Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бутенко Иван Ефимович

Иван Ефимович Бутенко (1918 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗ, Благодатный[d], Лычакское сельское поселение[d] — 1943 ҫулхи юпан 21-мӗшӗ, Смоленск облаҫӗ) — танкист, Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн гварди лейтенанчӗ[1][2], Совет-финн тата Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944)[3][4].

Пурнӑҫӗ

1918 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗнче Благодатный хуторӗнче (халӗ Волгоград облаҫӗ) хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Светлоград хулинче куккӑшӗ патӗнче ӳссе ҫитӗннӗ. Пилӗк класс вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн колхозра тракторист пулса ӗҫленӗ, комсомол организацийӗн секретарӗ пулнӑ[5].

1938 ҫулта Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете илнӗ. Совет-финн вӑрҫине хутшӑннӑ. Кӗҫӗн лейтенантсен тата офицерсен курсӗсене вӗренсе пӗтернӗ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтӗнчи ҫапӑҫусене 1942 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ. Икӗ хут аманнӑ. 1943 ҫулхи утӑ тӗлне Бутенко гварди лейтенанчӗ Воронеж фронтӗнчи 2-мӗш гварди танк корпусӗн 25-мӗш гварди танк бригадинче Т-34 танк командирӗ пулнӑ. Курск ҫапӑҫӑвӗнче уйрӑмах палӑрнӑ[6].

1943 ҫулхи утӑн 6-мӗшӗнче Белгород облаҫӗнчи Смородино ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура унӑн танкӗ тӑшманӑн 3 пулемётне тата танка хирӗҫле пӑшалне таптаса тӗп тунӑ. Ун хыҫҫӑн 8 нимӗҫ танкӗпе ҫапӑҫӑва кӗрсе пӗрне ҫунтарса янӑ. Хӑйсен туппине ҫӗмӗрсен, Бутенко хӑйӗн танкӗпе тӑшманӑн икӗ танкне таранла аркатнӑ. Пӗтӗмпе ку ҫапӑҫура экипаж 3 танк пӗтернӗ[7][8]. Ҫунакан танкран тухса пистолетпа нимӗҫ офицерне тата темиҫе салтака вӗлернӗ, йывӑр аманнӑ радиста артиллери персе тӑнӑ май йӑтса кӑларнӑ.

Каярах Смоленск операцине хутшӑннӑ, Ельня тата Смоленск патӗнчи ҫапӑҫусенче палӑрнӑ. 1943 ҫулхи юпан 21-мӗшӗнче паттӑррӑн вилнӗ. Ӑна Смоленск облаҫӗнчи Красная Горка ялӗнче пытарнӑ[6].

undefined

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 10-мӗшӗнчи Указӗпе нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн Иван Бутенко гварди лейтенанта вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[9].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • Светлоград хулинчи 2-мӗш шкул картишӗнче обелиск вырнаҫтарнӑ.
  • Светлоградри Мухтав аллейинче Паттӑрӑн барельефне вырнаҫтарнӑ.
  • Вӑл пурӑннӑ ҫурт ҫине асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Бутенко Иван Ефимович. Дорога памяти. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  2. ^ Бутенко Иван Ефимович. Сибирский федеральный университет. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  3. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР о присвоении звания Героя Советского Союза. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  4. ^ Бутенко Иван Ефимович: Герой Советского Союза. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  5. ^ Архивированная копия. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи юпан 21-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2018 ҫулхи раштавӑн 14-мӗшӗ.
  6. ^ 1, 2, 3 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бутенко Иван Ефимович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  7. ^ Бутенко Иван Ефимович. Память Ставропольского музея. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  8. ^ Бутенко Иван Ефимович. Смоленский некрополь. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
  9. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 10 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 19 кӑрлачӑн (№ 3 (263)). — . 2021 ҫулхи раштавӑн 7-мӗшӗнче архивланӑ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Их имена никогда не забудутся. Книга 1. Ставрополь, 1968.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем