Бувин Борис Петрович
Борис Петрович Бувин (1921, Мускав — 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 10-мӗшӗ[1][2]) — совет ҫар-тинӗс ӗҫченӗ, Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Флочӗн лейтенанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944, вилнӗ хыҫҫӑн).
Пурнӑҫӗ
Борис Петрович Бувин 1921 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗнче Мускавра ҫуралнӑ[1][2][3]. Вӑтам пӗлӳ илнӗ. 1939 ҫулта ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Флотне хӗсмете чӗнсе илнӗ. Каспири аслӑ ҫар-тинӗс училищине вӗренсе пӗтернӗ, ун хыҫҫӑн штурман ӗҫӗпе специализаци курсӗсене вӗренсе пӗтернӗ[2]. 1943 ҫулта ӑна Хура тинӗс флотне янӑ, пӗр уйӑхран вара Азов ҫар флотилине бронекатерсен дивизионӗн штурманӗ пулма куҫарнӑ[2].
1943 ҫулхи чӳк уйӑхӗ тӗлне Б. П. Бувин лейтенант Тинӗсҫум уйрӑм ҫарӗнчи Азов ҫар флотилийӗн десант антаракан карапсен отрячӗн флагман штурманӗ пулнӑ[1][4].
Паттӑрлӑхӗ
1943 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗнчен пуҫласа 3-мӗшӗ ҫине куҫакан ҫӗрле Керчь ҫурутравне десант антарнӑ чухне палӑрнӑ. Навигаци лару-тӑрӑвӗ йывӑр пулнӑ тата нимӗнле кӑтарту паллисем пулман пулин те, Б. П. Бувин десант тиенӗ каравана Жуковка тата Опасная районӗнче (халӗ — Керчь хули шайӗнче) мина чӑрмавӗсем урлӑ ҫырана анмалли вырӑна илсе ҫитерме пултарнӑ, унтан вара ҫар хатӗрӗсемпе апат-ҫимӗҫ турттарма тата аманнисене эвакуацилеме пулӑшнӑ[4][5].
Флагман карапӗ мина ҫинче сирпӗнсен тата капитан амансан, Бувин ҫар ҫыннисене ҫӑлса хӑварас тесе кирлӗ йышӑну туса пӗчӗк катер ҫине куҫнӑ та десанта ҫыран хӗррине ҫитерме малалла пулӑшнӑ. Флагман карапӗ шыва путмасӑр юлнине тата ӑна тӑшман тыткӑна илме пултарнине асӑрхасан, вӑл пӑр пек сивӗ шыва сикнӗ, ише-ише карап патне ҫитнӗ, ун ҫинчен карап докуменчӗсене илнӗ тата карапа сирпӗтсе янӑ[5].
1944 ҫулхи кӑрлачӑн 10-мӗшӗнче (ытти даннӑйсем тӑрӑх — кӑрлачӑн 9-мӗшӗнче[1]) Керчь ҫурутравне тепӗр хут десант антарнӑ чухне вилнӗ. Катер ҫинче пулнӑ чухне нимӗҫ авиацийӗ сывлӑшран тапӑннӑ вӑхӑтра вилмелле аманнӑ[4][5][6].
Хисепӗсем
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 16-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫсен тапӑнса килекен фашист ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар хушӑвӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра паттӑрлӑхпа хастарлӑх кӑтартнӑшӑн Борис Петрович Бувин лейтенанта Совет Союзӗн Паттӑрӗн ҫӳллӗ хисеппе тивӗҫтернӗ (вилнӗ хыҫҫӑн)[4][2][5].
Хӗсметре тӑнӑ вӑхӑтра ҫак орденсемпе медальсене тивӗҫнӗ:
- Ленин орденӗ[4];
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ (1943 ҫулхи чӳкӗн 20-мӗшӗ)[8];
- II степеньлӗ Тӑван Ҫӗршывӑн вӑрҫин орденӗ (1943 ҫулхи авӑнӑн 19-мӗшӗ)[8][2];
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ[4][2].
Астӑвӑм
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4 Бувин Борис Петрович. Галерея памяти участников ВОВ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 В честь Героя. Тамань. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ Бувин Борис Петрович. Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
Бувин Борис Петрович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 79 лет назад, в ноябре 1943 года, совершил свой подвиг Герой Советского Союза лейтенант Борис Петрович Бувин. Администрация Темрюкского района (3 чӳкӗн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ Судьба штурмана Бориса Бувина. Керченский историко-культурный заповедник. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ Информация из донесения о безвозвратных потерях. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Картотека награждений. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Открытие мемориальной доски в школе № 3. Администрация Темрюкского района (6 авӑнӑн 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗ.