Борисов Василий Дмитриевич
Борисов Василий Дмитриевич (1918 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ, Фёдоровка[d], Пенза кĕперни — 1982 ҫулхи акан 1-мӗшӗ, Борисполь[d], Киев облаçĕ) — Совет Ҫарӗн полковникӗ. Вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер. Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).
Пурнӑҫӗ
Василий Дмитриевич Борисов 1918 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗнче Ивановка ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ[К 1]. Вӑрҫӑ пуҫланасси умӗн вӑл ашшӗ-амӑшӗпе пӗрле Пенза хулине куҫса кайнӑ[2].
Вӑл шкулта ҫичӗ класс пӗтернӗ. Унтан рабфакӑн икӗ курсӗнче вӗреннӗ. Ҫав вӑхӑтрах Пенза хулинчи аэроклуба вӗренсе пӗтернӗ[2]. Пенза хулинчи Фрунзе ячӗллӗ заводра диспетчер пулса ӗҫленӗ. 1939 ҫулта ӑна Ӗҫ ҫыннисемпе Хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1940 ҫулта Таганрогри летчиксен ҫар авиаци шкулне вӗренсе пӗтернӗ. 1941 ҫултанпа Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтӗнче ҫапӑҫнӑ.
1944 ҫулхи авӑн уйӑхӗ тӗлне В. Д. Борисов капитан 4-мӗш Украина фронтӗнчи 8-мӗш сывлӑш ҫарӗн 8-мӗш уйрӑм разведка авиаци полкӗн звенине ертсе пынӑ[3]. Вӑл пӗтӗмпе ҫапӑҫма 198 хут вӗҫме тухнӑ. Ку вӗҫевсенче тӑшманӑн инҫетри тылӗнчи хӳтӗлев чикисене, ҫарӗсемпе техникине разведка тунӑ тата сӑн ӳкерсе илнӗ. Пӗтӗмпе вӑл тӑшманӑн 50 пин тӑваткал ҫухрӑм патнелле хӳтӗлев ҫӗрне сӑн ӳкернӗ. Вӗҫев вӑхӑтӗнче икӗ хутчен самолёт ҫинче ҫуннӑ[3].
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗнчи указӗпе В. Д. Борисов капитана Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. Ҫавӑн пекех ӑна Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[3].
1945 ҫулта Пӗтӗм Союзри коммунистсен (большевиксен) партине кӗнӗ. Вӑрҫӑ пӗтсен Совет Ҫарӗнче малалла хӗсметре тӑнӑ. 1948 ҫулта Офицерсен вӗҫевпе тактика аслӑ курсӗсене пӗтернӗ. 1955 ҫулта вара офицерсен йышне вӗрентсе ӳстерекен курсене вӗренсе тухнӑ. 1960 ҫулта полковник хисепӗпе ӑна запасра хӑварнӑ.
Запаса тухсан Украина ССРти Киев облаҫне кӗрекен Борисполь хулинче пурӑннӑ, унтах ӗҫленӗ. Вӑл Борисполь аэропорчӗн участок пуҫлӑхӗ пулнӑ[2]. 8-мӗш уйрӑм разведка авиаци полкӗн тата 8-мӗш сывлӑш ҫарӗн ветерансен канашӗн пайташӗ пулнӑ. Ҫавӑн пекех Борисоглебскри пӗрлештернӗ хула ҫар комиссариачӗ ҫумӗнчи пулӑшу комитечӗн пайташӗ пулнӑ[2].
Вӑл 1982 ҫулхи акан 1-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Борисполь хулинчи 1-мӗш масарта (паттӑрсен аллейинче / Рогозов масарӗнче) пытарнӑ[4][5].
Хисепӗсем
- «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль (1945 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ);
- Ленин орденӗ (1945 ҫулхи нарӑсӑн 23-мӗшӗ);
- виҫӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ;
- икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль;
- ытти медальсем.
Ҫемье
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн, 1945 ҫулта, Лидия Ильинична Борисенкӑпа мӑшӑрланнӑ. Ҫемьере Евгений ывӑл ҫуралнӑ[4].
Астӑвӑм
- Пенза облаҫӗнчи Каменка хулинчи Ҫӗнтерӳ лапамӗнче Паттӑрӑн бюстне тата стела лартнӑ[3].
Комментарисем
Ӑнлантарусем
- ^ Населённые пункты Каменского района Пензенской области (выр.). Суслоны.ру. Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Борисов Василий Дмитриевич. Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 8-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 Борисов Василий Дмитриевич (выр.). AZ-libr.ru. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи акан 13-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Борисов Василий Дмитриевич. Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 8-мӗшӗ.
- ^ Борисов Василий Дмитриевич. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 8-мӗшӗ.
Вуламалли
Борисов Василий Дмитриевич «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Герои боёв за Крым. — Симферополь, 1972. — С. 49—50.
- Герои и подвиги. — Саратов, 1976. — Кн. 3. — С. 44—49.