Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Мудрак Олег Алексеевич

Мудрак Олег Алексеевич (ҫур. 1962 ҫулхи кӑрлачӑн 14-мӗшӗ, Рубцовск[d], Алтай Ен) — Раҫҫей чӗлхе тӗпчевҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, алтай тата палеоази чӗлхе пӗлӗвӗ енӗпе хатӗрленӗ ӗҫсен авторӗ. Ҫӗпӗр, Инҫет Тухӑҫ тата Ҫурҫӗр Америка халӑхӗсен танлаштаруллӑ истори чӗлхе пӗлӗвӗ енӗпе специалист шутланать. РӐА Чӗлхе пӗлӗвӗн институчӗн тӗп ӑслӑлӑх ӗҫтешӗ[1]; тухӑҫ культурисен институчӗн компаративистика центрӗн ертсе пыракан ӑслӑлӑх ӗҫтешӗ тата РГУ профессорӗ (1995—2018). Мускаври компаративистика шкулӗн ҫынни[2].

Пурнӑҫӗ

1962 ҫулхи кӑрлачӑн 14-мӗшӗнче Алтай крайӗнчи Рубцовск(выр.)чăв. хулинче ҫуралнӑ. 1978 ҫулта Пӗтӗм Союзри чӗлхе пӗлӗвӗпе тата математика енӗпе олимпиадӑра ҫӗнтернӗ хыҫҫӑн МПУна вӗренме кӗнӗ[3].

МПУ филологи факультечӗн теориллӗ тата прикладной чӗлхе пӗлӗвӗн уйрӑмӗнчен 1984 ҫулта вӗренсе тухнӑ[4]. 1989 ҫулта СССР ӐА чӗлхе пӗлӗвӗн институчӗн аспирантурине вӗренсе пӗтернӗ.

1995 ҫултан пуҫласа 2018 ҫулччен РГГУра вӗрентнӗ.

Доктор диссертацийӗ (1994 ҫулта ӑслӑх консультацийӗ енчен В. А. Дыбо академик вӗрентнипе хӳтӗленӗ) «Обособленный язык и проблема реконструкции праязыка (Историческая фонетика, морфонология и интерпретация) чӑваш чӗлхи тӗрӗк чӗлхисен хушшинче мӗнле вырӑн йышӑннине халалланӑ. Пысӑк калӑпӑшлӑ «Алтай чӗлхисен этимологи словарӗн» (2003) авторӗсенчен пӗри.

«Егор тата бомбометатели» проектӑн «Мудрак» юррисен ярӑмне ҫырнӑ сӑвӑсен авторӗ (1995)[5][6].

Ӑслӑлӑхри ӗҫӗ-хӗлӗ

Ӑслӑлӑхри тӗпчевсен тӗп сфери — Ҫӗпӗр, Инҫет Тухӑҫ тата Ҫурҫӗр Америка чӗлхисен компаративистики[7]. Тӗпчевӗсем тӗпрен илсен алтаистикӑпа (сӑмахран, тюркологи, монголистика тата тунгус-маньчжуроведени), палеоази чӗлхисемпе (уйрӑмах чукча-камчат тата эскимос), ҫавӑн пекех ҫурҫӗр кавказ чӗлхисемпе ҫыхӑннӑ.

Пысӑк калӑпӑшлӑ «Алтай чӗлхисен этимологи словарӗн» (2003, С. А. Старостинпа тата А. В. Дыбопа пӗрле) авторӗсенчен пӗри шутланать, ку ӗҫре вӑл монгол пайӗшӗн яваплӑ пулнӑ. Доктор диссертацийӗнче (1994) чӑваш чӗлхин историлле фонетикипе морфологине тата тӗрӗк чӗлхисен хушшинчи унӑн вырӑнне халалланӑ. Ҫавӑн пекех вӑл «Этимологический словарь чукотско-камчатских языков» (2000) тата Кавказ чӗлхисен (даргин /2016/, авар /2019/, анди /2020/) этимологи сӑмахсарӗсене хатӗрлесе кӑларнӑ[8].

2015 ҫулта Тухӑҫ Европӑри тӗрӗ ҫырулӑхне ӑнӑҫлӑ вулама пултарнӑ. Ҫак ӗҫ Хасар хаканлӑхӗн тӗрӗ ҫырӑвӗсене вулама май парать, хӑшпӗр пӗтӗмлетӳсем тӑрӑх, вӗсене алан (осетин) чӗлхин авалхи диалекчӗсенчен пӗрипе ҫырнӑ[9]. Палӑксен тулли корпусне, вӗсен интерпретаципе пӗрле, 2017 ҫулта пичетлесе кӑларнӑ.

Хисепӗсем

  • Пӗтӗм Союзри чӗлхе пӗлӗвӗпе тата математикӑпа олимпиадӑсен ҫӗнтерӳҫи (1978);
  • Пӗтӗм тӗнчери Тӗрӗк академийӗн Вильгельм Томсен ячӗллӗ медаль (2018)[10].

Ӑслӑлӑхри тӗп ĕçĕсем

  • Опыт реконструкции фонологической системы беринговоморских и американских эскимосов // Палеоазиатские языки. Л., 1988. С. 113—148.
  • Исторические соответствия чувашских и тюркских гласных: Опыт реконструкции и интерпретации / РАН. Ин-т востоковедения. М., 1993. 185 с.
  • Обособленный язык и проблема реконструкции праязыка: Историческая фонетика, морфология и интерпретация. Дисс. … д. филол. н. М., Ин-т языкознания. 1994.
  • Разделы в кн.: Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков: Лексика. М.: Наука, 1997. 800 с.
  • Этимологический словарь чукотско-камчатских языков. (Серия «Studia philologica») М., Языки русской культуры. 2000. 288 стр. ISBN 5-7859-0141-2
  • Sergei Starostin, Anna Dybo, Oleg Mudrak. Etymological dictionary of the Altaic languages. Vol. 1-3. Leiden, 2003. — 2096 p.
  • Заметки о языке и культуре дунайских булгар. // Аспекты компаративистики. Вып.1. М., РГГУ. 2005. С.83-106.
  • Аварская надпись на сосуде клада Надь-Сент-Миклош // Orientalia et Classica, Аспекты компаративистики — М.: Изд. РГГУ, 2005. Вып. VI. — С.81—103. клада Надь-Сент-Миклош // Orientalia et Classica, Аспекты компаративистики — М.: Изд. РГГУ, 2005. Вып. VI. — С.81—103. клада Надь-Сент-Миклош
  • Kamchukchee and Eskimo Glottochronology and Some Altaic Etymologies Found in the Swadesh List. // Аспекты компаративистики. Вып.3. М., РГГУ. 2008. С.297-336.
  • Свод камчадальской лексики по памятникам XVIII века. М., Восточная литература. 2008. 288 стр. ISBN 978-5-02-036388-5
  • Классификация тюркских языков и диалектов с помощью методов глоттохронологии на основе вопросов по морфологии и исторической фонетике. (Серия «Orientalia и Classica». Вып.23) М., РГГУ. 2009. 186 стр. ISBN 978-5-7281-1056-9

Ӑнлантарусем

  1. ^ Мудрак Олег Алексеевич. Институт языкознания РАН. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  2. ^ Старостин Г. С. и др. К истокам языкового разнообразия. Десять бесед о сравнительно-историческом языкознании с Е. Я. Сатановским. — Издательский дом «Дело» РАНХиГС, 2015. — С. 246. — 584 с. — ISBN 978-5-7749-1054-0, УДК 81-115, ББК 81.
  3. ^ Олег Алексеевич Мудрак как тюрколог (к 60-летию ученого). Российская тюркология (2022). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  4. ^ Мудрак Олег Алексеевич. Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  5. ^ Русский рок. Малая энциклопедия, 1996, ЕГОР И БОМБОМЕТАТЕЛИ
  6. ^ ЕГОР И БОМБОМЕТАТЕЛИ. rusrock. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  7. ^ Олег Алексеевич Мудрак. Born-today.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  8. ^ Олег Мудрак — биография, книги, отзывы, цитаты. LiveLib. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  9. ^ А. Торпусман. О хазарском языке, рунической письменности и о словаре О. Мудрака. Заметки по еврейской истории (2019). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.
  10. ^ Тюркская академия в Астане наградила ученых с мировым именем. Zakon.kz (26 ҫӗртмен 2018). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

п • с • т
Мускаври лингвистикăллă компаративистика шкулĕ
Йĕркелемçĕсем
«ОСиПЛовская плеяда»
Çав. пекех
† — вилнисем

Категорисем