Ефимов Иван Николаевич
Ефимов Иван Николаевич (1918 ҫулхи юпан 23-мӗшӗ, Новотроицкое[d], Тӗп-Хура ҫӗрлӗ область[d] — 2010 ҫулхи пушӑн 10-мӗшӗ, Мускав) — лётчик-штурмовик, майор, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Иван Николаевич Ефимов 1918 ҫулхи юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Тамбов кӗпернинчи Борисоглебск уесӗнчи Новотроицкое ялӗнче (хальхи Воронеж облаҫӗн Терновка районӗ) ҫуралнӑ[1][2]. Вӑл хресчен ҫемьинче ҫуралнӑ[2]. Пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ, кайран Русаново ялӗнчи ҫичӗ ҫуллӑх шкултан вӗренсе тухнӑ[3]. 1936 ҫултанпа Мускавра пурӑннӑ, автобазӑра ӗҫленӗ, пӗр вӑхӑтрах аэроклубра вӗреннӗ[1][2].
1940 ҫулта Ефимова Рабочи-Хресчен Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ[2][1]. Аэроклуб вӗҫленӗ хыҫҫӑн 1941 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Ульяновск ҫар авиаци шкулӗнче вӗренме янӑ. 1941 ҫулхи ҫӗртмен 22-мӗшӗнче вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин пуҫламӑшне курсант пулса тӗл пулнӑ[2][3]. 1941 ҫулхи раштав уйӑхӗнче курсантсене штурм самолёчӗсем ҫинче вӗҫме хатӗрлеме пуҫланӑ[2]. 1943 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче авиаци шкулӗнчен кӗҫӗн лейтенант званипе вӗренсе тухнӑ та 34-мӗш авиаци полкне хӗсмете янӑ[2][1].
1944 ҫулхи февраль уйӑхӗнчен Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Украина ССРне, Польшӑна, Чехословакие, Германири ҫапӑҫусене хутшӑннӑ[1][2]. 1945 ҫулхи апрельччен 565-мӗш штурм авиаполкӗн (224-мӗш штурм авиадивизийӗ, 8-мӗш штурм авиакорпусӗ, 8-мӗш сывлӑш ҫарӗ, 4-мӗш Украина фрончӗ) звено командирӗ пулса хӗсметре тӑнӑ[1][2]. Ҫак вӑхӑтчен вӑл тӑшман объекчӗсене, ҫар техники пухӑвне тата хӑй вӑйне штурмлама тата разведка тума 142 ҫар вӗҫӗвӗ тунӑ[1][2]. Пӗрремӗш ҫар вӗҫӗве 1944 ҫулхи пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче Старый Константинов аэродромӗнчен туса янӑ[2].
1945 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 29-мӗшӗнчи СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн хушӑвӗпе «командованин ҫапӑҫу заданисене нимӗҫ оккупанчӗсене хирӗҫ ҫапӑҫу фрончӗнче ҫав тери лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакна пула тӑнӑҫлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» аслӑ лейтенант Ефимов Иван Николаевича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[1][2]. Унта вӑл 183 ҫар вӗҫӗвӗ тунӑ[1][2]. 1945 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 7-мӗшӗнче М. И. Калинин Ефимова Кремльте хисеп хучӗсене панӑ[2][3].
Вӑрҫӑ вӗҫленӗ хыҫҫӑн Ефимов Совет Ҫарӗнче хӗсметне тӑснӑ. 1957 ҫулта майор званипе запасӑна тухнӑ[1][2]. Мускавра пурӑннӑ, приборсен техникӗ пулса ӗҫленӗ[1][2]. Ефимов 2010 ҫулхи пуш уйӑхӗн 10-мӗшӗнче вилнӗ, Ваганьково ҫӑвинчи колумбарие пытарнӑ[1][2].
Хисепӗсем
Астӑвӑм
- Ефимов ячӗпе Воронеж облаҫӗнчи Терновка районӗнчи Новотроицкое ялӗнчи шкулта краеведени музейӗнче экспозици пур[3].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 Ефимов Иван Николаевич. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 Ефимов Иван Николаевич. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Презентация "Мой прославленный земляк - Герой Советского Союза Иван Николаевич Ефимов". Образовательная социальная сеть (2 акан 2016). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: крат. биогр. слов. Т.1. – Москва, 1987.
- Долгов И.А. Золотые звёзды калининцев. Кн. 1. - М.: Московский рабочий, 1983.
