Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Карамышев Арсений Иванович

Арсений Иванович Карамышев (1900 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗ, Шупашкар, Хусан кӗпӗрни — 1945 ҫулхи юпан 4-мӗшӗ, Мускав) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн генерал-майорӗ, ҫарти политработник, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер.

Пурнӑҫӗ

Ҫуралнӑ вырӑнӗ тата вӑрҫӑчченхи хӗсмечӗ

Арсений Карамышев 1900 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗнче Хусан кӗпӗрнинчи Шупашкар уесӗнчи Шупашкар хулинче (халӗ Чӑваш Республики) ҫуралнӑ[1].

1918 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче хӑй ирӗкӗпе Хӗрлӗ Ҫар ретне тӑнӑ[1]. Хӗсмете 26-мӗш стрелоксен дивизийӗнче пуҫланӑ, унта вӑл уйри телеграфпа телефон станцийӗн пуҫлӑхӗ, ҫыхӑну батальонӗн военкомӗн пулӑшуҫи, 1924—1925 ҫулсенче вара дивизи штабӗн военкомӗ пулнӑ[1].

1925—1938 ҫулсенче политика ӗҫӗнче вӑй хунӑ: РККА Политика управленийӗн инструкторӗ, тӗрлӗ пӗрлешӳпе управленире политработник пулса ӗҫленӗ[1]. 1938—1939 ҫулсенче — 25-мӗш (Чапаев ячӗллӗ) стрелоксен дивизийӗн политика уйрӑмӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ. 1940 ҫулта РККА-н Аслӑ пӗлӗве ӳстермелли курссенче вӗреннӗ[1].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи

1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Темиҫе стрелоксен дивизийӗн ҫар комиссарӗ, Кӑнтӑр-Хӗвеланӑҫ фрончӗнчи ҫарсен политика уйрӑмӗсен пуҫлӑхӗ пулнӑ[2].

Сӑмахран, 1940—1941 ҫулсенче 151-мӗш тата 219-мӗш стрелоксен дивизийӗсен военкомӗ, 1942 ҫулта вара 236-мӗш стрелоксен дивизийӗн военкомӗ пулнӑ[2].

1942 ҫулхи чӳк — раштав уйӑхӗсенче — 1-мӗш гварди ҫарӗн политика уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ[2]. 1942 ҫулхи раштав уйӑхӗнчен пуҫласа 1943 ҫулхи ҫурла уйӑхӗччен — 3-мӗш гварди ҫарӗн политика уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ[2].

1943 ҫулхи чӳкӗн 28-мӗшӗнче Патшалӑх хӳтӗлев комитечӗн йышӑнӑвӗпе ӑна 50-мӗш ҫарӑн Ҫар канашӗн пайташӗ пулма лартнӑ[3]. Ҫак пукан ҫинче вӑл 1945 ҫулхи нарӑс уйӑхӗччен ӗҫленӗ[2]. 1944 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче 2-мӗш Беларуҫ фрончӗн йышӗнче тыткӑна лекнӗ нимӗҫсен 12-мӗш ҫар корпусӗн командирне Мюллер генерал-лейтенанта тӗпченӗ чухне хутшӑннӑ[4].

1945 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен пуҫласа — 7-мӗш гварди ҫарӗн политика уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ[2]. Ҫар йышӗнче Братиславӑпа Брно тата Прага тапӑнса пыракан операцисене хутшӑннӑ[2].

Вилӗмӗ

1945 ҫулхи юпан 4-мӗшӗнче Мускавра вилнӗ[1]. Новодевичье масарӗнче пытарнӑ[1].

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 Изоркин А. В. Карамышев Арсений Иванович (выр.). Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Карамышев Арсений Иванович. Документы участника войны (выр.). Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗ.
  3. ^ Постановление ГКО СССР № 4698 о назначении Карамышева А. И. членом Военного совета 50-й армии (выр.). Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗ.
  4. ^ Допрос генерала Мюллера (выр.). Государственный архив Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 22-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Иванов, Н. Мухтава тивӗҫлӗ генерал / Н. Иванов // Коммунизм ялавӗ. — 1978. — ака, 8.
  • Иванов, Н. Салтакран генерала ҫити / Н. Иванов // Коммунизм ялавӗ. — 1970. — ҫурла, 27.
  • Изоркин, А. В. Карамышев Арсений Иванович / А. В. Изоркин // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 204
  • Изоркин, А. В. Карамышев Арсений Иванович / А. В. Изоркин // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 218.
  • Стуриков, Н. Член военного совета / Н. Стуриков // Советская Чувашия. — 1975. — 19 янв.

Каҫӑсем

Категорисем