Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Аксёнов Владимир Викторович

Влади́мир Ви́кторович Аксёнов (1935 ҫулхи нарӑсӑн 1-мӗшӗ, Гиблицы[d], Мускав облаҫӗ — 2024 ҫулхи акан 9-мӗшӗ, Мускав) — «Союз-22» тата «Союз Т-2» космос карапӗсен бортинженерӗ, СССР 36-мӗш космонавт-лётчикӗ, икӗ хутчен Совет Союзӗн Паттӑрӗ.

Пурнӑҫӗ

1953 ҫулта Мытищири машина тӑвакан техникумран вӗренсе тухнӑ, кайран Кременчугри тата Чугуеври ҫар авиаци училищисенче пӗлӳ илнӗ. 1963 ҫулта Пӗтӗм Союзри куҫӑмсӑр политехника институтне вӗренсе пӗтернӗ[1].

1957—1973 ҫулсенче ОКБ-1 организацийӗнче ӗҫленӗ. «Восток», «Восход», «Союз» карапсене тата «Салют» станцисене туса тӗрӗслес ӗҫе хутшӑннӑ. Космонавтсен отрядне 1973 ҫулхи пуш уйӑхӗнче кӗнӗ.

Хӑйӗн пӗрремӗш вӗҫевне 1976 ҫулхи авӑнӑн 15-мӗшӗнчен пуҫласа авӑнӑн 23-мӗшӗччен В. Ф. Быковскийпе пӗрле «Союз-22» карап бортинженерӗ пулса пурнӑҫланӑ. Ҫак ӗҫри хастарлӑхшӑн В. В. Аксёнова Совет Союзӗн Паттӑрӗн ятне панӑ.

Иккӗмӗш хут космоса 1980 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗнчен пуҫласа ҫӗртмен 9-мӗшӗччен «Союз Т-2» карап ҫинче Ю. В. Малышевпа пӗрле вӗҫнӗ. Вӗҫев вӑхӑтӗнче бортри шутлакан машина ӗҫлеме пӑрахнине пула, тӗнчере пӗрремӗш хут «Салют-6» станципе алӑ вӑйӗпе сыпӑнтарнӑ[2]. Ку хастарлӑхшӑн ӑна иккӗмӗш хут «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ. Икӗ вӗҫеври пӗтӗмӗшле вӑхӑт — 11 талӑк та 20 сехет.

1988 ҫулта пенсие тухнипе космонавтсен отрядӗнчен кайнӑ. Ун хыҫҫӑн СССР Патшалӑх гидрометеорологи комитечӗн ҫутҫанталӑк ресурсӗсене тӗпчекен центрӗн директорӗ пулнӑ. Вӑл ертсе пынипе океана сӑнакан спутниксемпе усӑ курнӑ[3]. 1996 ҫултанпа — Раҫҫейри «Сӑваплӑх юхӑмӗ» общество организацийӗн президиум председателӗ[1][4].

2024 ҫулхи акан 9-мӗшӗнче вилнӗ[5]. Ӑна Мытищири Тӑван ҫӗршыв хӳтӗлевҫисен пантеонӗн масарӗнче ҫар чысӗпе пытарнӑ[6].

Ҫемйи

Арӑмӗ — Марина Аксёнова (1937 ҫулта ҫуралнӑ). Ывӑлӗсем: Валерий (1964 ҫ.) тата Сергей (1970 ҫ., тухтӑр)[7].

Астӑвӑм

  • Рязаньте Аксёнов бюстне вырнаҫтарнӑ;
  • Гродно хулинчи пӗр урам унӑн ячӗпе хисепленет;
  • Тӑван Гиблицы ялӗнче асӑну хӑми уҫнӑ[8];
  • Касимовта бильярд спорчӗпе В. В. Аксёнов ячӗллӗ турнир ирттереҫҫӗ[9].

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Аксёнов Владимир Викторович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  2. ^ Аксенов Владимир Викторович. Центр подготовки космонавтов имени Ю. А. Гагарина. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  3. ^ Аксенов Владимир Викторович. Центр подготовки космонавтов имени Ю. А. Гагарина. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  4. ^ Данилов Владимир Васильевич. Koob.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  5. ^ Умер советский космонавт Владимир Аксенов. Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  6. ^ Аксёнов Владимир Викторович. Федеральный военный мемориал «Пантеон защитников Отечества». Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  7. ^ В. В. Аксёнов. Централизованная библиотечная система г. Челябинска (2015). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  8. ^ Мемориальную доску рязанскому космонавту открыли в Касимовском районе. 7info.ru (6 акан 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  9. ^ В Касимове пройдёт Всероссийский турнир по бильярдному спорту памяти Владимира Аксёнова. mediaryazan.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ.
  10. ^ Указ Президента Российской Федерации от 12 апреля 2011 года № 436 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“». Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

Каçăсем

Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Аксёнов Владимир Викторович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем