Рукавишников Николай Николаевич
Николай Николаевич Рукавишников (1932 ҫулхи авӑнӑн 18-мӗшӗ, Томск, Западно-Сибирский край[d] — 2002 ҫулхи юпан 19-мӗшӗ, Мускав) — совет космонавчӗ, СССР-ӑн 23-мӗш лётчик-космонавчӗ. Икӗ хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1971, 1974)[3].
Рукавишников космонавт космос карапӗн пӗрремӗш гражданла командирӗ пулнӑ. 1979 ҫулхи ака уйӑхӗнче «Союз-33» караппа вӗҫнӗ чухне авари тухсан вӑл карапа хӑй аллипе антарса лартнӑ.
Пурнӑҫӗ
Томск хулинче чукун ҫул ӗҫченӗсен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Шкулта Кяхта хулинче, Томскри 8-мӗш шкулта тата Мускаври 248-мӗш шкулта вӗреннӗ. 1957 ҫулта Мускаври инженерпа физика институтӗнчен (МИФИ) вӗренсе тухса «инженер-физик» квалификацине илнӗ.
Институт хыҫҫӑн С. П. Королев ертсе пыракан ОКБ-1 конструктор бюровӗнче ӗҫленӗ, ядерлӑ реакторсене тытса пыракан системӑсене хатӗрленӗ. 1967 ҫулта космонавтсен отрядне лекнӗ. СССР-ӑн Уйӑх программине хутшӑннӑ, анчах вӑл программӑна чарса хунӑ.
1971 ҫулхи ака уйӑхӗн 23-25-мӗшӗсенче «Союз-10» карап ҫинче инженер-тӗрӗслевҫӗ пулса пӗрремӗш хут космоса вӗҫнӗ. Станципе ҫыпҫӑнас ӗҫ ӑнӑҫлӑ пулман, карап ҫӗр ҫине ҫӗрле анса ларнӑ. 1974 ҫулхи раштав уйӑхӗн 2-8-мӗшӗсенче «Союз-16» караппа иккӗмӗш хут вӗҫнӗ. 1979 ҫулхи ака уйӑхӗн 10-12-мӗшӗсенче «Союз-33» карап командирӗ пулса виҫҫӗмӗш хут вӗҫнӗ. Станци патне ҫывхарнӑ чухне двигатель пӑсӑлнӑ. Рукавишников командир хӑйне ҫирӗп тытса, интуиципе усӑ курса, карапа баллистика траекторийӗпе ӑнӑҫлӑ антарса лартнӑ. Куншӑн вӑл Болгари Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ.
1981—1991 ҫулсенче СССР Космонавтика федерацийӗн председателӗ пулнӑ. 2002 ҫулхи юпа уйӑхӗн 19-мӗшӗнче инфарктран вилнӗ. Ӑна Мускаври Останкино масарӗнче пытарнӑ.
Хисепӗсем
- Икӗ хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1971, 1974);
- виҫӗ Ленин орденӗ (1971, 1974, 1979);
- МНР Паттӑрӗ (1972);
- Болгари Паттӑрӗ (1979);
- «Стара-планина» орден (Болгари, 2004);
- Томск, Калуга, Хьюстон тата ытти хуласен хисеплӗ гражданинӗ.
Астӑвӑм
Томск хулинче Рукавишников космонавтӑн бюстне лартнӑ, пӗр урама тата 8-мӗш лицейне ун ятне панӑ. Мускавра вӑл пурӑннӑ ҫурт ҫине асӑну хӑми ҫакнӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2 Рукавишников Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия (выр.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ^ Nikolai Rukavishnikov, Russian Astronaut, Dies at 70 (англ.)
- ^ Николай Николаевич Рукавишников. www.astronaut.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 23-мӗшӗ.
Вуламалли
- Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Изд-во НТЛ, 2004. — С. 298-299. — 440 с. — 3000 экз. — ISBN 5-89503-211-7.
Каҫӑсем
Рукавишников Николай Николаевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- Знамя Мира в Космосе
Николай Николаевич Рукавишников, инженер-испытатель, член экипажа космического корабля «Союз-10»: открытка / фото А. Моклецова. — М.: Правда, 1971.- Электронная репродукция почтовой марки: Полет космического корабля «Союз-16» (2-8/XII 1974) / рис. Р. Стрельникова. 1975.
Темӑпа ҫыхӑннисем
 | |
|---|---|
| Генеалоги тата некрополистика | |
| Библиографиллӗ каталогсенче |
