Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Хучаш ял тăрăхĕ

Хучаш ял тӑрӑхӗ (выр. Хочашевское сельское поселение) — Чӑваш Республикин Етӗрне районӗнчи пӑрахӑҫланӑ муниципаллӑ пӗрлӗхӗ (ял тӑрӑхӗ).

Административлӑ-территориллӗ пайланӑвӗ тӑрӑх унӑн вырӑнӗнче хальхи вӑхӑтра Етӗрне муниципаллӑ округӗн Хучаш территори пайӗ (2022 ҫулччен — Хучаш ял тӑрӑхӗ административлӑ-территориллӗ виҫе) ӗҫлет.

Администраци центрӗ — Хучаш ялӗ.

Тавралӑхӗ

Ял тӑрӑхӗ Етӗрне районӗн варринче вырнаҫнӑ.

Ҫурҫӗр енчен Хучаш ял тӑрӑхӗн чикки Яракасси ялӗн ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ вӗҫӗнчен пуҫласа Мочкаушка юханшывӗ тӑрӑх шыв юхӑмӗпе аялалла «Заветы Ильича» ял хуҫалӑх производство кооперативӗн (СХПК) ҫӗрӗсен чикки таран пырать. Малалла ҫак чикӗпе кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫалла, унтан ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫалла, Турхла ялне кӑнтӑр енчен ҫаврӑнса иртсе, каллех Мочкаушка юханшывӗ патне, унтан юханшыв тӑрӑх Вылӑ юханшывӗ таран пырать.

Хӗвелтухӑҫ енчен чикӗ Вылӑ юханшывӗ тӑрӑх «Ленинская искра» колхозпа «Выльский» СХПК чикки таран пырать.

Кӑнтӑр енчен чикӗ асӑннӑ хуҫалӑхсен чиккипе Урпаш юханшывӗ таран, малалла асӑннӑ юханшыв тӑрӑх шыв юхӑмӗпе ҫӳлелле Хирлӗҫырпа Пупӑлкасси ялӗсем хушшинчи вырӑн таран (Мӑн Шемертен ял тӑрӑхӗн чиккипе хӗресленнӗ вырӑн) пырать.

Хӗвеланӑҫ енчен чикӗ «Ленинская искра» колхоз ҫӗрӗсем тӑрӑх ҫурҫӗрелле Мӑн Шемертен ял тӑрӑхӗпе юнашар 4,5 км тӑршшӗ Мочкаушка юханшывӗ таран пырать[2].

Историйӗ

Ял тӑрӑхӗн статусӗпе чиккисене административлӑ-территориллӗ виҫе пек Чӑваш Республикин 1997 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗнчи 28-мӗш № «Чӑваш Республикин административлӑ-территориллӗ тытӑмӗ ҫинчен» Саккунӗпе ҫирӗплетнӗ[3].

Муниципаллӑ йӗркеленӳ чиккисене Чӑваш Республикин 2004 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 24-мӗшӗнчи 37-мӗш № Саккунӗпе ҫирӗплетнӗ[4].

Чӑваш Республикин 2022 ҫулхи пуш уйӑхӗн 29-мӗшӗнчи 30-мӗш № Саккунӗпе ял тӑрӑхне пӗтернӗ. Унӑн йышне кӗнӗ пур ял-хуласене Етӗрне муниципаллӑ округӗн йышне кӗртнӗ[5].

Хальхи вӑхӑтра ку территорири ӗҫе Етӗрне муниципаллӑ округӗн администрацийӗн территорисене тирпей-илем кӗртес тата аталантарас управленине кӗрекен Хучаш территори пайӗ пурнӑҫлать. Пай пуҫлӑхӗ — Ильина Ирина Витальевна[6].

Халӑх йышӗ

2010 ҫулхи халӑх ҫыравӗпе кунта 1148 ҫын пурӑннӑ.

Халӑх йышӗ тата ялсен тытӑмӗ
Населени пункчӗ Тӗс Халӑх йышӗ
(ҫын)
Элешкушкӑнь ял ↗198[7]
Лапракасси ял ↗346[7]
Наснар ял ↗61[7]
Ҫимеккасси ял ↗186[7]
Тукас ял ↗190[7]
Хурамалӑх ял ↗329[7]
Хучаш ял, администраци центрӗ ↗179[7]

Социаллӑ сфера

Территори пайӗнче социаллӑ инфраструктура объекчӗсем ӗҫлеҫҫӗ:

  • Вӗрентӳ: Унччен «Пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан Хучаш тӗп шкулӗ» МБОУ ӗҫленӗ. 2004 ҫулта шкул «Ҫулталӑкӑн чи лайӑх шкулӗ» республика конкурсӗнче «Яла упраса хӑваракан шкул» номинацире 1-мӗш вырӑн йышӑннӑ пулнӑ. 2022 ҫулта шкула вӗренекенсем сахал (хупнӑ вӑхӑтра 9 ача вӗреннӗ) пулнӑран Тури Ачак шкулӗ ҫумне хушса реорганизациленӗ[8]. Лапракасси шкулӗ те 2000 ҫулта лайӑххисен шутӗнче пулнӑ, хальхи вӑхӑтра вӑл хупӑ.
  • Культура: Пур ҫичӗ ялта та клуб учрежденийӗсем пур. Лапракасси клубӗ республика конкурсӗнче чи лайӑххи ята тивӗҫнӗ. «Виръял», «Латус» халӑх коллективӗсем, ача-пӑча фольклор ансамблӗ паллӑ. Икӗ вулавӑш ӗҫлет: Лапракасси ялӗнче тата Хучашра.
  • Сывлӑх сыхлавӗ тата кану: Хучашри участок пульници (пӗтӗмӗшле практика тухтӑрӗн уйрӑмӗ) ӗҫлет. Унччен ял тӑрӑхӗн территорийӗнче «Ачаки» санатори ӗҫленӗ, хальхи вӑхӑтра ӑна пӗтернӗ[9]. Унӑн вырӑнӗнче Элешкушкӑнь ялӗ ҫумӗнче «Созвездие» ятлӑ ача-пӑча сывлӑхне ҫирӗплетмелли лагерь ӗҫлет[10].

Паллӑ ҫыннисем

  • Иванов Сергей Николаевич (1979 ҫ.ҫ.) — Раҫҫей ҫӑмӑл атлечӗ, тӗнче шайӗнчи спорт мастерӗ, Раҫҫей тава тивӗҫлӗ спорт мастерӗ. Пекинри Ҫуллахи Олимп вӑййисенче (2008) 10 000 метрлӑ дистанцире чупассипе хутшӑннӑ. 2008 ҫулта Раҫҫей чемпионатӗнче 10 000 метрлӑ дистанцире Раҫҫей рекордне (27.53,12) ҫирӗплетнӗ. Лапракасси ялӗнче ҫуралнӑ[11].
  • Андреев Андрей Геннадьевич — спортсмен, ҫӑмӑл атлетика енӗпе Сурдлимп вӑййисен призёрӗ, Лапракасси ялӗнче ҫуралнӑ[12].

Пӑтӑрмахсем

  • 2024 ҫулхи пуш уйӑхӗнче унчченхи Хучаш шкулӗн ҫуртне (Хурӑн ур., 22-мӗш ҫурт адресӗпе) 1,6 га ҫӗр лаптӑкӗпе пӗрле 9,18 млн тенкӗ пуҫламӑш хакпа сутма аукциона лартнӑ. Унччен ирттерме палӑртнӑ аукционсем заявкӑсем пулманнипе иртмен пулнӑ[8].
  • 2017 ҫулта Хучаш ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ ҫынна Етӗрне район сучӗ ҫын пурлӑхне хӑйӗн ҫине ҫырнӑшӑн тата ӗҫ вырӑнӗпе ытлашши усӑ курнӑшӑн айӑпланӑ[13].
  • 2012 ҫулта ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Toyota Land Cruiser Prado автомобильпе аварие лекни халӑха самай калаҫтарнӑ, ун чухне тепӗр машинӑри 18 ҫулхи пассажир вилнӗ[14].

Ӑнлантарусем

  1. ^ ОКТМО (выр.)
  2. ^ Закон Чувашской Республики от 24 ноября 2004 г. N 37 «Об установлении границ муниципальных образований Чувашской Республики и наделении их статусом городского, сельского поселения, муниципального района, муниципального округа и городского округа» (Приложение: Описание границ Хочашевского сельского поселения). base.garant.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  3. ^ Правительство Чувашской Республики. Закон Чувашской Республики от 19 декабря 1997 года № 28 «Об административно-территориальном устройстве Чувашской Республики» (19 раштавӑн 1997). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  4. ^ Закон Чувашской Республики от 24 ноября 2004 года № 37 «Об установлении границ муниципальных образований Чувашской Республики и наделении их статусом городского, сельского поселения, муниципального района и городского округа» (выр.). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
  5. ^ Закон Чувашской Республики от 29.03.2022 № 30 «О преобразовании муниципальных образований Ядринского района...» publication.pravo.gov.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  6. ^ Ильина Ирина Витальевна — Начальник Хочашевского территориального отдела. Администрация Ядринского муниципального округа Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  7. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Численность населения районов Чувашской Республики (выр.). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗ.
  8. ^ 1, 2 В одном из районов Чувашии власти пытаются продать школу. Про Город Чувашия (22 пушӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  9. ^ МУП Санаторий «Ачаки» (ликвидировано). list-org.com. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  10. ^ Созвездие, родившееся на земле. Советская Чувашия (19 кӑрлачӑн 2021). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  11. ^ Иванов Сергей Николаевич. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  12. ^ Эколого-краеведческий вояж «По земле Айдака». xn--j1aaidmgm0e.xn--p1ai. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  13. ^ Бывший глава Хочашевского сельского поселения осужден за присвоение и превышение полномочий. Чебоксары.ру (21 нарӑсӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.
  14. ^ Глава села на Prado устроил ДТП, 18-летний пассажир "десятки" погиб. Про Город Чувашия (11 раштавӑн 2012). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ.

Каҫӑсем

Категорисем