Аксёнов Александр Афанасьевич
Аксёнов Александр Афанасьевич (1908 ҫулхи ҫӑвӑн 23-мӗшӗ [ҫӗртмен 5-мӗшӗ] , Кунгур уесӗ[d], Пермь кӗпӗрни[d] — 1943 ҫулхи юпан 27-мӗшӗ, Козелец районӗ[d], Чернигов облаҫӗ[d]) — Тӑван Ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫинче Вӑта фронтӑн 60-мӗш ҫарӗн 280-мӗш стрелоксен дивизийӗн 1031-мӗш стрелоксен полкӗн 2-мӗш стрелоксен батальонӗн парторгӗ, сержант, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (17.10.1943)[1],[2],[3].
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1908 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗнче Пермь кӗпернин Кунгур районӗнчи Кашевята ялӗнче (халӗ Перӗм Енри Кунгур ял тӑрӑхӗн ҫӗрӗсем ҫинче) ҫуралнӑ, тепӗр хыпарсемпе Пермь кӗпернинчи Кунгур уесӗнчи (халӗ Пермь облаҫӗн Кишерт районӗ) Усть-Кишерт ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Ир тӑлӑха юлтӑм.
Пуҫламӑш шкултан (5 класс) вӗренсе тухнӑ. Балласт карьеринче ӗҫленӗ, унтан — чукун ҫул ҫинче.
1940 ҫулта флота хӗсмете тӑма чӗнсе илнӗ. Хӗсмете Инҫет Хӗвелтухӑҫӗнче Лӑпкӑ океан флочӗн вӗренӳ отрядӗнче иртнӗ.
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ.
Курск пӗккинчи ҫапӑҫусенче пӗрремӗш хут палӑрнӑ. Июлӗн 13-мӗшӗнче взвод командирӗ йывӑр аманнӑ, ҫавӑнпа та Аксёнов сержант, рота парторгӗ пулнӑскер, подразделени командованине хӑй ҫине илнӗ. Вӑл ертсе пынипе взвод тӑшманӑн темиҫе атакине ӑнӑҫлӑ сирсе янӑ. Ҫапӑҫу пӗтӗмлетӗвӗсем тӑрӑх, ҫурлан 21-мӗшӗнче, Хӗрлӗ Ялав орденӗпе чысланӑ.
Днепр урлӑ каҫнӑ ҫӗре хутшӑннӑ. Ҫак вӑхӑт тӗлне 1031-мӗш стрелковӑй полкӑн иккӗмӗш батальонӗн парторгне лартнӑ.
1943-мӗш ҫулхи авӑнӑн 25-мӗшӗнче ҫур ҫӗр иртни 2 сехетре 1031-мӗш стрелковӑй полкӑн 2-мӗшпе 3-мӗш батальонӗсем тӑшман тӑвӑллӑ вучӗ айӗнче Окуниново ялӗнчен икӗ ҫухрӑм кӑнтӑр-хӗвеланӑҫнерехри пулӑ промыслисен районӗнче Днепр урлӑ каҫнӑ, тӑшман питлӗхне ҫапса антарнӑ, Ротичи ялӗнчен тухӑҫалла плацдарма туртса илнӗ. Авӑнӑн 25-мӗшпе 26-мӗшӗсенче совет салтакӗсем тӑшманӑн 12 контратакине, ҫав шутра 4-шне танксемпе усӑ курса, сирсе янӑ. Батальон парторгӗ А. А. Аксёнов чи ҫӑра ҫапӑҫура пулнӑ, боецсене хӑйӗн тӗслӗхӗпе хавхалантарнӑ. Ҫапӑҫура вӑл хӑй 20 ытла тӑшман салтакне тӗп тунӑ. Плацдарма анлӑлатассишӗн ҫапӑҫнӑ май, сентябрӗн 26-мӗшӗнче Аксенов боецсен пысӑках мар ушкӑнӗпе 2 километр малалла кайнӑ, тӑшманӑн черетлӗ контратакине кӑтартсан, паттӑрсен вилӗмӗпе вилнӗ.
Кейӳ облаҫӗн Вышгород районӗнчи Пилява ялӗнче, Украинӑра пытарнӑ.
Аксёнов Александр Афанасьевич — (-), Ҫурҫӗр-Анӑҫ фронтӑн 13-мӗш ҫарӗн 7-мӗш гварди стрелоксен дивизин 97-мӗш стрелоксен полкӗн пулемёт взвочӗн командирӗ, гварди сержанчӗ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ,,.
Хисепӗсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ («Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль);
- Ленин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- медальсем.
Астӑвӑм
Аксенов ячӗпе Усть-Кишерт ялӗнче урам хисепленет.
Ӑнлантарусем
Каçăсем
Аксёнов Александр Афанасьевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра