Боровиченко Мария Сергеевна
РАН экспертизи
РАН экспертизи

тӗрӗслесе тухнӑ
| Мария Сергеевна Боровиченко | |
|---|---|
| | |
| Ҫуралнӑ вӑхӑт | 1925 ҫулхи юпан 21-мӗшӗ |
| Ҫуралнӑ вырӑн | |
| Вилнӗ вӑхӑт | 1943 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ (17 ҫул) |
| Вилнӗ вырӑн | |
| Пӑхӑнни |
|
| Ҫар тӗсӗ | Сывлӑш-десант вӑйӗсем |
| Хӗсметри ҫулсем | 1941—1943 |
| Звани | Гварди аслӑ сержант |
| Часть |
3-мӗш сывлӑш-десант корпусӗн 5-мӗш бригади, 87-мӗш стрелоксен дивизийӗ, 13-мӗш гварди стрелоксен дивизийӗ |
| Вӑрҫӑсем/ҫапӑҫусем | Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи: Киева хӳтӗлени, Сталинграда хӳтӗлени, Курск пӗккинчи ҫапӑҫу тата ыт. |
| Наградӑсемпе хисепсем | |
Боровиченко Мария Сергеевна (1925 ҫулхи юпан 21-мӗшӗ, Киев, Украина Советлӑ Социализмлӑ Республики, СССР — 1943 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ, Ивнянский район[d], Курск облаçĕ, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — санинструктор, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Мария Боровиченко 1925 ҫулхи юпа уйӑхӗн 21-мӗшӗнче 1923 ҫулта Киев хули шутне кӗнӗ Мышеловка ялӗнчи Мышеловская урамӗнчи (халӗ Киеври Квитки-Основьяненко урамӗ) 26-мӗш ҫуртра ҫуралнӑ. Амӑшӗ ир вилнӗрен ӑна тӑванӗ Евдокия Андреевна Бурлацкая ӳстернӗ. 1933 ҫулта Киеври 122-мӗш вӑтам шкула пӗрремӗш класа кайнӑ. 8 ҫул пӗлӳ илнӗ хыҫҫӑн 1941 ҫулта медсестра курсӗсене пӗтернӗ[1].
1941 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче, нимӗҫ ҫарӗсем Киев ҫывӑхнех ҫитсен, Мария Родимцев генерал ертсе пынӑ 5-мӗш сывлӑш-десант бригадин штабне килнӗ, хӑйӗн ирӗкӗпе санитара илме ыйтнӑ. Ҫурлан 11-мӗшӗнче бригада штабне илнӗ, ҫурлан 13-мӗшӗнче Киеври ял хуҫалӑх институчӗн территоринчи ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче Боровиченко боец ҫичӗ салтака хӑйӗнинче йӑтса тухнӑ, Симкин комбата ҫӑлнӑ чухне икӗ нимӗҫе персе вӗлернӗ. Салтаксем хушшинче Боровиченко Мышеловкӑри Машенька ят илнӗ.
1941 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Конотоп патӗнчи ҫапӑҫура Маша 20 ытла салтака ҫӑлма ӗлкӗрнӗ ҫеҫ мар, Сейм юхан шывӗ ҫинчи ҫӳллӗшре пулемёт лартма та пулӑшнӑ, ку ҫапӑҫу мӗнле вӗҫленнине витӗм кӳнӗ[1].
1941 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 6-мӗшӗнче 5-мӗш сывлӑш-десант бригадин управленийӗ 87-мӗш стрелоксен дивизийӗн управленийӗ пулса тӑнӑ, 1942 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗнче вара 87-мӗш стрелоксен дивизинчен 13-мӗш гварди стрелоксен дивизине туса хунӑ.
1942 ҫулхи ҫулла Гутрово ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура санитарка пуринпе пӗрле атакӑна тухнӑ, тӑшман салтакӗ унтан пистолетне ҫапса илсен трофейлӑ автомат ярса тытнӑ та тӑватӑ нимӗҫе пӗтернӗ. Родимцев дивизийӗпе пӗрле Боровиченко Сталинграда ҫити чакнӑ, унта Сталинград ҫапӑҫӑвне хастар хутшӑннӑ[1].
