Борисов Михаил Павлович
Борисов Михаил Павлович (1924, Кочкарлей, Чӗмпӗр кӗпӗрни — 1945 ҫулхи акан 30-мӗшӗ, Германи) — Ӗҫ ҫыннисемпе хресченсен Хӗрлӗ ҫарӗн ефрейторӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).
Пурнӑҫӗ
Михаил Борисов 1924 ҫулта Кочкарлей ялӗнче (халӗ Чӗмпӗр облаҫӗнчи Николаевка районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Виҫӗ ачаран чи кӗҫӗнни пулнӑ. Пуҫламӑш пӗлӳ илнӗ, ҫиччӗмӗш класа Чӑваш Саймал ялӗнче пӗтернӗ. Колхозра ӗҫленӗ.
1942 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче ӑна Ӗҫ ҫыннисемпе хресченсен Хӗрлӗ ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. Кӗске вӑхӑт хушшинче ҫар ӗҫне вӗреннӗ хыҫҫӑн ӑна Ленинград фронтне янӑ. 1942 ҫултанпа ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. ВКП(б) пайташӗ пулма кандидата тӑратнӑ. Ҫулсемпе каҫӑсем тунӑ, совет ҫарӗсене малалла кайма пулӑшнӑ. 1943 ҫулхи юпа уйӑхӗнче «Хастарлӑхшӑн» медальпе, каярахпа — «Ленинграда хӳтӗленӗшӗн» медальпе чысланӑ.
Ленинград блокадине татнӑ хыҫҫӑн Борисов хӗсметре тӑракан 3-мӗш понтонпа кӗпер бригадине 1-мӗш Украина фронтне куҫарнӑ. 1944 ҫулхи утӑ уйӑхӗ тӗлне Борисов ефрейтор 13-мӗш ҫарӑн 18-мӗш уйрӑм моторланӑ понтонпа кӗпер батальонӗнчи отделенипе командӑланӑ. Днепр, Буг тата Днестр урлӑ каҫӑсем хывас ӗҫе хутшӑннӑ. 1944 ҫулхи ака уйӑхӗнче Днепр ҫинче пульӑпа аманнӑ, анчах хӑйӗн ҫапӑҫу вырӑнне пӑрахса кайман. Ҫарти хушӑва пурнӑҫланӑ чухне кӑтартнӑ паттӑрлӑхшӑн Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе чысланӑ.
Висла урлӑ каҫнӑ чухне палӑрнӑ[1]. 1944 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗнче Польшӑри Тарнобжег хулинчен кӑнтӑралла 5 ҫухрӑмри Махув патӗнче тӑшман персе тӑнине пӑхмасӑр, Борисовӑн отделенийӗ совет танк подразделенийӗсене каҫармашкӑн оперативлӑн паромсем пуҫтарнӑ, кун ҫурӑ хушшинче 48 танк каҫарнӑ. 1944 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗнчен пуҫласа 8-мӗшӗччен, тӑтӑш авиаци тапӑннине пӑхмасӑр, отделени Баранув-Сандомерски хули патӗнче Висла урлӑ утмӑл тоннӑллӑ кӗпер тӑвас ӗҫре вӑй хунӑ[1].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи акан 10-мӗшӗнчи Указӗпе Михаил Борисов ефрейтора Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятпа чысланӑ, ӑна Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль панӑ[1][2].
1945 ҫулхи акан 30-мӗшӗнче разведкӑра пуҫне хунӑ[1].
Хисепӗсем
- «Хастарлӑхшӑн» медаль (1943 ҫулхи юпан 31-мӗшӗ)[2];
- «Ленинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль (1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗ)[2];
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1944 ҫулхи акан 10-мӗшӗ)[3];
- Совет Союзӗн Паттӑрӗ («Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль тата Ленин орденӗ; 1945 ҫулхи акан 10-мӗшӗ)[2].
Астӑвӑм
- Никольск хулинче Паттӑрӑн бюстне лартнӑ[4].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4 Борисов Михаил Павлович (выр.). AZ Library. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи акан 14-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4 «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Чыслав хучӗ .
- ^ «Подвиг народа» электронлӑ хутсен банкӗнчи Чыслав хучӗ .
- ^ Борисов Михаил Павлович. Никольский районный краеведческий музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 15-мӗшӗ.
Вуламалли
Борисов Михаил Павлович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Герои и подвиги. — Саратов, 1981. — Кн. 5. — С. 44—51.
- Ульяновцы в боях за Родину. — 2-е изд. — Саратов, 1964. — С. 346.
