Данилов Алексей Степанович

Данилов Алексей Степанович (1921 ҫулхи пушӑн 29-мӗшӗ, Пугачёв[d], Самар кĕперни2005 ҫулхи раштавӑн 16-мӗшӗ, Харьков) — гварди полковникӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943).

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Алексей Степанович Данилов 1921 ҫулхи пушӑн 29-мӗшӗнче Сарӑту облаҫӗн Пугачев хулинче ӗҫчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вырӑс. 8 класс вӗренсе пӗтернӗ[1][3]. 1939 ҫулта хӗсмете чӗнсе илнӗ, 1941 ҫулта Сарӑту танк училищине вӗренсе пӗтернӗ[1][2][4].

1941 ҫулхи июнӗн 29-мӗшӗнчен пуҫласа ҫапӑҫнӑ. Ҫурҫӗр-Анӑҫ, Анӑҫ, Воронеж тата 1-мӗш Украина фрончӗсенче вӑрҫнӑ[1][3]. Сталинград хӳтӗлевне, Курск ҫапӑҫӑвне, Украинӑна, Польшӑна, Чехословакие ирӗке кӑларма, Германи территорийӗнче тӑшмана аркатма хутшӑннӑ[1][2]. Икӗ хут аманнӑ, пӗр хут контузи илнӗ[1].

Днепр урлӑ каҫни

Данилов 3-мӗш гварди механизациленӗ корпусӑн (47-мӗш ҫар, Воронеж фрончӗ) танк ушкӑнӗн командирӗ пулнӑ[1]. 1943 ҫулхи сентябрӗн 30-мӗшӗнче ӑна хушнӑ танк группипе Днепр урлӑ Канев хули районӗнче пӗрремӗш каҫнӑ, плацдарма тытса илнӗ, тӑшман контратакине чарса тӑнӑ, корпусӑн ытти пайӗсене Днепр урлӑ каҫма май панӑ[1][2]. Плацдарма хӳтӗленӗ чухне Данилов хӑйӗн танкӗпе тӑшман флангне тухнӑ та тӑшман танкӗсене тапӑннӑ. Вӑл тепӗр танксемпе пӗрле 5 тӑшман танкне пӗтернӗ, ытти танксем каялла ҫаврӑннӑ[1]. Ҫакӑ пехотӑна тата ытти пайсене ҫитсе вырӑн йышӑнма пулӑшнӑ[1].

СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1943 ҫулхи юпан 25-мӗшӗнчи хушӑвӗпе гварди капитанне Алексей Степанович Данилова «командованиӗн ҫапӑҫу заданисене лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата нимӗҫ оккупанчӗсемпе ҫапӑҫура кӑтартнӑ хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 1681) панӑ[1][3][2].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи пурнӑҫ

1943 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗнче гварди майорӗ хисепне панӑ. 1945 ҫулта Верхне-Силез, Берлин тата Прага операцисене хутшӑннӑ[3]. Вӑрҫӑ вӗҫленсен Данилов бронетанк ҫарӗсенче хӗсметре тӑнӑ. 1956 ҫулта Бронетанк ҫарӗсен Ҫар академине вӗренсе пӗтернӗ[1][2]. Харьков танк училищин начальникӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ[1][2]. 1972 ҫулта полковник хисепӗнче запаса тухнӑ[1][3]. Харьков хулинче пурӑннӑ, вӗрентекен пулса ӗҫленӗ. 2005 ҫулхи раштавӑн 16-мӗшӗнче вилнӗ. Харьковри № 2 ҫӑвара пытарнӑ[1][2].

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ (25.10.1943) «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (№ 1681);
  • Ленин орденӗ (25.10.1943);
  • I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1985)[1][3];
  • икӗ II степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ (1945)[1][3];
  • виҫӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1942, 1943, 1954)[1][3][5];
  • «Хӑюлӑхшӑн» медаль (1943)[1][5];
  • «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль[5];
  • «Ленинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль[5];
  • «Берлина илнӗшӗн» медаль[5];
  • «Прага ирӗке кӑларнӑшӑн» медаль[5];
  • «1941-1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль[5].

Астӑвӑм

  • Данилов ячӗпе Сарӑту облаҫӗн Пугачев хулинче урама ят панӑ[1].
  • Пугачев хулинчи 1-мӗш лицей ҫурчӗ ҫинче асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[1].
  • Сарӑту облаҫӗнчи Аткарск хулинче пӗр урама А. С. Данилов ятне панӑ[6].
  • Пугачев хулинчи Паттӑрсен аллейинче ун бюстне вырнаҫтарнӑ[6].
  • Харьков ҫар танк училищин 7-мӗш ротин Хисеплӗ салтакӗ йышне кӗртнӗ[7].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 Данилов Алексей Степанович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Данилов Алексей Степанович (1921—2005). Саратовская областная универсальная научная библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Данилов Алексей Степанович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  4. ^ Данилов А.С. 95 лет. Саратовская областная универсальная научная библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Данилов Алексей Степанович. Наградные документы. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  6. ^ 1, 2 Данилов Алексей Степанович (выр.). Общественный проект «Герои Отечества». Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  7. ^ Данилов Алексей Степанович (выр.). tankfront.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Румянцев Н. М. Люди легендарного подвига. — Саратов, 1968.
  • Герои-освободители Черкасщины. — Днепропетровск: Промiнь, 1980.

Каçăсем