Бросалов Александр Никанорович
Александр Никанорович Бросалов (1912 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗ, Торжок районĕ — 1995 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗ, Тверь[d]) — Совет Ҫарӗн старшини, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945)[1].
Пурнӑҫӗ
Александр Бросалов 1912 ҫулхи ҫурлан 22-мӗшӗнче Анненское ялӗнче (халӗ Тверь облаҫӗнчи Торжок районӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Торжокра вӑтам шкулпа педагогика училищине вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн ҫав районти Иванчевскри пуҫламӑш шкул пуҫлӑхӗ пулса ӗҫленӗ[1].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑнни
1939 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1941 ҫулхи ҫӗртмерен пуҫласа — артиллери подразделенийӗсен йышӗнче Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Ҫапӑҫусенче икӗ хутчен аманнӑ. 1944 ҫулта Бросалов ВКП(б) йышне кӗнӗ[1]. 1945 ҫулхи кӑрлач тӗлне Александр Бросалов аслӑ сержант 1-мӗш Украина фронтӗнчи 6-мӗш ҫарӑн 112-мӗш стрелоксен дивизийӗн 436-мӗш артиллери полкӗн тупӑ командирӗ пулнӑ[1].
1945 ҫулхи кӑрлачра тапӑнса пыракан 112-мӗш стрелоксен дивизийӗ ҫине тӑшманӑн пысӑк танк вӑйӗсем тапӑннӑ. Ҫапӑҫусенче Бросалов расчёчӗ икӗ танк, темиҫе миномёт тата пулемёт пӗтернӗ. 1945 ҫулхи кӑрлачӑн 26-мӗшӗнче Штейнау хули (халӗ Сьцинава) патӗнче Одер урлӑ каҫнӑ чухне Бросалов юханшывӑн хӗвеланӑҫ ҫыранӗнчи плацдарм ҫине каҫнӑ. Ирхине плацдарма тӑшманӑн 18 танкӗ тапӑннӑ чухне артиллеристсем хаяррӑн хирӗҫ тӑрса 7 танка пӗтернӗ, ыттисене вара каялла чакма хистенӗ. Ҫав ҫапӑҫура Бросалов батарейи йывӑр ҫухатусем тӳснӗ. Асли пулнӑ май Бросалов батарейӑн юлашки пайӗсене ҫапӑҫу позицийӗн флангне илсе тухма пултарнӑ[1]. Ун хыҫҫӑнхи кунсенче Бросалов расчёчӗ нимӗҫ ҫарӗсен тапӑнӑвӗсене сирсе яма пӑрахман. Сӑмахран, кӑрлачӑн 29-мӗшӗнче кӑна вӑл вӑтам йывӑрӑшлӑ 4 танк, 2 БТР, темиҫе пулемёт пӗтернӗ[1]. 1945 ҫулхи пуш уйӑхӗнче Бросалов Бреслау (халӗ Вроцлав) хулине хупӑрласа илме хутшӑннӑ. Акан 18-мӗшӗнче унӑн расчёчӗ 4 пулемёт, 2 тупӑ, 1 БТР тата тӑшманӑн питӗ нумай салтакӗпе офицерне тӳп тунӑ[1][2].
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн
1946 ҫулта демобилизациленнӗ вӑхӑта Бросалова старшина ҫар хисепне панӑ[1]. Калинин (халӗ Тверь) хулинче пурӑнса ӗҫленӗ. 1995 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗнче вилнӗ, Тверьти Дмитрово-Черкасски ҫӑвинче пытарнӑ[1].
Хисепӗсем
«Одер урлӑ каҫнӑ тата унӑн хӗвеланӑҫ ҫыранӗнчи плацдарма тытса тӑнӑ чухне кӑтартнӑ паттӑрлӑхпа хастарлӑхшӑн» СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗнчи Указӗпе Александр Бросалов аслӑ сержанта Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисепе тивӗҫтернӗ, ҫавӑн пекех Ленин орденпа тата 8014-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ[1].
Ҫавӑн пекех ӑна Хӗрлӗ Ялав, 1-мӗш тата 2-мӗш степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин, Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр, 3-мӗш степеньлӗ Мухтав орденӗсемпе, темиҫе медальпе, ҫав шутра «Хастарлӑхшӑн» медальпе наградӑланӑ[1].
Ӑнлантарусем
Вуламалли
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Долгов И. А. Золотые звёзды калининцев. — М.: Московский рабочий, 1984. — Кн. 2.
- Навеки в памяти новоторов. — 2011[1].
- Бухарова Ю. П., Закарлюко Г. Н. (сост.). Герои Советского Союза, уроженцы Калининского муниципального округа Тверской области: К 80-летию Победы в Великой Отечественной войне. — Тверь: СФК-офис, 2024[2].
Каҫӑсем
Александр Никанорович Бросалов «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- Александр Бросалов: командир орудия, ставший легендой — портал «Афанасий-бизнес»
- ^ Навеки в памяти новоторов. viemusei.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.
- ^ Герои Советского Союза, уроженцы Калининского муниципального округа Тверской области. tverbook.tverlib.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.