Ефремов Пётр Николаевич
Ефремов Пётр Николаевич (1925 ҫулхи акан 12-мӗшӗ, Михайловское[d], Алтай кӗпӗрни[d] — 1976 ҫулхи раштавӑн 4-мӗшӗ, Томск) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, гварди сержанчӗ, разведчик, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944)[1].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Пётр Николаевич Ефремов 1925 ҫулхи акан 12-мӗшӗнче Михайловка ялӗнче (халӗ Алтай Енӗн Михайловски районӗнчи Михайловски ялӗ) ҫуралнӑ[1][2]. Вырӑс. 1930 ҫулта ҫемьипе Томск хулине куҫса кайнӑ[1]. 1940 ҫулта 7 класс вӗренсе тухнӑ, Томск лес техникумне кӗнӗ[1]. 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗнче техникумӑн 3-мӗш курсӗнчен ҫара чӗнсе илнӗ[1][3]. Белоцерковск пехота училищине вӗренме янӑ, анчах вӗренсе ҫитеймен — курсант батальонӗпе фронта кайнӑ[1].
1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнченпе Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче[1][4]. Центр, 2-мӗш Беларуҫ, Беларуҫ тата 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсенче 77-мӗш гварди стрелоксен дивизинче ҫапӑҫнӑ[1][4]. 215-мӗш гварди стрелоксен полкӗн (77-мӗш гварди Чернигов стрелоксен дивизийӗ, 61-мӗш ҫар, Центр фрончӗ) конь разведкин взвочӗнче разведчик пулнӑ[1].
1943 ҫулхи авӑнӑн 25-мӗшӗнче разведка группипе Днепр урлӑ каҫнӑ (Беларуҫӗн Гомель облаҫӗн Брагин районӗ), тӑшман тылне кӗнӗ те хӳтӗлев ҫирӗплетӗвӗсемпе огнь вырӑнӗсем ҫинчен хаклӑ хыпар пухнӑ[1][4]. Ҫакӑ полк командованине Днепр урлӑ ӑнӑҫлӑ каҫма май панӑ. 1943 ҫулхи юпан 1-мӗшӗнче Галки ялӗ патӗнче тӑшман контратакине сиртӗпнӗ, 10 тӑшман ҫар ҫыннине пӗтернӗ[1][4]. 1943 ҫулхи юпан 2-мӗшӗнче пӗрремӗшсен тӑшман траншейине кӗнӗ те автоматпа тата гранатӑсемпе 10 ытла тӑшман ҫар ҫыннине пӗтернӗ, тӑваттӑшне чӗрӗ тытнӑ[1][4].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗнчи хушӑвӗпе «командованин Днепр урлӑ каҫмалли ҫапӑҫу заданисене лайӑх пурнӑҫланӑшӑн тата ҫакна пула кӑтартнӑ паттӑрлӑхпа тӑнӑҫлӑхшӑн» гварди красноармеец Ефремов Пётр Николаевича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, унта Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалне (№ 2953) панӑ[1][4].
Каярах 61-мӗш ҫар йышӗнче Беларуҫ фрончӗнче Гомель-Речица (1943 ҫулхи чӳк) тата Калинковичи-Мозырь (1944 ҫулхи кӑрлач) операцисене, Калинковичи хулине ирӗке кӑларма хутшӑннӑ[1][4]. Калинкович операци вӑхӑтӗнче Буда ялӗ (Гомель облаҫӗ) патӗнче разведка ҫапӑҫӑвӗнче хутшӑннӑ, тӑшман траншейине кӗнӗ те икӗ тӑшман ҫар ҫыннине пӗтернӗ, ҫакшӑн «Хӑюлӑхшӑн» медальпе наградӑланӑ[1].
1944 ҫулхи ҫуркунне 61-мӗш ҫар йышӗнче Беларуҫа ирӗке кӑларма хутшӑннӑ[1]. Ҫулла тата кӗркунне 69-мӗш ҫар йышӗнче 1-мӗш Беларуҫ фрончӗнче Польшӑра ҫапӑҫнӑ, Люблин-Брест тапӑнӑвне тата дивизи Висла юхан шывне тухма хутшӑннӑ[1]. Ҫапӑҫусенче икӗ хут аманнӑ, контузи илнӗ[1][3]. 1944 ҫулхи юпа уйӑхӗнче чирӗпе гварди сержанчӗ Ефремов запасӑна тухнӑ[1].
Томска таврӑннӑ[3]. 1944—1945 ҫулсенче Томск ял райкомӗн ВЛКСМ-ӑн иккӗмӗш секретарӗ пулса ӗҫленӗ[1]. Томск чукун ҫул инженерӗсен институтӗнче вӗреннӗ, анчах чирӗпе вӗренме пӑрахнӑ[1]. 1949 ҫултанпа вӑрман хуҫалӑхӗнче техник, облаҫ вӑрман управленийӗн снабжени отделӗн пуҫлӑхӗ, лесхоз директорӗ, лесничий, А.Г. Стаханов ячӗллӗ артель заведующийӗ, Томскри «Сибэлектромотор» заводӗнче слесарь, мастер пулса ӗҫленӗ[1][3]. Пётр Николаевич Ефремов 1976 ҫулхи раштавӑн 4-мӗшӗнче вилнӗ, Томск хулинче пытарнӑ[1][3].
Хисепӗсем
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 Ефремов Пётр Николаевич. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Ефремов Пётр Николаевич. Официальный сайт Алтайского края. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Ефремов Пётр Николаевич. Томский краеведческий музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Ефремов Пётр Николаевич. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
Вуламалли
- Герои Советского Союза: крат. биогр. слов. Т.1. – Москва, 1987.
