Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Иванов-Орков Геннадий Николаевич

Иванов-Орков Геннадий Николаевич (чӑн хушамачӗ — Иванов; ҫур. 1953 ҫулхи акан 20-мӗшӗ, Ҫатра́, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики) — ӳнер тӗпчевҫи, халӑх тата декораципе прикладной ӳнерӗн тӗпчевҫи. Литература тата ӳнер енӗпе Чӑваш Республикин Патшалӑх премийӗн лауреачӗ (2006), Раҫҫей Федерацийӗн Культура министерствин «Культурӑри ҫитӗнӳсемшӗн» паллине тивӗҫнӗскер (1999).

Пурнӑҫӗ

Геннадий Николаевич Иванов-Орков 1953 ҫулхи акан 20-мӗшӗнче Чӑваш АССР йышне кӗрекен Шупашкар районӗнчи Ҫатракасси ялӗнче вӗрентекенсен ҫемйинче ҫуралса ӳснӗ. Аслашшӗн хушамачӗ Орков пулнӑ, каярах вӑл ӑсчахӑн псевдонимӗ пулса тӑнӑ.

Шупашкар хулинчи 28-мӗш вӑтам шкултан тата И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн (хальхи вӑхӑтра университет) ӳнер тата графика факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ (1975). Студент чухнех токарь-револьверщик пулса ӗҫленӗ. Аслӑ пӗлӳ илнӗ хыҫҫӑн пилӗк ҫул хушши шкулта ачасене вӗрентнӗ.

Ӑслӑлӑх ӗҫӗ-хӗлӗ

1980 ҫултанпа ӳнер тӗпчевӗпе ӗҫлет. 1980–1991 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн декораципе прикладной ӳнерӗн пай пуҫлӑхӗ пулса ӗҫленӗ.

1991–1997 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн этнографи тата ӳнер тӗпчевӗн пайӗсен ӑслӑлӑх ӗҫтешӗ пулса тӑрӑшнӑ. 1997 ҫултанпа каллех Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн пай пуҫлӑхӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫлать[1].

Геннадий Иванов-Орков чӑваш халӑх ӳнерӗпе тумтирӗн музей пуххине йӗркелекенӗ, халӑх тата хальхи ӳнер куравӗсене пуҫараканӗ шутланать. 30 ытла ӑслӑлӑх экспедицине хутшӑннӑ, халӑх ӳнерӗпе тумтирне тӗпчес тӗллевпе пысӑк экспедицисем йӗркеленӗ[2].

Ӗҫӗсем

Коллективлă монографи

  • Чӑваш тумӗ аваллӑхран паянлӑха = Чувашский костюм от древности до современности = The Chuvash costume from ancient to modern times / В. В. Николаев, Г. Н. Иванов-Орков, В. П. Иванов ; Историпе культурологи тӗпчевӗсен К. В. Иванов ячӗллӗ фончӗ. - Мускав ; Шупашкар ; Аремпур : Историпе культурологи тӗпчевӗсен К. В. Иванов ячӗллӗ фончӗ, 2002. - 400 с. : ил.

Ытти кĕнекесем

  • Иванов-Орков, Г. Н. Узоры, цвет, символика. Народное искусство и художественные промыслы современной Чувашии : [кн.-альбом] / Г. Иванов-Орков ; [худож. И. Е. Калентьева, В. Н. Гончаров]. - Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 2012. - 191 с. : цв. ил., портр. ; 26 см. - Список мастеров: с. 190-191.
  • Иванов-Орков, Г. Н. Чувашские вышивки и куклы Т. Шарковой = Т. Шарковӑн тӗррисемпе пуканисем : [книга-альбом] / Г. Иванов-Орков ; [худож. И. Е. Калентьева ; фото В. Г. Кириллова и др.]. - Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 2013. - 223 с. : ил., цв. ил., портр.
  • Куклы Татьяны Шарковой (Изратовой) [изоматериал] / [авт.-сост. А. П. Хузангай, Г. Н. Иванов-Орков ; худож. Р. А. Назарова]. - Чебоксары : [б. и.], 2005. - 1 обл. (9 отд. л. фот.) с. ; 21х11 см. - На рус., англ., чуваш. яз.
  • Многоцветный мир Зинаиды Вороновой [Изоматериал] : нац. куклы-сувениры Чувашии / пер. с англ. В. Я. Платонова, худож. И. Е. Калентьева] ; [авт.-сост. и ред. Г. Н. Иванов-Орков. - Чебоксары : Новое время, 2005. - 18 с. ; 21х10,5 см. - На рус., чуваш., англ. яз.
  • Музей "Чудесная вышивка - Паха тӗрӗ" / [сост. Г. Н. Иванов-Орков]. - Чебоксары : СВ-Пресс, [20??]. - [6] с. : ил.
  • Народное искусство современной Чувашии [Изоматериал] : [комплект из 18 открыток / сост. Г. Н. Иванов-Орков ; фотографы М. А. Костарев, Г. С. Самсонова ; худож. И. П. Андреева]. - Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 2008. - 1 обл. (18 отд. л. фот.)
  • Узоры земли чувашской : современные художественные промыслы и сувениры: [кн.-альбом] / сост. Г. Н. Иванов-Орков. - Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 2007. - 111, [1] с. : ил, портр.

Ӑнлантарусем

  1. ^ А.И. Мордвинова. Иванов Геннадий Николаевич. Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 24-мӗшӗ.
  2. ^ Иванов, Геннадий Николаевич (искусствовед; 20.04.1953). Культурное наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 24-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Иванов (Орков) Геннадий Николаевич // Ученые и сотрудники Чувашского государственного института гуманитарных наук : 1930-2005. – Чебоксары, 2005. – С. 69.
  • Мордвинова, А. И. Иванов (Орков) Геннадий Николаевич / А. И. Мордвинова // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2008. – Т. 2 : Ж-Л. – С. 89.
  • Об авторах // Чувашская резьба по дереву : творческие приемы и техника. – Чебоксары, 2007. – С. 175.

Каҫӑсем

Категорисем