Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Мышкина Альбина Федоровна

Альбина Фёдоровна Мышкина (ҫур. 1972 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗ, Уçырма, Канаш районĕ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — Раҫҫей чӑваш ҫыравҫи тата литература тӗпчевҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен докторӗ (2007), доцент (2009). 2024 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн филологи енӗн литература тӗпчевӗ секцийӗн ертӳҫӗ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ. 2003 ҫултанпа Раҫҫей Ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн пайташӗ[1][2]. Чӑваш Республикин патшалӑх ҫамрӑксен премийӗн (1998) тата Чӑваш Республикин гуманитари ӑслӑлӑхӗсем енӗпе патшалӑх премийӗн (2018) лауреачӗ[3].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1972 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Канаш районӗнчи Кӗҫӗн Пикшик ялӗнче ҫуралнӑ. 1995 ҫулта И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологипе культура факультетне вӗренсе пӗтернӗ. Ҫав университетра 2002 ҫулта аспирантурӑна, 2006 ҫулта докторантурӑна вӗренсе пӗтернӗ[2].

1994—2024 ҫулсенче И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче ӗҫленӗ. 1995—2004 ҫулсенче журналистика кафедринче, 2007—2009 ҫулсенче культурологи кафедрин доценчӗ пулнӑ. 2009—2011 ҫулсенче профессор, 2011—2015 ҫулсенче культурологипе культура хушшинчи хутшӑнусен кафедра пуҫлӑхӗ, 2015—2024 ҫулсенче чӑваш филологийӗпе культура кафедрин профессорӗ пулса ӗҫленӗ. 2024 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн филологи енӗн литература тӗпчевӗ секцийӗн ертӳҫӗ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ[1][4].

2002 ҫулта «Внутренний мир чувашской художественно-публицистической повести 50—90-х годов» темӑпа кандидат диссертацине, 2006 ҫулта «Своеобразие чувашской художественно-философской прозы» темӑпа доктор диссертацине хӳтӗленӗ. Филологи ӑслӑлӑхӗсен докторӗн степеньне 2007 ҫулта илнӗ, 2009 ҫулта доцент ӑслӑлӑх ятне панӑ[2].

Ӑслӑлӑх ӗҫӗ

Мышкинӑн ӑслӑлӑх интересӗсем — литература тӗпчевӗ, лингвокультурологи, философи, пултарулӑх психологийӗ тата прозӑн илемлӗ тӗнчи. Вӑл чӑваш прозин жанрпа сӑнар системине тӗпчет. 120 ытла ӑслӑлӑх ӗҫӗ, ҫав шутра 5 монографи тата пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан шкулсем валли 4 вӗренӳ пособийӗ ҫырнӑ[2].

2005 ҫулта «Особенности чувашской художественно-философской и художественно-публицистической прозы второй половины XX века» монографине, 2022 ҫулта «XX ӗмӗр вӗҫӗнчи прозӑлла хайлавсен илемлӗ поэтикипе сӑнарлӑ шухӑш хӑйне евӗрлӗхӗ» монографине кӑларнӑ. «История чувашской литературы XX века» пӗрлӗхлӗ монографин 1-мӗш (2015) тата 2-мӗш (2017) пайӗсене ҫырас ӗҫе хутшӑннӑ[2][4].

Пултарулӑхӗ

Литература ӗҫне студент чухне пуҫланӑ. «Юр пӗрчи» ятлӑ пӗрремӗш калавӗ 1993 ҫулта, «Виҫӗ хӗрпе сар каччӑ» ятлӑ пӗрремӗш повеҫӗ 1995 ҫулта «Ялав» журналта пичетленнӗ. Каярах журналта «Пурнӑҫ техӗмӗ», «Ҫурҫӗр хыҫҫӑнхи шӑнкӑрав», «Сӳннӗ ӗмӗтсен утравӗ», «Малтанхи пил» хайлавӗсем тухнӑ[5].

2004 ҫулта Чӑваш кӗнеке издательствинче «Атте пилӗ: повеҫсемпе калавсем» кӗнеки тухнӑ[4]. Тӗпчевҫӗсем «Атте пилӗ» повеҫри автобиографи сӑнарлавӗн уйрӑмлӑхӗсене тата харпӑр опытпа чӑваш наци хаклӑхӗсем илемлӗ текстра епле ҫӗнӗрен калӑпланнине палӑртнӑ[6].

Хисепӗсем

  • Чӑваш Республикин литература, культура тата искусство енӗпе патшалӑх ҫамрӑксен премийӗ (1998)[3];
  • Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн уйрӑм пултарулӑхшӑн стипендийӗ (2003)[2];
  • И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн Хисеп грамоти (2012)[2];
  • Чӑваш Республикин гуманитари ӑслӑлӑхӗсем енӗпе патшалӑх премийӗ (2018)[3].

Тӗп ӗҫӗсем

  • Мышкина, Альбина Фёдоровна. Атте пилӗ: повеҫсемпе калавсем. — Чӑваш кӗнеке издательстви, 2004.;
  • Мышкина, Альбина Фёдоровна. Особенности чувашской художественно-философской и художественно-публицистической прозы второй половины XX века. — Издательство Чувашского университета, 2005.;
  • Мышкина, Альбина Фёдоровна. Своеобразие чувашской художественно-философской прозы: автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора филологических наук. — 2006.;
  • Мышкина, Альбина Фёдоровна. XX ӗмӗр вӗҫӗнчи прозӑлла хайлавсен илемлӗ поэтикипе сӑнарлӑ шухӑш хӑйне евӗрлӗхӗ. — 2022.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Мышкина Альбина Фёдоровна (выр.). Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Мышкина Альбина Федоровна (выр.). Чувашский государственный институт гуманитарных наук. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3 Лауреаты Государственной премии ЧР (выр.). Чувашский государственный институт гуманитарных наук. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3 Мышкина, Альбина Федоровна (выр.). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
  5. ^ Мышкина Альбина Федоровна. Литературная карта Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
  6. ^ Емельянова Т. Н.; Якимова Е. Р. (2025). «Специфика автобиографического нарратива в чувашской литературе (жанровые особенности и национальная идентичность)». Филологические науки. Вопросы теории и практики 18 (11).

Вуламалли

  • Родионов В. Г. Мышкина Альбина Федоровна. — Чувашская энциклопедия. — 2009. — Т. 3. — С. 167.;
  • Родионов В. Г. Мышкина Альбина Федоровна. — Канашский район: энциклопедия персоналий. — 2014. — Т. 1. — С. 365..

Каҫӑсем

Категорисем