Дипломати ӗҫченӗн кунӗ

«Дипломати ӗҫченӗн кунӗ» (выр. День дипломатического работника) — Раҫҫей президенчӗ В. В. Путин 2002 ҫулхи юпан 31-мӗшӗнче кӑларнӑ хушӑвӗпе йӗркеленӗ Раҫҫей Федерацийӗнче дипломати енӗпе ӗҫлекен мӗнпур ҫынсен професси уявӗ. Раҫҫейре ҫулсерен нарӑсӑн 10-мӗшӗнче паллӑ тӑваҫҫӗ.

Историйӗ

Раҫҫей президенчӗ суйланӑ нарӑсӑн 10-мӗшӗнчи куна ахальтен илмен, ку кун Раҫҫейӗн пӗрремӗш тулашри политика ведомствин — Элчӗсен приказӗн — историйӗпе ҫыхӑннӑ. Ун ҫинчен пӗрремӗш хут асӑнни 1549 ҫулта тӗл пулать; унӑн пӗрремӗш ертӳҫи Иван Михайлович Висковатов (Висковатый) пулнӑ, Руҫ патши Хаяр Иван ӑна «элчӗлӗх ӗҫне туса пыма» хушнӑ[1].

Уявлани

Ҫак кун тӗрлӗ патшалӑх органӗсенче ӗҫлекен ҫынсем, ҫав шутра Президент Администрацийӗ, Правительство Аппарачӗ, Федераци Канашӗ тата Патшалӑх Думи, ҫавӑн пекех уйрӑм ҫынсем те Раҫҫей Федерацийӗн Ют ҫӗршыв ӗҫӗсен министерствине салам сӑмахӗсемпе телеграммӑсем ярса параҫҫӗ.

undefined

2009 ҫулта «Дипломати ӗҫченӗн кунӗ» умӗн РФ премьер-министрӗ Владимир Путин «Раҫҫей Федерацийӗн ют ҫӗршыв ӗҫӗсен министерствин ӗҫтешӗсемпе ветеранӗсене» салам сӑмахӗсем янӑ, унта, тӗслӗхрен, Раҫҫей тӗл пулакан хальхи пулӑмсенче дипломатсен ӗҫне те хак панӑ:

Раҫҫей дипломатийӗ пирӗн ҫӗршывӑн тулашри политика ӗҫне пурнӑҫа кӗртессинче тӗп вырӑн йышӑнасси йӑлана кӗрсе пырать, Раҫҫейӗн наци интересӗсене ҫирӗппӗн хӳтӗлет, тӗнчери ҫирӗплӗхпе хӑрушсӑрлӑха тивӗҫтерес ӗҫре пысӑк тӳпе хывать. Патриотизм, ҫӳллӗ шайри профессионализм тата пирӗн дипломатсен интеллект шайӗ пысӑк пулни пӗтӗм тӗнчере Раҫҫейӗн ят-сумне тата витӗмне ҫирӗплетме, малашне социаллӑ пурнӑҫпа экономика ӳсӗмне йӗркелеме лайӑх условисем туса пама пулӑшать.

Ҫакнашкал сӑмахсене В. В. Путин кашни ҫул тухса калать[2][3][4].

Дипломат кунӗ тӗлне РФ ют ҫӗршыв ӗҫӗсен министрӗ С. В. Лавров та ҫулсерен сӑмах тухса калать[5][6].

undefined

Йӗркелени

Дипломати ӗҫченӗн кунне 2002 ҫулхи юпан 31-мӗшӗнче Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗ В. В. Путин 1279 №-лӗ Хушу кӑларнипе йӗркеленӗ, унта ҫапла палӑртнӑ пулнӑ: «Дипломати ӗҫченӗн кунне йӗркелес, ӑна нарӑсӑн 10-мӗшӗнче паллӑ тӑвас»[7].

Мероприятисем

Йӑла тӑрӑх Дипломати ӗҫченӗн кунне паллӑ тумалли тӗп вырӑн Мускаври Тулаш ӗҫсен министерствинче вырнаҫнӑ. Ҫулсерен нарӑсӑн 10-мӗшӗнче министерство ертӳҫисем, дипломати службин ветеранӗсем тата ведомство сотрудникӗсем Смоленски-Сенной тӗремӗнче вырнаҫнӑ МИД ҫурчӗн вестибюлӗнчи асӑну хӑмисем патне чечексем хумалли церемоние хутшӑнаҫҫӗ. Хӑмасем ҫинче СССР НКИД сотрудникӗсен — Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче пуҫ хунисене, ҫавӑн пекех лӑпкӑ вӑхӑтра хӗсмет тивӗҫне пурнӑҫланӑ чухне вилнӗ дипломатсен ячӗсене ӗмӗрлӗхе ҫырса хӑварнӑ[8].

Протоколлӑ пай шутне МИД ҫурчӗ хирӗҫ вырнаҫнӑ Е. М. Примаков палӑкӗ патне чечексем хуни, ҫавӑн пекех Мускаври Новодевичье, Троекуров тата ытти масарсенче пытарнӑ Раҫҫейри паллӑ дипломачӗсене пуҫ таясси кӗрет[9]. Раҫҫейӗн чикӗ леш енчи учрежденийӗсенче (элчелӗхсемпе консульствӑсенче) икӗ енлӗ ҫыхӑнусене ҫирӗплетекен мероприятисем иртеҫҫӗ, вӗсенче культура дипломатийӗ пысӑк вырӑн йышӑнать[10].

2023—2025 ҫулсенчи мероприятисен хӑйне евӗрлӗхӗсем:

  • 2023 ҫулта Раҫҫей МИДӑн Ҫамрӑк дипломатсен канашӗ Ази, Африка, Ҫывӑх Тухӑҫ тата СНГ ҫӗршывӗсен 60 ытла элчелӗхӗн представителӗсене пӗрлештерекен прием йӗркеленӗ, ку вара тулаш политика Тухӑҫпа Кӑнтӑр еннелле пӑрӑннине палӑртса хӑварнӑ[11].
  • 2024 ҫулта приемсене Раҫҫей МИД Колледжӗнче вӗренекенсем хастар хутшӑннӑ, ҫав шутра министерство фойинче хӑнасене кӗтсе илекен параппанҫӑсен ансамблӗ те пулнӑ[12].
  • 2025 ҫулта уяв тӗлне Санкт-Петербургри Раҫҫейри патшалӑх политика историйӗн музейӗнче «Дипломатическая линия жизни: три века петербургской дипломатии» ятлӑ курав уҫӑлнӑ, унта I Александр вӑхӑтӗнчен пуҫласа хальхи вӑхӑт таран тӑсӑлакан дипломати ӗҫне ҫутатса панӑ[13].

2026 ҫулта, йӑлара йӗркеленӗ пухусемсӗр пуҫне, МИДри тӗп экспозици тулаш политика ведомствин паллӑ ӗҫченӗсен юбилейӗсене халалланӑ[14].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Страница 6. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи акан 20-мӗшӗ.
  2. ^ Путин поздравил сотрудников МИД РФ с Днем дипломатического работника. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
  3. ^ Путин поздравил сотрудников МИД с Днем дипломата (20230210T0911). Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
  4. ^ Поздравление сотрудникам и ветеранам МИД России с Днём дипломатического работника. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
  5. ^ Выступление Министра иностранных дел Российской Федерации С.В.Лаврова на торжественном собрании по случаю Дня дипломатического работника, Москва, 9 февраля 2024 года (выр.). www.mid.ru (9 нарӑсӑн 2024).
  6. ^ Лавров поздравил коллег с Днем дипломатического работника. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
  7. ^ Указ Президента Российской Федерации от 31.10.2002 г. № 1279. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.
  8. ^ В России отмечается День дипломатического работника. ТАСС. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  9. ^ В МИД рассказали о праздновании Дня дипломатического работника. РИА Новости. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  10. ^ День дипломатического работника. Министерство иностранных дел РФ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  11. ^ Прием Совета молодых дипломатов по случаю профессионального праздника. Совет молодых дипломатов МИД России (9 нарӑсӑн 2023). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  12. ^ День дипломатического работника в Колледже МИД России. Колледж МИД России (10 нарӑсӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  13. ^ В Санкт-Петербурге открылась выставка, посвященная трехвековой истории дипломатии. Дипломат.ру (11 нарӑсӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  14. ^ В МИД рассказали о мероприятиях ко Дню дипломатического работника. Интерфакс (5 нарӑсӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.