1943 ҫулхи ҫулла Родимцев генерал корпусӗ Обоянь патӗнчи хаяр ҫапӑҫусене ертсе пынӑ, унта гитлеровецсен чаҫӗсем Курск патне тухма хӑтланнӑ . Унта Машенька, гварди аслӑ сержант званийӗнче, Корниенко лейтенанта хӑйӗн кӗлеткипе хупласа, ҫав вӑхӑтрах тӑшман танкӗ ҫине граната пӑрахса ӑна ҫӑлнӑ. Снаряд ванчӑкӗ унӑн чӗринех лекнӗ. Ку утӑ уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Ивня районӗнчи Орловка ялӗ патӗнче (халӗ Белгород облаҫӗ) пулнӑ. Орловка ялӗнче пытарнӑ[1].
Чыславсем
Мария Боровиченко вилнӗ хыҫҫӑн 20 ҫул иртсен Мария службӑра тӑнӑ чаҫӑн ветеран гвардеецсем паттӑр хӗрарӑмӑн ятне вилӗмсӗрлетес тата ӑна чыслас ыйтупа тухнӑ. Мария Сергеевна Боровиченкӑна Паттӑр ятне СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1965 ҫулхи ҫӑвӑн 6-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче нимӗҫ-фашист захватчикӗсемпе ҫапӑҫнӑ чухне фронтра командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата хӑюлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» панӑ.
Астӑвӑм
- Киев хулинчи урама Мария Боровиченко ятне панӑ (малтан 153-мӗш Ҫӗнӗ, Архангельск урамӗ).
- Белгород облаҫӗнчи Ивня посёлокӗнчи урама Мария Боровиченко ятне панӑ[2].
- Киеври Мария вӗреннӗ 122-мӗш вӑтам шкул унӑн ячӗпе хисепленет.
- Сафоновка вӑтам шкулӗ (Сафоновка ялӗнченче — Мария вилнӗ Орловка ялӗпе юнашар) унӑн ячӗпе хисепленет.
- Белгородри «Çулӑм пӗкки» музей-диорама экспозицийӗнче Мария Сергеевна Боровиченкӑн паттӑрла вилӗмне сӑнласа кӑтартнӑ.
Культурӑра
1965 ҫулта Мария Боровиченко службӑра тӑнӑ дивизи командирӗ А. И. Родимцев генерал-полковник ун ҫинчен ҫырнӑ «Машенька из Мышеловки» документлӑ повеҫ тӑрӑх Суламифь Цыбульник режиссёр «Нет неизвестных солдат» фильм ӳкернӗ, Мария рольне Наталья Рычагова актриса калӑпланӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4 Боровиченко Мария Сергеевна. warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ.
- ^ «Машенька из Мышеловки» (2018-02-21). Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи акан 29-мӗшӗ.
Вуламалли
- Боровиченко Мария Сергеевна // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — С. 194. — 911 с. — 100 000 экз.
- Родимцев А. Героини: очерки о женщинах — Героях Советского Союза / ред.-сост. Л. Ф. Торопов; предисл. Е. Кононенко. — Вып. 1. — Политиздат, 1969. — 447 с.
Каҫӑсем
Боровиченко Мария Сергеевна «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- РАН рецензиленӗ статьясем
- Юпан 21-мӗшӗнче ҫуралнисем
- 1925 ҫулта ҫуралнисем
- Киевра çуралнисем
- Утӑн 14-мӗшӗнче вилнисем
- 1943 ҫулта вилнисем
- СССР-та вилнисем
- Ленин орденĕн кавалерĕсем
- «Çапăçури хастарлăхшăн» медальпе чысланисем
- Ҫынсем, алфавитпа
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинчи хӗрарӑмсем
- СССР медикӗсем
- Украина медикӗсем
- Медиксем, алфавитпа
- Ивня районӗнче пытарнисем
- Курск ҫапӑҫӑвне хутшӑннисем
- Сталинград ҫапӑҫӑвне хутшӑннисем