Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бузинов Вадим Николаевич

Вадим Николаевич Бузинов (1922 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ, Бежица[d], Брянск кӗпӗрни[d] — 1978 ҫулхи чӳкӗн 3-мӗшӗ, Брянск) — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945), полковник (1955), 1-мӗш класри ҫар лётчикӗ (1954).

Пурнӑҫӗ

1922 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗнче Бежица хулинче (хальхи вӑхӑтра — Брянск хулинче) ҫуралнӑ. 1938 ҫулта 14 №-лӗ шкулта 7 класс вӗренсе пӗтернӗ[1]. Лаборантра ӗҫленӗ. Ҫарта 1940 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен пуҫласа. 1941 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Чугуеври летчиксен ҫар авиаци шкулне вӗренсе пӗтернӗ, унта 1942 ҫулхи раштав уйӑхӗччен летчик-инструктор пулнӑ (1941 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен пуҫласа шкул Казахстанри Чимкент хулине эвакуацире пулнӑ). 1943 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче 3-мӗш запасри авиаци бригади ҫумӗнчи звено командирӗсен курсне (Атӑл ҫумӗнчи ҫар округӗнче) вӗренсе пӗтернӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑнни

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ: 1943 ҫулхи утӑ — 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗсенче — 148-мӗш Режица истребитель авиаци полкӗнче звено командирӗ, командир ҫумӗ тата авиаэскадрилья командирӗ[2]. Брянск, 2-мӗш Балтикҫум тата Ленинград фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Орел операцине, Витебскпа Полоцк тӑрӑхӗнче тапӑнса пырассине, Режица - Двинск тата Рига операцисене, тӑшманӑн Курляндири группировкине блокадӑна илессине тата пӗтерессине хутшӑннӑ. Як-9 истребительпе пурӗ 200 яхӑн ҫапӑҫӑва вӗҫсе тухнӑ, 25 сывлӑшри ҫапӑҫура хӑй 16 ҫӗнтерӳ илнӗ[3], тӑшманӑн 16 самолечӗпе 1 аэростатне персе аркатнӑ.

Ҫапӑҫусенче хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи ҫурлан 18-мӗшӗнчи Указӗпе 15-мӗш Сывлӑш ҫарӗнчи 14-мӗш истребитель авиаци корпусӗн 185-мӗш истребитель авиаци дивизийӗн 148-мӗш Режица истребитель авиаци полкӗн[2] авиаэскадрилья командирне Бузинов Вадим Николаевич майора Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ тата Ленин орденӗпе 7992 №-лӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[4].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн 1948 ҫулхи пуш уйӑхӗччен истребитель авиаци полкӗсенче авиаэскадрильясене ертсе пынӑ (Ленинградри ҫар округӗнче). 1948 ҫулта СҪВ аслӑ офицерсен вӗҫевпе тактика курсне (Ростов облаҫӗнчи Таганрог хули) вӗренсе пӗтернӗ. 1949—1951 ҫулсенче — СҪВ 4-мӗш вӗрентӳпе тренировка центрӗнчи вӗрентӳпе тренировка авиаполкӗнче авиаэскадрилья командирӗ, аслӑ летчик-инспектор тата командир ҫумӗ (Сарӑту облаҫӗнче).

1952 ҫулта СҪВ Липецкри аслӑ офицерсен вӗҫевпе тактика курсне вӗренсе пӗтернӗ. Истребитель авиаци полкӗсене ертсе пынӑ (Инҫет Тухӑҫра тата Беларуҫри ҫар округӗнче). 1-мӗш класри ҫар летчикӗ (1954), полковник (1955)[5]. 1958 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗнчен пуҫласа В. Н. Бузинов — запасра[6].

Брянск хулинче пурӑннӑ. Заводра ОТК контролерӗнче ӗҫленӗ. 1978 ҫулхи чӳкӗн 3-мӗшӗнче вилнӗ. Бежичи поселокӗнчи масарта пытарнӑ (Брянск хулинче)[7].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • 1985 ҫулхи ҫӑвӑн 28-мӗшӗнче Брянск хулинчи Бежица районӗнчи Тухӑҫ урамне Бузинов урамӗ ята панӑ[11][12].
  • 2008 ҫулта Бежичи поселокӗнчи (Брянск) унӑн вил тӑпри ҫинчи палӑка ҫӗнӗрен юсаса лартнӑ[11].
  • В. Н. Бузинов 1931 ҫултан пуҫласа 1937 ҫулччен вӗреннӗ Брянск хулинчи 14-мӗш шкул ҫурчӗ ҫинче мемориал хӑми вырнаҫтарнӑ[11][13][14][15].
  • 14 №-лӗ шкулта лётчика халалланӑ музей экспозицийӗ ӗҫлет, унӑн шкулти партине сыхласа хӑварнӑ[16].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Мемориальная доска, установленная в честь Бузинова Вадима Николаевича. Литературный Брянск. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2 Бузинов Вадим Николаевич. Сибирский федеральный университет. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  3. ^ Наградной лист. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  4. ^ ЦАМО архив материалӗсем http://www.podvignaroda.ru/?#id=47215783 , Wayback Machine çинчи 2012 ҫулхи нарӑсӑн 12-мӗшӗнчи копийӗ
  5. ^ Бузинов Вадим Николаевич. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  6. ^ Бузинов Вадим Николаевич :: Память народа. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  7. ^ Некрополь героев Брянской области. Похоронка. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  8. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Наградной лист. Бузинов Вадим Николаевич. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  9. ^ 1, 2, 3 Бузинов Вадим Николаевич. Советские асы 1936—1953. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  10. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Бузинов Вадим Николаевич. Наградные листы. kamozin100.ucoz.net. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  11. ^ 1, 2, 3 Брянская улица Орловская. Брянский государственный краеведческий музей. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  12. ^ Улица Бузинова (PDF). Бежицкий район Брянска. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  13. ^ Бузинов Вадим Николаевич. Бессмертный полк. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  14. ^ Мемориальная доска, установленная в честь Бузинова Вадима Николаевича. Брянская областная научная универсальная библиотека им. Ф. И. Тютчева. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  15. ^ Бузинов Вадим Николаевич. Брянская областная научная универсальная библиотека им. Ф. И. Тютчева. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  16. ^ 17 сентября — День освобождения Брянска от фашистской оккупации. Культура Брянска. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Брянцы — Герои Советского Союза. — Брянск, 1967. — Вып. 2. — С. 9.
  • Быков М. Ю. Советские асы. 1941—1945 гг. Победы сталинских соколов. — ЯУЗА — ЭКСМО, 2008.
  • Быков М. Ю. Все асы Сталина 1936—1953 гг. — Яуза-пресс, 2014.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем