Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Евсеев Евгений Архипович

Евсеев Евгений Архипович (1919 ҫулхи нарӑсӑн 19-мӗшӗ, Борисоглебск[d], Тамбов кӗпӗрни[d], РСФСР[d] — 1997 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ, Мускав) — майор, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943)[1][2].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Евгений Евсеев 1919 ҫулхи февралӗн 19-мӗшӗнче Борисоглебск хулинче (халь — Воронеж облаҫӗ) рабочен кил-йышӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вырӑс. 1935 ҫулта Борисоглебски техникум механизаци сельского хозяйства вӗренсе тухнӑ, механической мастерскойра ӗҫленӗ[3]. 1939 ҫулта Борисоглебски аэроклубран пилот курсӗпе вӗренсе тухнӑ[4].

1939 ҫулхи раштав уйӑхӗнче Хӗрлӗ Ҫарта хӗсмете чӗнсе илнӗ[1]. 1941 ҫулта Борисоглебски ҫар авиаци летчик шкулӗнче вӗренсе тухнӑ[2][4]. 1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 13-мӗшӗнченпе 629-мӗш истребитель авиаци полкӗнче пилот пулса хӗсметре тӑнӑ[4]. 1942 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче вӑрҫнӑ. Сталинград ҫапӑҫувӗнче хутшӑннӑ[5].

1942 ҫулхи декабрӗ тӗлне 629-мӗш истребитель авиаци полкӗн (102-мӗш истребитель авиаци дивизийӗ, Сталинград корпус районӗн ПВО) лейтенанчӗ Евсеев 152 ҫапӑҫу вӗҫевӗнче хутшӑннӑ, 37 сывлӑш ҫапӑҫувӗнче хӑй 6 тӑшман самолетне, группӑпа пӗрле 1 самолета ӳкернӗ[1][4]. 1942 ҫулхи юпа уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Евсеев таранпа тӑшман самолетне ӳкернӗ[1][3].

СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1943 ҫулхи февралӗн 8-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «командовани ҫар заданисене тӗлӗшпе вӑрҫа пуҫӑрма тума тата ҫапӑҫура паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» лейтенант Евгений Архипович Евсеева Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗпе (№ 835) наградӑланӑ[1][2][4]. Вӑрҫӑ ҫулӗсенче Евсеев хӑй 8 тӑшман самолетне, группӑпа пӗрле 1 самолета ӳкернӗ[5][4].

1946 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 30-мӗшӗнче майор званипе запаса тухнӑ[1]. Мускавра пурӑннӑ, Аэрофлотра пилот пулса ӗҫленӗ, кайран ОКБ-1 авиаци отрячӗнче лётчик-инструктор пулса ӗҫленӗ[6]. 1997 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 25-мӗшӗнче вилнӗ (тепӗр хыпарпа, 1998 ҫулта)[1][5]. Мускаври Ракитки ҫӑвинче пытарнӑ[6].

Хисепӗсем

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943 ҫулхи февралӗн 8-мӗшӗ, № 835)[1][2]
  • 2 Ленин орденӗ (1942 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 19-мӗшӗ, № 10807; 1943 ҫулхи февралӗн 8-мӗшӗ)[1][3]
  • Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин 1-мӗш степеньлӗ орденӗ (1985 ҫулхи ака уйӑхӗн 6-мӗшӗ)[1]
  • «Хисеп Палли» орденӗ[3]
  • «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль[1]
  • «Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль[1]
  • Борисоглебск хулин Хисеплӗ гражданинӗ[6]

Астӑвӑм

  • Евсеев ячӗ Волгоградри Аллея Героев стелинче тата Мускаври Поклонная ҫухринче Астӑвӑм комплексӗнче пур[6].
  • Борисоглебск хулинче Евсеев ячӗллӗ мемориал хӑмисем вырнаҫнӑ: Борисоглебски авиаци училищи территорийӗнче «Чкаловцы — герои Отечества» мемориалӗнче (2015), «Астӑвӑмпа Мухтав» мемориал комплексӗнче (2001), Борисоглебски сельскохозяйственный техникум ҫурчӗнче (ул. Советская, 13)[6].
  • 2005 ҫулта Борисоглебски техникумӑн вӗренӳ корпусӗнче (ул. Ленинская, 80) мемориал хӑми уҫнӑ[7].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 Евсеев Евгений Архипович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Евсеев Евгений Архипович. Воронежская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Евсеев Евгений Архипович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Евсеев Евгений Архипович. Борисоглебское ВВАУЛ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3 Евсеев, Евгений Архипович. Википедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  6. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Евсеев Евгений Архипович. Борисоглебская ЦБС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.
  7. ^ Евсеев Евгений Архипович. Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Гринько А. И., Улаев Г. Ф. Богатыри земли Воронежской. — Воронеж, 1965.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем