Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Нюксеница

Disambig gray.svg Ку терминӑн ытти пӗлтерӗшсем те пур, Нюксеница (пӗлтерӗшсем) пăхăр.

Нюксеница — сала, Вологда облаҫӗн Нюксеница районӗн административлӑ центрӗ (1924 ҫулхи акан 18-мӗшӗнчен пуҫласа). Нюксеница ял тӑрӑхӗн администраци центрӗ[3]. Администрациллӗ-территориллӗ пайлану тӗлӗшӗпе Нюксеница ял канашне кӗрет, унӑн центрӗ шутланать, ҫавӑн пекех Березовка ял канашӗн центрӗ шутланать.

Ячӗ

Нюксеница ятне яла икӗ тан мар пая пайлакан Нюксеница юханшыв ятӗнчен илнӗ.

Географи

Сухона юханшывӗн сулахай ҫыранӗнче вырнаҫнӑ.

Область центрне ҫитме: 315 км.

Нюксеница климачӗ
Кӑтарту Кӑр. Нар. Пуш Ака Ҫу Ҫӗр. Утӑ Ҫур. Авӑн Юпа Чӳк Раш. Ҫулталӑк
Вӑтам температура, °C −24,5 −20,3 −13,7 −4,1 4 10,5 13,7 11,8 5,2 −2,5 −11,7 −21,7 −5,4
Ҫӑлкуҫ: NASA. База данных RETScreen

Нюксеница — Вологда облаҫӗн чи сивӗ вырӑнӗсенчен пӗри, хулари температура минимумӗ — 51. 3 градус, ку Аслӑ Устюгринчен (-49 градус) тата Вытегринчен (-49.4 градус) пӗчӗкрех.

Ял историйӗ

Пӗрремӗш хут 1619 ҫулта асӑннӑ.

Халӑх йышӗ

Халӑх йышӗ
1959[4]1970[5]1979[6]1989[7]2002[8]2010[9]2021[10]
2067↗2404↗3898↗4164↗4407↘4244↗4333

Культура

  • Нюксеница районӗн таврапӗлӳ музейне 1969 ҫулта унччен малтан шкул ҫурчӗ пулнӑ ҫуртра никӗсленӗ, 1975 ҫулта музей район статусне илнӗ.
  • Йӑлана кӗнӗ халӑх культурин центрӗ (ЦТНК) — ЦТНК-ра тӗрлӗ енлӗ ӑсталӑх лаҫҫисем ӗҫлеҫҫӗ: хурӑн хуппипе ӗҫлесси, пир-авӑр тӗртесси, тӗрӗ тӗрлесси, халӑх пукани ӑсталасси, йывӑҫ ҫинче ӳкересси. 3 туризм программине хатӗрленӗ: «Нюксеница – халӑх йӑлисен тупри», «Нюксеница — ӑстасем пурӑнакан вырӑн» тата «Баск культури». Унӑн тӗп тӗллевӗ — йӑлари халӑх культурине упраса хӑварасси, ҫӗнӗрен чӗртсе тӑратасси, ачасене тата вӗсен ашшӗ-амӑшне пӗлӳ парасси. Нюксеницӑри йӑлана кӗнӗ халӑх культурин центрӗ халӗ ӑслӑлӑхпа тӗпчев ӗҫӗсем ирттерет, координаципе меслетлӗх енӗпе ӗҫлет, хӑйӗн опучӗпе паллаштарать, экспериментсем ирттерет, ҫутӗҫ ӗҫне пурнӑҫлать, йӑла-йӗркесене чӗртсе тӑратас, фольклор уявӗсене йӗркелес енӗпе ӗҫлет. Кунта йӑлана кӗнӗ халӑх культурин пахалӑхӗсене популяризацилеме пулӑшакан пултарулӑх проекчӗсем те пурнӑҫланаҫҫӗ. 2013 ҫулта ЦТНК ҫӗнӗ ҫурта куҫнӑ.
  • Культура ҫурчӗ — XX ӗмӗр варринче туса лартнӑ йывӑҫ ҫурт, Нюксеницӑн историллӗ пайӗнче вырнаҫнӑ.

Спорт

  • «Газовик» вӑй-хал культурипе сывлӑха ҫирӗплетмелли комплекса (ФОК, ВХКСҪК) 2011 ҫулта Газпром укҫи-тенкипе усӑ курса туса лартнӑ[11]. ФОКра ачасем кӑна мар, аслисем те вӑхӑта хаваслӑ ирттерме пултараҫҫӗ. Комплекс ҫумӗнче каток та пур.
  • Нюксенский ЛПУМГ ООО стадионӗ «Газпром трансгаз Ухта» — 2009 ҫулта уҫнӑ.

Транспорт

Нюксеницӑра автостанци пур. Ялтан 4 ҫухрӑм анӑҫра Вологда—Аслӑ Устюг автоҫул ҫинче Сухона урлӑ кӗпер пур.

1946 ҫулта туса лартнӑ аэропорт пур. Анчах аэропорт япӑх тӑрӑмра пулнине пула тӑтӑш рейссем ҫук.

1969 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа 1990-мӗш ҫулсен вӗҫӗччен Сухона тӑрӑх «Заря» ятлӑ хӑвӑрт ҫӳрекен теплоходсем ҫӳренӗ. Халӗ тӑтӑш ҫӳрекен рейссем ҫук, анчах хӑш чухне Сухона тӑрӑх «Николай Яковлев» карап Вологдӑран темиҫе рейс тӑвать.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4 ОКТМО. 185/2016. Северо-Западный ФО
  2. ^ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
  3. ^ Закон Вологодской области от 06.12.2004 № 1120-ОЗ «Об установлении границ Нюксенского муниципального района, границах и статусе муниципальных образований, входящих в его состав»
  4. ^ Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу (выр.)
  5. ^ Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу (выр.). Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи юпан 14-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи пушӑн 3-мӗшӗ.
  6. ^ Всесоюзная перепись населения 1979 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров (выр.). Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи раштавӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи кӑрлачӑн 10-мӗшӗ.
  7. ^ Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу (выр.). Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи чӳкӗн 20-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи юпан 1-мӗшӗ.
  8. ^ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более (выр.). Архивланӑ 2012 ҫулхи нарӑсӑн 3-мӗшӗ.
  9. ^ Всероссийские переписи населения 2002 и 2010 годов
  10. ^ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (выр.) (XLSX). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ.
  11. ^ Вячеслав Позгалёв проинспектировал ход строительства спортивного комплекса в Нюксенице. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи пушӑн 13-мӗшӗ.

Каҫӑсем

WP-TranslationProject TwoFlags.svg Ку статьяна РУВИКИН Вырӑс уйрӑмӗнчи Нюксеница статьяна чӑвашла куҫарса хатӗрленӗ. '

Шаблон:Нюксеница муниципалитет йӗркеленӗвӗ Шаблон:Сухона хӗрринчи ял-хуласем

Категорисем