Скандинавилле утасси
Йӗркеленнин историйӗ
Патаксемпе ҫӳренине авалтанпах, кӗтӳҫсемпе паломниксем патаксемпе кӑткӑс рельеф условийӗсенче усӑ курнӑ чухне, шутлама пулать.
Сиплевпе сывлӑх учрежденийӗсенче патаксемпе сиплев физкультуринче те тахҫанах усӑ кураҫҫӗ.
Ку чухнехи пурнӑҫа ҫывӑх верси 1940 ҫул тӗлнелле, Финляндин профессиллӗ йӗлтӗрҫӗсемпе ҫыхӑннӑ, вӗсем йӗлтӗр сезонӗ тулашӗнче хӑйсене пулӑшма тӑрӑшаҫҫӗ. Вӗсем йӗлтӗрсӗрех тренировка тума тавҫӑрнӑ, йӗлтӗр патакӗсемпе чупассипе усӑ курнӑ.
Маури Рэпо (1979) тата Марко Кантанев (1997Kantaneva M. SAUVA‘ KVELY. Suomen Latu ry, Suomalainen ryhtilike ry, Latuspolku — special edition — weeek. 36/1997.)
Туясемпе ҫӳремелли принцип йӗлтӗрҫӗсен ҫуллахи хӑнӑхтарӑвӗсем ҫинче никӗсленет, вӗсене мӗнле пурнӑҫламаллине, анатомипе физиологи сӑлтавӗсене спортӑн ҫак тӗсӗпе аппаланмаллине, ҫавӑн валли мӗнле патаксем кирлине хусканусене пирвайхи хут ҫырса кӑтартать.
1988 ҫулта АПШ-ра ExerstriderThe Capital Times newspaper, Madison, WI, USA, Dec кӑларӑм. 13,1988 утма патаксем тӑратнӑ та утмалли техникӑна ҫырса кӑтартнӑ. Ҫак тӗсӗн патаксемпе пӗр пек утни сахал, патаксем питӗ йывӑр тата алла ахаль чӗн пиҫиххи ҫыхнӑ треккинг туйисене аса илтереҫҫӗ (каярах тата чӗн пиҫиххисӗр те). Спортӑн тӗрлӗ тӗсӗнчен (йӗлтӗрпе альпинизм) килнисем, ҫак тӗссем техникӑпа принциплӑ уйрӑлса тӑраҫҫӗ.
1997 ҫулта Exel Oyj фирма утса ҫӳремелли пирвайхи патаксене ӑсталаса пасара кӑларнӑ. Nordic Walking термина туса хунӑ та 1999 ҫулта Exel Oyj маркетинга пула паллӑ пулса тӑнӑ.
1997 ҫул вӗҫӗнче хаҫат Финляндин тӗрлӗ пайӗнче туясемпе ҫӳремелли пӗрремӗш курссене йӗркеленӗ. Проекта 50 000 марка хывнӑ, пур вырӑна та йышӑннӑ.
1998 ҫул вӗҫнелле 2000 яхӑн вӗрентӳҫӗ-ӑс пухакансене вӗрентнӗ, ытти ҫӗршывсене куҫса килнӗ бум пуҫланнӑ.
1990-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче туясемпе ҫӳресси хӑй тӗллӗ спорт тӗсне куҫнӑ. Каярахпа ҫакӑн пек утмалли практика Германипе Австрие «скандинави утти» ятпа кӗрсе кайнӑ.
2000 ҫулта ҫак 3 ҫӗршыв кӑна финн Вантаа хулинче штаб-хваттерлӗ скандинави уттин пӗтӗм тӗнчери ассоциацине кӗнӗ. Халӗ ку организацие 20 ытла ҫӗршыв кӗрет, инструкторсем вара 40 ҫӗршыврах тренировкӑсем ирттереҫҫӗ.
Suomen Gallup тата Suomen Latu спорт обществи тунӑ 2004 ҫулхи тӗпчев тӑрӑх, Финляндире туясемпе утас енӗпе ӗҫлекен 770 000 пулнӑ.
Утни мӗнпе пулӑшать
- Скандинави утти ура мышцисене кӑна мар, кӗлеткен ҫӳлти пайӗн мышцисене те хастарлатать
- Ахаль утнинчен 46% ытларах калори ҫунтарать
- Чӗре тата ӳпке ӗҫне лайӑхлатать, ахаль утнипе танлаштарсан минутра 10—15 ҫапмалӑх юн тымарне ӳстерет
- Тӑвалла хӑпарма пулӑшать
Ӑнлантарусем
Каçăсем
- Палки в руки — и вперёд!, Олег Белов, Известия (2010 çулхи пушӑн 5-мĕшĕнче тĕрĕсленĕ.)
- Скандинавская ходьба: польза, правильная техника, советы начинающим