Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Егоров Николай Иванович

Егоров Николай Иванович (ҫур. 1949 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики) — чăваш чĕлхине тĕпчекенĕ, филологи ăслăлӑхĕсен докторĕ, профессор. Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ăслăлӑх ĕçченĕ (1999), Турккă лингвистика пĕрлĕхĕн член-корреспонденчĕ, Пĕтĕм тĕнчери тюркологсен ассоциацин президиумĕн пайташĕ.

Чăваш чĕлхин кун-çулĕпе этимологине, топонимикипе антропонимикине тĕпчет. Аслă шкул программисен авторĕ[1][2].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1949 çулхи нарăсăн 20-мĕшĕнче Чăваш АССР йышĕнчи Вăрмар районĕн Çӳлти Кинчер (выр. Старое Янситово) ялĕнче çуралнă.

Вăтам шкулта вĕренсе тухсан И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн истори-филологи факультетĕнче (чăваш уйрăмĕ) аслă пĕлӳ илнĕ.

Вăрмар районĕнчи Культура çуртĕнче ĕçленĕ. 1977–1992 çулсенче Чăваш АССР Министрсен Канашĕн Чĕлхе, литература, истори тата экономика ĂТИ (халĕ Чăваш патшалăх гуманитари ăслăхĕсен институчĕ) ăслăх ĕçтешĕ вырăнĕнче тăрăшнă. 1993–2004 çулсенче И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче культурологипе тюркологи кафедрине йĕркеленĕ, ертсе пынă, профессор пулнă. 2004 çултанпа – Чăваш патшалăх гуманитари ăслăхĕсен институчĕн чĕлхе пĕлĕвĕ уйрăмĕн ертӳçи-ăслăх ĕçтешĕ.

2010 çулта Чăваш Республики умĕнчи тава тивĕçлĕхĕшĕн «Чăваш Республики умĕнчи тава тивĕçлĕх орденĕн» медалĕпе чысланă[3].

Ăслăх ĕçĕсем

Кĕнекисем

  • Историческое развитие чувашской лексики // Современный чувашский литературный язык. Т.1. – Шупашкар, 1990. – С. 128–145.
  • Чувашские праздники и обряды. – Шупашкар, 1992.

Паллă статьясем

  • Опыт этимологизации чувашских терминов родства и свойства (ЧНТИ тĕпчев ĕçĕсен кăларăмĕсем. 1979, 1981–1985)
  • Оногуры, савиры, булгары, угры и их взаимоотношение в первой половине I тысячелетия н. э. (ЧНТИ тĕпчев ĕçĕсен кăларăмĕсем. 1987–1988)
  • Историческое развитие общетюркского а первого слога в булгаро-чувашском языке (ЧНТИ тĕпчев ĕçĕсен кăларăмĕсем. 1983, 1985, 1986)
  • Чăваш календарĕ // «Ялав» журнал, 1989.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Культурное наследие Чувашии. Исследователи чувашского языка. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ.
  2. ^ Чувашская энциклопедия. Персоналии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ.
  3. ^ Памятные даты. 65 лет назад родился Н.И. Егоров. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Егоров, Н. И. Николай Егоров: «Тасалнă хыççăн çĕнĕрен чĕрĕлсе тăрăпăр» / Н. И. Егоров ; Н. Смирнова калаçнă // Хыпар. – 2009. – 20 нарăс. – С. 4.
  • Егоров, Н. Халăх чунне упраса хăварасчĕ / Н. Егоров ; пичете Н. Осипова хатĕрленĕ // Тăван Атăл. – 2013. – № 2. – Прил.: с. 2–10. – (Сунтал : хушма журнал).
  • Егоров Николай Иванович // Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем : биобиблиографи указателĕ. – Шупашкар, 2006. – С. 89–93.
  • Исаев, Н. Ентеш-ученăй вĕрентĕвĕ / Н. Исаев // Хĕрлĕ ялав (Вăрмар р-нĕ). – 2010. – 30 пуш. – С. 3.
  • Кузнецов, А. Ентешĕмĕр халĕ – академик / А. Кузнецов // Хыпар. – 2005. – 21 кăрлач.
  • Менгу, Т. Пирĕн чăн пуянлăх – чĕлхе тата культура / Т. Менгу // Самант. – 2012. – № 8. – С. 4.
  • Петрова-Ахтимирова, Р. Тĕрĕк тĕнчин тĕпчевçи / Р. Петрова-Ахтимирова // Хыпар. – 1999. – 20 нарăс. – С. 6.
  • Степанов, В. Тĕрĕк чĕлхисен ăсчахĕ / В. Степанов // Халăх шкулĕ = Нар. шк. – 1999. – № 1. – С. 81–83.
  • Зайцев, Я. Н. Николай Иванович Егоров // Зайцев, Я. Н. Мы – урмарцы. – Чебоксары, 1997. – Вып. 1. – С. 55–56.
  • Егоров Николай Иванович // Исследователи этнографии и археологии Чувашии : биобиблиогр. словарь. – Чебоксары, 2004. – С. 83–84.
  • Егоров Николай Иванович // Кто есть кто : ученые Чувашского государственного университета имени И. Н. Ульянова. – Чебоксары, 2002. – С. 63.
  • Егоров Николай Иванович // Ученые и сотрудники Чувашского государственного института гуманитарных наук : 1930–2005. – Чебоксары, 2005. – С. 55.
  • Знакомое имя в тюркологии мира // Совет. Чувашия. – 2005. – 20 янв. – С. 1.
  • Кузнецов, А. В. Егоров Николай Иванович : (к 60-летию со дня рождения) / А. В. Кузнецов // Вестн. Чебоксар. фил. Моск. гос. гуманит. ун-та им. М. А. Шолохова. – 2009. – № 6. – С. 361–365.
  • Кузнецов, А. В. Н. И. Егоров – исследователь традиционного чувашского этикета / А. В. Кузнецов // Международная научная конференция «Чувашский язык и современные проблемы алтаистики» (27–28 февр. 2009 г.). – [Чебоксары], 2009. – Ч. 1. – С. 238–239.
  • Тенишев, Э. Он видит в языке отражение судьбы народа / Э. Тенишев, А. Чеченов // Совет. Чувашия. – 1999. – 20 февр.
  • Хузангай, А. П. Егоров Николай Иванович // Краткая чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2001. – С. 156.
  • Хузангай, А. П. Егоров Николай Иванович // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2006. – Т. 1 : А–Е. – С. 556–557.
  • Хузангай, А. П. HURA SUNAL, VASKAMASӐR, ES VASKA! / А. П. Хузангай // Международная научная конференция «Чувашский язык и современные проблемы алтаистики» (27–28 февр. 2009 г.). – [Чебоксары], 2009. – Ч. 2. – С. 6–7.

Каçăсем

Категорисем