҫар хӗсметне каялла чӗнсе илнӗ. 1953 ҫулта СССР МВД Ҫар институтне вӗренсе пӗтернӗ. Пограничник ҫарӗсенче тӗрлӗ командовани должносчӗсенче хӗсметре тӑнӑ: эскадрилья командирӗ, полк командирӗн ҫумӗ, отряд командирӗ. 1963—1977 ҫулсенче Пограничник ҫарӗсен Тӗп управленийӗн авиаци уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ — пограничник ҫарӗсен авиацийӗн пуҫлӑхӗ, 1977 ҫултанпа СССР КГБ Пограничник ҫарӗсен Тыл пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ. 1986 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче авиаци генерал-майорӗ А.И. Володин запасна тухнӑ ^[1][3][4].

Мускавра пурӑннӑ. 1991 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗнче вилнӗ. Мускаври Троекурово ҫӑвинче пытарнӑ ^[1][4].

• Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1948 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ, медаль № 8304);
• Ленин орденӗ (1948 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ, № 68035);
• Хӗрлӗ Ялав орденӗ (тваттӑ: 1943 ҫулхи авӑнӑн 8-мӗшӗ; 1944 ҫулхи акан 29-мӗшӗ; 1945 ҫулхи нарӑсӑн 22-мӗшӗ; 1967 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ);
• Александр Невский орденӗ (1945 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗ);
• Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ, 1-мӗш степень (иккӗ: 1943 ҫулхи чӳкӗн 13-мӗшӗ; 1985 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ);
• «СССР Хӗҫ-пӑшал Вӑйӗсенче Тӑван Ҫӗршыва хӗсмет тунӑшӑн» орденӗ, 3-мӗш степень (1975 ҫулхи акан 30-мӗшӗ);
• Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1982 ҫулхи раштавӑн 27-мӗшӗ);
• медальсем;
• «Хӑрушсӑрлӑх органӗсен хисеплӗ ӗҫченӗ» палли;
• ют ҫӗршывсен наградисем ^[1][2][3][4].

• Володин ячӗпе Батайск хулинчи урам ятне панӑ ^[1].
• Батайск хулин музейӗнче унӑн ячӗ асра тытӑнать ^[4].
• Мускавра ун пурӑннӑ ҫурт ҫинче мемориал хӑми вырнаҫтарнӑ ^[1].