Турӑ пулма йывӑр

«Турӑ пулма йывӑр» — Аркадипе Борис Стругацкисен социаллă-фантастикăллă повеçĕ. 1963 çулта çырнăскерне пĕрремĕш хут 1964 çулта авторсен «Далёкая Радуга» пуххинче пичетленĕ. 1989 çулта Аркадий Стругацкий повеçĕн мотивĕсем тăрăх «Хĕçпăшалсăр» пьса хайланă. 29 чӗлхе ҫине куҫарнӑ.

Повеҫри ӗҫ-пуҫ малашлӑхра, гуманоид евӗрлисен цивилизациллӗ планета ҫинче, вырӑнти Арканар патшалӑхра аталанать. Цивилизаци представителӗсем ӳт-пӳ тӗлӗшӗнчен этемрен уйрӑлса тӑмаҫҫӗ. Цивилизаци Ҫӗр чӑмӑрӗнчи Вӑтам ӗмӗрӗн кайранхи тапхӑрӗпе килӗшсе тӑракан аталану шайӗнче. Планета ҫинче ятарласа саккун йышӑнман майпа экспериментлӑ истори институчӗн ҫӗр ҫинчи сотрудникӗсем ӗҫлеҫҫӗ, икӗ теҫетке ҫул ытла каялла вӗсем цивилизаци аталанӑвне сӑнама пуҫланӑ.

Ҫӗр агенчӗсене Арканарӑн тата ытти патшалӑхсен тӗрлӗ обществӑлла сийӗсене ӗҫе кӗртнӗ. Вӗсене питӗ лайӑх экипрланӑ тата хатӗрленӗ, вӗсен физика майӗсем аборигенсен майӗсенчен нумай хут пысӑкрах, вӗсенчен кирек кам та пӑлхав валли пин-пин ҫынна пӗччен ҫӗклеме, вӑрҫӑ-харҫӑ йӗркелеме, ертсе пыракан династисене вырӑнтан вырӑна куҫарма тата хӑй пуҫлӑх пулса тӑма пултарнӑ, анчах та кунашкал ӗҫсене тума татӑклӑн чарнӑ — чарулӑха чӑн-чӑн юн тымарӗсен стратегийӗ палӑртать. Вӑл каланӑ тӑрӑх, Арканар обществин историйӗ хӑй тӗллӗн юхмалла. Ҫӗрпӳсене ирӗк панисем пурте — «угловскине якатни», арканарсем хӑйсен вӑхӑтӗнче Ҫӗр обществи тӳссе ирттернӗ историлле йӑнӑшсенчен хӳтӗленни. Ҫӗр агенчӗсем пӗр кӑлтӑксӑр хӗҫ-пӑшал тытаҫҫӗ, анчах вӗсемшӗн те, мӗнпур ҫӗр ҫыннисемшӗн пекех, ӑслӑ-тӑнлӑ чӗрчуна вӗлерни, хӑйсене хӳтӗленӗ чухне те, мораль тӗлӗшӗнчен шухӑшлама юрамасть.

Тӗп герой — Арканар патшалӑхӗнче пысӑк йӑхлӑ дворянин евӗр ӗҫлекен ҫӗр ҫынни Антун. Арканар патшалӑхӗ контркультура реакцийӗн тапхӑрне тӳссе ирттерет — ҫӗршывра «"грамотеевка"девизпа гоненисем пыраҫҫӗ. Румата обществӑна тӗрӗс ҫул ҫине ҫавӑрма тӑрӑшать, пӑлхава ертсе пыма пултаракан ҫынна арканарсем хушшинче тупма тӑрӑшать, анчах революци шухӑшӗ тӳрех чакса пырать: вырӑнти ҫынсем ирӗклӗх ҫинчен шухӑшлама та пултараймаҫҫӗ, мӗншӗн тесен вӗсем хӑйсен улпучӗсем вырӑнӗнче уҫҫӑн курӑнаҫҫӗ. Ҫавӑнпа та революци хыҫҫӑн ҫак ҫӗршывра пурне те пуҫламӑшӗнчен пуҫлама тивет, кӑтартупа вара ҫавнашкалах пулать — ертсе пыракан тӑрри те, ыйткалакан та халӑх. Приказсемпе ҫыхӑннӑ румата гениллӗ ӑсчахсен, сӑвӑҫсен тата ӳнер ӗҫченӗсен пулас ӑрӑвӗсем валли ҫӑлса хӑварма тӑрӑшать.

Борисов В. И. Судьба книги // Если. — 2002. — № 1.

Ку литература пирки вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.

п • с • т Аркадипе Борис Стругацкисен библиографийĕ
Повеçсемпе романсем	Тăваттăмĕш патшалăх (1952) • Страна багровых туч (1959) • Тулашран (1960) • Амальтея çинелли çул (1960) • Кăнтăрла, XXII ĕмĕр (1961) • Стажёрсем (1962) • Кракен кунĕсем (1963) • Тарма хăтланни (1963) • Аякри Асамат кĕперĕ (1963) • Турă пулма йывăр (1964) • Тунтикун шăматкун пуçланать (1964) • Тĕнчери çăткăн япаласем (1965) • Тӳлексĕрлĕх (1965/1990) • Тăвайкинчи шуй (1966/1968) • Гадкие лебеди (1967/1987) • Марсиансем иккĕмĕш хут килни (1967) • Тройка пирки юмах (1967) • Пурăнмалли утрав (1968) • «Пĕтнĕ Альпинист патĕнче» отель (1969) • Пĕчĕкçĕ (1970) • Пикник на обочине (1971) • Град обреченный (1972/1987) • Парень из преисподней (1974) • Çут тĕнче пĕтиччен миллиард çул маларах (1976) • Нăрă кăткă тĕмескинче (1979) • Повесть о дружбе и недружбе (1980) • Уксак шăпа (1982/1986) • Хумсем тăвăла пусараççĕ (1984) • Отягощённые злом, или Сорок лет спустя (1988)

Калавсем	Канг епле пĕтнĕ (1946) • Хăйăр çинчи вĕрӳлĕх (1955?/1990) • Пасифидрен килнĕ çын (1958) • Спонтанлă рефлекс (1958) • СКИБР тĕрĕслевĕ (1959) • Манăçнă эксперимент (1959) • Частные предположения (1959) • Чрезвычайное происшествие (1960) • Шесть спичек (1960) • Трезвый ум (1960/2005) • Пирĕн интереслĕ вăхăтра (1960/1993) • К вопросу о циклотации (1963/2008) • Чухăн та усал çынсем (1963/1990) • Пĕрремĕш сулă çинчи пĕрремĕш çынсем (1963—1968) • Нарцисс (2001)

Драматурги	Пилĕк кашăк эликсир (1987) • Хĕçпăшалсăрах (1989) • Питĕр хулинчи жидсем, е Çурта çуттипе хавасах мар калаçни (1990) •

С. Ярославцев	Экспедиция в преисподнюю (1974—1984) • Никита Воронцовăн пурнăçĕ пирки тĕплĕнрех (1984) • Эсрел çынсем хушшинче (1991)

С. Витицкий	Поиск предназначения, или Двадцать седьмая теорема этики (1995) • Бессильные мира сего (2003) •

Экранизациленисем	«Пĕтнĕ альпинист патĕнче» отель (1979) • Сталкер (1979) • Чародеи (1982) • Дни затмения (1988) • Турă пулма йывăр (1989) • Искушение Б. (1990) • Гадкие лебеди (2006) • Пурăнмалли утрав (2008—2009) • Турă пулма йывăр (2013)

п • с • т Пĕртăван Стругацкисен Кăнтăрлахи тĕнчи
Романсем тата повеçсем	Кăнтăрла, XXII ĕмĕр • Тарма хăтланни • Аякри Асамат кĕперĕ • Турă пулма йывăр • Тӳлексĕрлĕх • Пурăнмалли утрав • Пĕчĕкçĕ • Парень из преисподней • Нарă кăткă тĕмескинче • Хумсем тăвăла пусараççĕ

Çав. пекех	Страна багровых туч • Манăçнă эксперимент • СКИБР тĕрĕслевĕ • Частные предположения • Амальтея çинелли çул • Стажёрсем • Тĕнчери çăткăн япаласем • Вĕренекенсен вăхăчĕ

Планетăсем	Арканар • Саракш • Иккĕмĕш степеньри планетăсем

Расăсем	Голованы • Леонидянсем • Люденсем • Çынсем • Çӳрекенсем • Тагорянсем

Персонажсем	Гаг • Леонид Горбовский Максим Каммерер • Рудольф Сикорски • Иккемĕш шайри персонажсем

Ыттисем	Пурăнмалли утрав (комикс) • Хура Пешка (повеç) • Массаракш • Высокая теория воспитания

Экранизациленисем	Турă пулма йывăр (1989) • Турă пулма йывăр (2013) • Обитаемый остров

Вăйăсем	Пурăнмалли Утрав (Хыççăн калани • Ютти Юттисем хушшинче • Çĕр çынни) • Турă пулма йывăр • Пурăнмалли утрав

Турӑ пулма йывӑр

Сюжет

Çавӑн пекех пӑхӑр

Вуламалли

Ӑнлантарусем

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем