Братусь Иван Иванович
Иван Иванович Братусь (1921 ҫулхи раштавӑн 26-мӗшӗ, Рогозов[d] — 1975 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗ, Киев) — совет саманин ҫар ӗҫченӗ, полковник, Совет Союзӗн Паттӑрӗ[1].
Пурнӑҫӗ
1921 ҫулхи раштавӑн 26-мӗшӗнче Рогозов ялӗнче (халӗ Украина, Киев облаҫӗ, Борисполь районӗ) ҫуралнӑ[2]. Могилёв облаҫӗнчи Осиповичи хулинчи 8-мӗш номерлӗ шкула вӗренсе пӗтернӗ[3]. Бориспольти «Заготзерно» конторинче бухгалтер пулса ӗҫленӗ[2].
Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне 1941 ҫулхи акан 14-мӗшӗнче чӗнсе илнӗ[3]. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан — фронтра. 1943 ҫултанпа КПСС пайташӗ[2].
Паттӑрлӑх
1943 ҫулхи утӑн 5-мӗшӗнче Курск пӗккинчи ҫапӑҫусенче Братусь аслӑ сержантӑн танксене хирӗҫ кӗрешекен тупӑ расчёчӗ тӑшман танкӗсен атакисене сирсе тӑнӑ. Ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче Братусь икӗ «Тигр» танка пӗтернӗ, вӗсенчен пӗрине — бортне тӗллесе персе (танк совет ДЗОТне тапӑннӑ вӑхӑтра). Ҫав ҫапӑҫурах Братусь расчёчӗ хӑйӗн юлташӗн — Долгих Степан аслӑ сержантӑн тупине пӗтме паман, тӑшманӑн ҫырма урлӑ каҫнӑ танкне пӗтернӗ[2].
1943 ҫулхи авнӑн 20-мӗшӗнче Днепр урлӑ каҫнӑ чухне сирпӗнӳ хумӗпе Братусь тупине тиенӗ сулӑ арканнӑ, тупӑ шыва путнӑ. Ҫар ҫыннисем ӑна лямкӑсемпе туртса кӑларнӑ та хӗвел тухичченех ҫапӑҫу валли хатӗрленӗ[2]. Припять плацдармӗ ҫинчи ҫапӑҫусенче тупӑ командирӗ Степан Долгих вилнӗ, ӑна та вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[2].
Пӗтӗмпе 1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Сейм, Десна тата Днепр юханшывӗсем урлӑ каҫнӑ чухне тупӑран персе 5 танк, 6 пулемёт, 8 дзот тата нумай гитлеровеца пӗтернӗ[2].
1943 ҫулхи юпан 16-мӗшӗнче Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (1171 №-лӗ) чысласа Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[2].
1945 ҫулта Сарӑтури танк училищине, 1953 ҫулта офицерсен йышне лайӑхлатмалли курсӗсене (КУОС) вӗренсе пӗтернӗ[3]. 1969 ҫултанпа — запаса тухнӑ[2].
Киевра пурӑннӑ, унтах ӗҫленӗ. 1975 ҫулхи ҫӗртмен 16-мӗшӗнче Рогозов ялӗнче сарӑмсӑр вилнӗ.
Хисепӗсем
Ӑна Ленин орденӗпе, Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе тата медальсемпе чысланӑ[3].
Астӑвӑм
Паттӑр ячӗпе Борисполь хулинчи тата вӑл ҫуралнӑ Рогозов ялӗнчи урамсене ят панӑ[3].
Ӑнлантарусем
- ^ Братусь Иван Иванович (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи раштавӑн 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи раштавӑн 21-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Братусь Иван Иванович (выр.). Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Братусь Иван Иванович (выр.). МГИМО. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ.
Вуламалли
- «Боевые звёзды киевлян». — К.: «Политиздат Украины», 1983.
- «Герои Советского Союза». Краткий биографический словарь. Том 1. М.: «Воениздат», 1987.
Каҫӑсем
Братусь Иван Иванович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра