Симунов Николай Васильевич
Симунов Николай Васильевич (1937 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ, Хирти Кушкă, Тутар Автономиллĕ Социализмла Совет Республики — 1997 ҫулхи юпан 6-мӗшӗ, Тăхăрьял, Тутарстан) — чӑваш ҫыравҫи, проза ӑсти. 1989 ҫултанпа СССР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн пайташӗ.
Биографи
Николай Симунов 1937 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Тутарстанри Пӑва районне кӗрекен Хирти Кушкӑ ялӗнче ҫуралнӑ.
Ашшӗ вӑрҫӑра вилнӗ хыҫҫӑн амӑшӗ пилӗк ачана пӗччен ура ҫине тӑратнӑ. Николай Васильевич Элшелти вӑтам шкула вӗренсе пӗтернӗ. 1956–1961 ҫулсенче Хусанти ветеринари институчӗн ветеринари факультетӗнче вӗреннӗ.
Пӗлӳ илнӗ хыҫҫӑн Молдавири Каушаны районӗнчи «Луч» колхозра ветеринар врачӗ пулса ӗҫленӗ (1961–1964). 1964 ҫулта тӑван ялне таврӑннӑ, вырӑнти шкулта вӑй хунӑ. Ҫав вӑхӑтрах куҫӑмсӑр майпа Чӗмпӗрти педагогика институчӗн филологи факультетӗнче пӗлӳ илнӗ (1970).
1970–1981 ҫулсенче Хирти Кушкӑри вӑтам шкул директорӗ пулса ӗҫленӗ. Вӑл тӑрӑшнипе 1978 ҫулта шкул валли ҫӗнӗ ҫурт туса лартнӑ.
1981 ҫултанпа Шупашкарта пурӑннӑ. 1981–1983 ҫулсенче — Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи «Ильинский» кану ҫурчӗн директор ҫумӗ, 1983–1985 ҫулсенче — РСФСР Литературӑпа фондӗн Чӑваш уйрӑмӗн директорӗ. Каярахпа профессиллӗ ҫыравҫӑ ӗҫӗпе пурӑннӑ.
Николай Симунов 1997 ҫулхи юпа уйӑхӗн 6-мӗшӗнче вилнӗ. Тӑван ялӗн ҫӑвинче пытарнӑ.
Пултарулӑхӗ
Николай Симуновӑн пӗрремӗш повеҫӗ («Анне») 1980-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче Пӑва районӗн «Ялав» хаҫатӗнче пичетленсе тухнӗ. Унӑн хайлавӗсен тӗп теминче — хальхи ял пурнӑҫӗ, ҫамрӑк ӑру шӑпи, ҫынсен хушшинчи кӑткӑс психологилле тата хутшӑнупа кӑмӑл-сипетӗн ҫивӗч ыйтӑвӗсем. Ҫыравҫӑ хӑйӗн повеҫӗсемпе романӗсенче чӑваш ялне, унӑн йӑли-йӗркине тата улшӑнӑвӗсене сӑнласа панӑ.
Пичетленсе тухнӑ кӗнекесем:
- «Тымар» (повесть, 1986);
- «Малтанхи ҫӑлтӑрсем» (повесть, 1988);
- «Ҫил мӗн тӗслӗ?» (сӑвӑсем, 1991);
- «Юнлӑ каҫ» (повесть, 1993);
- «Ыйткалакансем» (повесть, 1993);
- «Ан йӗр эсӗ, Лена» (роман, 1997);
- «Телейне кура шӑпи» (2007);
- «Пурнӑҫ юмах мар» (2008);
- «Турат вӑррисем» (2010).
Литература
- Симунов Николай Васильевич // Чӑваш энциклопедийӗ. — Шупашкар, 2011. — Т. 4.
- Афанасьев, П. Писатели Чувашии / П. Афанасьев. — Чебоксары, 2006. — С. 373.
- Абрамов, В. Сӑнарсен тӗнчери ӑшшӑ // Ялав. — 1992. — № 9. — С. 23.
Каҫӑсем
- Чӑваш энциклопедийӗнчи статья (выр.). Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗ. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 22-мӗшӗ.
- Чӑваш Енӗн литература картти. Чӑваш Республикин Наци библиотекин порталӗ. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 22-мӗшӗ.
- Тӑхӑрьялта ӗмӗрлӗхе канӑҫ тупнӑ ҫыравҫӑ. Сувар хаҫат. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 22-мӗшӗ.