Золотов Пётр Терентьевич

Пётр Терентьевич Золотов (1902 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗ, Синер1989 ҫулхи ҫӑвӑн 1-мӗшӗ, Шупашкар) — совет журналистчӗ, куҫаруҫи тата кӗнеке кӑларас ӗҫе йӗркелекенӗ. Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1984), СССР Журналистсен пӗрлӗхӗн пайташӗ (1958)[1].

Пурнӑҫӗ

Малтанхи ҫулӗсем тата пӗлӳ илни

Пётр Терентьевич Золотов 1902 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗнче (ытти даннӑйсем тӑрӑх — кӑрлачӑн 25-мӗшӗнче[2]) Хусан кӗпӗрнинчи Етӗрне уесӗнчи Синер ялӗнче (хальхи Чӑваш Республикин Элӗк муниципаллӑ округне кӗрет) ҫуралнӑ[3].

Элӗкри икӗ класлӑ училищере (1917), Чӗмпӗрти педагогика техникумӗнче (1926) тата Ленинградри хӗвелтухӑҫ институтӗнчи редактор-куҫаруҫӑсен курсӗнче (1937) пӗлӳ илнӗ[3][4].

Ӗҫ ҫулӗ

Ӗҫ ҫулне 1919 ҫулта пуҫланӑ, хресченсем хушшинче хутла пӗлменнине пӗтерес ӗҫе хастар хутшӑннӑ[1]. 1926 ҫултанпа 1932 ҫулччен Чӗмпӗр облаҫӗнче вӗрентекен пулса ӗҫленӗ, Ҫӗнӗкил районӗнчи Елаур ялӗнче хресчен ҫамрӑкӗсен шкулне йӗркелес ӗҫе ертсе пынӑ[4]. 1932—1934 ҫулсенче Мускаври «Коммунар» хаҫат редакцийӗн секретарӗ пулнӑ[3].

1937 ҫулта Чӑваш кӗнеке издательствинче ӗҫлеме пуҫланӑ. Тӗрлӗ вӑхӑтра редактор, тӗп редактор, каярахпа — 1940 ҫултанпа 1953 ҫулччен — издательство директорӗ пулнӑ[1][2]. Кӗнеке издательствинче 1962 ҫулччен ӗҫленӗ[4].

И. Я. Яковлев ҫутта кӑлараканӑн ятне-сумне ӗмӗрлессишӗн нумай вӑй хунӑ. И. Я. Яковлевӑн «Воспоминания» кӗнекин пӗрремӗш кӑларӑмне хатӗрлесе кӑларакансенчен пӗри пулнӑ. И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗ (халӗ университет) ҫумӗнчи И. Я. Яковлев музейӗн председателӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ[1].

Пултарулӑх ӗҫӗ

Куҫарусем

П. Т. Золотов чӑвашла В. И. Ленинӑн хӑшпӗр хайлавӗсене, ҫавӑн пекех вӗренӳ кӗнекисене тата илемлӗ литературӑна куҫарнӑ. Унӑн чи паллӑ куҫарӑвӗсем шутне ҫаксем кӗреҫҫӗ:[1][2]

  • В. Ажаевӑн «Мускавран аякра»;
  • С. Мстиславскин «Курак — ҫуркунне кайӑкӗ»;
  • В. Коровкинӑн «Авалхи истори»;
  • М. Нечкинан «СССР историйӗ».

Хисепӗсем

  • Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1984 ҫулхи утӑн 27-мӗшӗ)[5][1].
  • «Хисеп палли» орден[1].
  • СССР медалӗсем[3].
  • Чӑваш АССР Аслӑ Канаш Президиумӗн Хисеп хучӗ (1982 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗ) — общество ӗҫне хастар хутшӑннӑшӑн тата ҫуралнӑранпа 80 ҫул тултарнӑ ятпа[6].

Семьи

  • Хӗрӗ — Золотова А. П.[3].

Библиографи

  • Золотов, П. Ҫамрӑк паттӑрсем : [драмӑ] / П. Золотов. — Мускав : СССР халӑхӗсен тӗп изд-ви, 1926. — 35 с.[1]

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Золотов Петр Терентьевич (журналист; 1902 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗ — 1989 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗ). Чӑваш еткерӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3 Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ Пётр Терентьевич Золотов ҫуралнӑранпа 110 ҫул тултарнине халалласа. Чӑваш Енӗн культура еткерӗ (2012 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗ). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Золотов Пётр Терентьевич. Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3 Золотов Петр Терентьевич (Сӗнӗр ялӗ). Чӑваш Республикин влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗ (2015 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗ). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  5. ^ Чӑваш АССР Аслӑ Канаш Президиумӗн П. Т. Золотова «Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ» хисеплӗ ят парас пирки кӑларнӑ Указӗ. Чӑваш Республикин Наци библиотеки (1984 ҫулхи утӑн 27-мӗшӗ). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  6. ^ Чӑваш АССР Аслӑ Канаш Президиумӗн П. Т. Золотова Хисеп грамотипе наградӑлас пирки кӑларнӑ Указӗ. Чӑваш Республикин Наци библиотеки (1982 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗ). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.

Вуламалли

  1. Золотов Петр Терентьевич // Журналисты Чувашии. — Чебоксары, 2005. — С. 156.
  2. Золотов Петр Терентьевич // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Чебоксары, 2014. — С. 154—155.
  3. Савантьева, Л. Н. Золотов Петр Терентьевич / Л. Н. Савантьева // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 72.
  4. Терентьев, Г. К. Золотов Петр Терентьевич / Г. К. Терентьев, Л. А. Ефимов // Аликовская энциклопедия. — Чебоксары, 2009. — С. 224—225.
  5. А. А. Золотов, Муракаева (Золотова) Светлана Арсентьевна, "Принципам не изменили", Элĕк - Шупашкар, 1998.