Бородачёв Виктор Иванович
Бородачёв Виктор Иванович (1918 ҫулхи ҫурлан 23-мӗшӗ, Жирновский район[d] — 1968 ҫулхи утӑн 11-мӗшӗ, Мускав) — совет лётчик-асӗ. Вӑл Совет-финн тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫисене хутшӑннӑ. Бородачёв авиаци эскадрильин командирӗ пулнӑ. 1944 ҫулта ӑна Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. 1961 ҫулта вӑл авиаци генерал-майорӗ пулса тӑнӑ.
Пурнӑҫӗ
Малтанхи ҫулӗсем тата вӑрҫӑччен хӗсметре тӑни
Виктор Бородачёв 1918 ҫулхи ҫурлан 23-мӗшӗнче Лемешкино хуторӗнче ҫуралнӑ. Ку вырӑн халь Волгоград облаҫӗн Жирновски районӗнче вырнаҫнӑ[1]. Вӑл хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. 1936 ҫулта вӑл Мускаври педагогика техникумӗнчен вӗренсе тухнӑ.
1936 ҫулхи ҫурлан 5-мӗшӗнче ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне илнӗ[2]. 1938 ҫулта вӑл ҫар авиаци шкулне вӗренсе пӗтернӗ.
1939 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче вӑл Хӗвеланӑҫ Украинӑна ирӗке кӑларнӑ чухне И-15бис самолётпа вӗҫнӗ[1]. 1939 ҫулхи раштавран пуҫласа 1940 ҫулхи пуш уйӑхӗччен Совет-финн вӑрҫине хутшӑннӑ. Унта вӑл И-153 самолётпа ҫапӑҫнӑ[1]. Ҫак вӑрҫӑна хутшӑннӑшӑн ӑна 1940 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче «Хастарлӑхшӑн» медальпе наградӑланӑ[2].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи
1942 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен пуҫласа лейтенант Виктор Бородачёв Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче пулнӑ. Вӑл И-153 тата ЛаГГ-3 самолётсемпе ҫапӑҫнӑ[1]. Бородачёв Крым, Кавказ, Воронеж тата 1-мӗш Украина фрончӗсенчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ.
1942 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 9-мӗшӗнче сывлӑшри ҫапӑҫура унӑн урине йывӑр амантнӑ. Вӑл госпитальте сипленнӗ[1]. 1942 ҫулта вӑл ВКП(б) ретне кӗнӗ[2].
1942 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл эскадрилья командирӗ пулнӑ. Вӑл Ла-5 тата Ла-7 самолётсемпе вӗҫнӗ[1].
Виктор Бородачёв Керчьшӑн, Кавказшӑн, Курск патӗнче тата Днепршӑн ҫапӑҫнӑ. Украина ҫӗрӗсене ирӗке кӑларас ӗҫе хастар хутшӑннӑ.
1944 ҫулхи нарӑс уйӑхӗ тӗлне гварди капитанӗ Виктор Бородачёв 364 хут вӗҫнӗ. Вӑл 91 сывлӑш ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ. Унта вӑл тӑшманӑн 19 самолётне хӑй тӗллӗн, 5 самолётне ушкӑнпа персе антарнӑ[2].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнчи Указӗпе Виктор Бородачёва Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. Ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (2339-мӗш №) чысланӑ[2].
Вӑрҫӑ вӗҫлениччен вӑл Берлин тата Прага операцийӗсене хутшӑннӑ. Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче вӑл пурӗ 552 хут вӗҫнӗ. Вӑл 116 сывлӑш ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ. Тӑшманӑн 26 самолётне хӑй, 5 самолётне ушкӑнпа персе антарнӑ[2]. Унӑн самолётне икӗ хут персе антарнӑ[3].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи хӗсмет
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн вӑл ҫарта хӗсметре юлнӑ. Австрире тата Украина ҫӗрӗсенче командир ҫумӗ пулса ӗҫленӗ.
1950 ҫулта Бородачёв Ҫарпа сывлӑш академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1951 ҫултанпа Мускавра аслӑ лётчик-инспектор пулнӑ.
1956 ҫултанпа вӑл дивизи командирӗ пулнӑ. 1957–1958 ҫулсенче Германири совет ҫарӗсен ушкӑнӗнче хӗсметре тӑнӑ.
1960 ҫулта Бородачёв Тӗп штабӑн Ҫар академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1961 ҫулта ӑна авиаци генерал-майорӗ ятне панӑ. 1962 ҫултанпа Польшӑри 37-мӗш сывлӑш ҫарӗн штаб пуҫлӑхӗ пулнӑ.
1963 ҫултанпа вӑл ҫар академийӗсенче вӗрентнӗ. Вӑл вӑрҫӑ ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ пулнӑ (1967). 1954 ҫулта ӑна 1-мӗш класслӑ вӑрҫӑ лётчикӗ ятне панӑ.
Виктор Бородачёв 1968 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 11-мӗшӗнче инкек пулса вилнӗ. Ӑна Мускаври Востряковски масар ҫинче пытарнӑ[2].
Наградӑсем
- Совет Союзӗн Паттӑрӗн «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗ;
- Ленин орденӗ;
- тӑватӑ Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- Александр Невский орденӗ;
- I степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ;
- икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- медальсем, ҫав шутра «Хастарлӑхшӑн» тата «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медальсем[2].
Ҫарти ятсем
- лейтенант (1938);
- аслӑ лейтенант (1943);
- капитан (1943);
- майор (1944);
- подполковник (1948);
- полковник (1953);
- авиаци генерал-майорӗ (1961)[2].
Астӑвӑм
- Волгоград облаҫӗн Кленовка ялӗнчи пӗр урама В. И. Бородачёв ятне панӑ[1].
Ӑнлантарусем
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Бондаренко А. С., Бородин А. М. (руководитель группы), Логинов И. М., Меринова Л. Н., Науменко Т. Н., Новиков Л. Н., Смирнов П. Н. . — Волгоград: Нижне-Волжское книжное издательство. — С. 72—75. — 471 с. — 25 000 экз.