Елисеев Григорий Семёнович
Елисеев Григорий Семёнович (1918 ҫулхи юпан 14-мӗшӗ, Шарыповский район[d], Красноярск Ен — 2000 ҫулхи ҫӗртмен 23-мӗшӗ, Полтава) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче Хӗрлӗ Ҫар политрукӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (19.03.1944)[1] [2] [3]. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 12-мĕш çарĕн 60-мĕш гварди стрелоксен дивизийӗн 178-мĕш гварди стрелокĕсен полкĕн 3-мĕш стрелоксен батальонĕн политика пайĕпе командирĕн çумĕ, гварди капитанĕ.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Григорий Елисеев 1918 ҫулхи юпан 14-мӗшӗнче Парная ялӗнче (халӗ — Красноярск крайӗн Шарыпово районӗ) ҫуралнӑ.
Вӑтам шкул пӗтермен хыҫҫӑн колхозра, рудникра ӗҫленӗ.
1940 ҫулта Елисеева Хӗрлӗ Ҫара хӗсмете чӗннӗ.
1941 ҫулта вӑл Сталинградри ҫар-политика училищине пӗтернӗ.
1942 ҫулхи ҫу уйӑхӗнчен пуҫласа — Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ фрончӗсенче.
Кӑнтӑр-Анӑҫ, Сталинград тата 3-мӗш Украина фрончӗсенче ҫапӑҫусене хутшӑннӑ.
1943 ҫулхи кӗркурине гварди капитанӗ Григорий Елисеев 3-мӗш Украина фрончӗн 12-мӗш армийӗн 60-мӗш гварди стрелок дивизийӗн 178-мӗш гварди стрелок полкӗн 3-мӗш стрелок батальонӗн политика пайӗпе командирӗн ҫумӗ пулнӑ.
Днепра ҫитменех Елисеев аманнӑ, анчах строя юлнӑ.
1943 ҫулхи юпан 25-мӗшӗнчен 26-мӗшӗн каҫӗнче вӑл Днепр урлӑ каҫнӑ.
Анӑҫ ҫыранӗнчен ҫирӗм метр ҫитеймен вырӑнта снаряд унӑн киммине аркатнӑ, анчах Елисеев ҫырана ҫитме пултарнӑ, унта вӑл вилнӗ батальон командирӗн вырӑнне йышӑннӑ.
Ҫапӑҫура вӑл тӑшманӑн пӗр пӗчӗк ҫулӑм кӑлармалли вырӑнне аркатнӑ, ҫакӑ юханшыва урлӑ каҫма ытти салтаксене ҫӑмӑллатнӑ.
Пӗрремӗш кун тӑшман 12 хут тапӑннӑ, анчах вӗсене пурне те ҫӗнтернӗ.
Тепӗр кун нимӗҫ ҫарӗсем каллех тапӑннӑ.
Ҫапӑҫура критиклӑ самант килсен Елисеев хӑйӗн салтакӗсене контратака хӑпартнӑ.
Плацдарм ҫинчи ҫапӑҫусенче Елисеев аманнӑ тата йывӑр контузиленнӗ, анчах тӗп вӑйсем ҫитиччен тытӑнса тӑнӑ.
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1944 ҫулхи мартӑн 19-мӗшӗнчи Указӗпе «Днепра каҫнӑ тата унӑн сылтӑм ҫыранӗнче плацдарма тытса тӑнӑ чухне кӑтартнӑ хастарлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» гварди капитанӗ Григорий Елисеева Геройӗн «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗпе (№ 5117) тата Ленин орденӗпе чысланӑ.
Вӑрҫӑ вӗҫленсен Елисеев Совет Армийӗнче хӗсметре малалла тӑнӑ.
1955 ҫулта вӑл Ҫар-политика академине пӗтернӗ.
1962—1966 ҫулсенче Полтавӑра ҫар комиссарӗ пулса ӗҫленӗ.
1966 ҫулта полковник званийӗнче Елисеева запаса кӑларнӑ.
Полтавӑра пурӑннӑ, хуҫалӑх ӗҫӗнче тӑнӑ.
1970 ҫултан — пенсире.
2000 ҫулхи ҫӗртмен 23-мӗшӗнче вилнӗ, Полтавӑри Тӗп масарта пытарнӑ.
Награды
- орден Ленина (19.03.1944);
- медаль «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» (19.03.1944);
- орден Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр (1955);
- орден Отечественнӑй вӑрҫӑ 1-мӗш степень (11.03.1985);
- медаль «Хастарлӑхшӑн» (икӗ хут);
- ытти медальсем.
Астӑвӑм
Елисеевӑн ячӗ Мускаври Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑн Тӗп музейӗн пӗр стели ҫинче тата Абаканри Ҫӗнтерӳ паркӗнче ҫырнӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ Елисеев Григорий Семёнович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫурлан 17-мӗшӗ.
- ^ Елисеев Григорий Семёнович. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
- ^ Елисеев Григорий Семёнович. Наградной лист. Страницы:1.2.
