Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Буслаев Иван Ефимович

Иван Ефимович Буслаев (1903 ҫулхи раштавӑн 22-мӗшӗ, Вольск уесĕ, Сарăту кĕперни — 1967 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗ, Шурă Чиркӳ, Киев облаçĕ) — совет ҫарпуҫӗ, генерал-майор (1943), Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943).

Пурнӑҫӗ

Иван Буслаев 1903 ҫулхи раштавӑн 22-мӗшӗнче Сарӑту кӗпӗрнинчи (халӗ Сарӑту облаҫӗнчи Балтай районӗ) Всеволодчина ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Наци тӗлӗшӗпе вырӑс. Тулли мар вӑтам пӗлӳ илнӗ[1].

1925 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. Ҫар пехота училищине тата «Выстрел» курсне вӗренсе пӗтернӗ. 1931 ҫултанпа — ВКП(б) пайташӗ[2]. 1937–1938 ҫулсенче Испанири вӑрҫӑна хутшӑннӑшӑн Хӗрлӗ Ялав орденне тивӗҫнӗ. 1940 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен 161-мӗш стрелоксен дивизийӗн 603-мӗш полкне ертсе пынӑ[3].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтӗнчи ҫапӑҫусене 1941 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ. Минск патӗнчи, Березина тата Днепр хӗрринчи йывӑр ҫапӑҫусенче полкпа ӑста ертсе пынӑшӑн Ленин орденӗпе чысланӑ[2]. 1941–1942 ҫулхи хӗлле йывӑр аманнӑ.

1942 ҫулхи ака уйӑхӗнче танксемпе кӗрешекен 6-мӗш артиллери бригадине ертсе пынӑ, Сталинградпа Харьков патӗнчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. 1943 ҫулхи ҫӗртмен 23-мӗшӗнчен пуҫласа 213-мӗш стрелоксен дивизийӗн командирӗ пулнӑ. Унӑн дивизийӗ Курск ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ.

Днепршӑн пынӑ ҫапӑҫусенче уйрӑмах палӑрнӑ. 1943 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗнчи каҫ Буслаев полковник ертсе пыракан дивизи пайӗсем Днепр урлӑ каҫса сылтӑм ҫыранри плацдарма ярса илнӗ, ӑна анлӑлатма йывӑр ҫапӑҫусем ирттернӗ[1].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1943 ҫулхи юпан 26-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн Иван Буслаева Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ[1]. Ҫакӑн умӗнхи кун ӑна генерал-майор ҫар хисепне панӑ[2].

Малашне дивизи Умань, Яссы, Висла-Одер тата Берлин операцине хутшӑннӑ[3].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн малалла ҫарта хӗсметре тӑнӑ. 1948 ҫулта К. Е. Ворошилов ячӗллӗ Аслӑ ҫар академине вӗренсе пӗтернӗ. 1956 ҫулта генерал-майор ҫар хисепӗпе запасра тӑнӑ. Киев облаҫӗнчи Шурӑ Чиркӳ хулинче пурӑннӑ. 1967 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗнче вилнӗ[1].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

Украинӑри Днепропетровск облаҫӗнчи Заполички ялӗнче асӑну палли лартнӑ[1]. Сарӑту облаҫӗнчи Балтай ялӗнче Паттӑрӑн бюстне вырнаҫтарнӑ[3].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Буслаев Иван Ефимович. warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3 Наградной лист на Буслаева И.Е. pamyat-naroda.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3 Буслаев Иван Ефимович. victorymuseum.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Румянцев Н. М. Люди легендарного подвига. — Саратов, 1968. — С. 72—73.
  • Замулин В. Н. Забытое сражение Огненной Дуги. — М. : Яуза, Эксмо, 2009. — С. 566—569.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем