Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Каттай Александр Яковлевич

Алекса́ндр Я́ковлевич Катта́й (чӑн хушамачӗ — Кокорев; 1915 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗ, Йĕкĕр — 1992, Мускав) — совет саманин чӑваш сӑвӑҫи тата ҫыравҫи, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер. Чӑвашла ҫырнӑ темиҫе сӑвӑ кӗнекин авторӗ.

Пурнӑҫӗ

Александр Яковлевич Кокорев 1915 ҫулхи пушӑн 15-мӗшӗнче Самар кӗпӗрнинчи Бугуруслан уесне кӗрекен Йӗкӗр (халӗ Самар облаҫӗнчи Клевлӗ районӗ) ҫуралнӑ[1].

Вӑл Шупашкарти театрпа музыка техникумӗнче вӗреннӗ. Вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче актёр пулса ӗҫленӗ[2].

1937 ҫулта ӑна Хӗрлӗ Ҫар ретне хӗсмете чӗнсе илнӗ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ҫулӗсенче 184-мӗш стрелоксен дивизийӗн, 294-мӗш стрелоксен полкӗн тата 203-мӗш ҫарти стрелоксен запас полкӗн йышӗнче ҫапӑҫнӑ. 1966 ҫулта подполковник хисепӗнче демобилизациленнӗ[1].

Александр Каттай 1992 ҫулта Мускавра вилнӗ[1].

Пултарулӑхӗ

Вӑрҫӑ умӗнхи ҫулсенчех В. Кривоносов композиторпа пӗрле «Хаваслӑх» музыка комедине хатӗрленӗ[3].

Александр Каттай чӑвашла ҫырнӑ сӑвӑ кӗнекисен авторӗ пек паллӑ. Унӑн поэзийӗ гражданлӑхпа тата патриотизмпа палӑрса тӑрать, нумай хайлавне вӑрҫӑпа Тӑван Ҫӗршыва халалланӑ. Пурӗ вунӑ кӗнекерен ытла пичетленсе тухнӑ[4].

Суйласа илнӗ кӗнекисем

  • «Сӑвӑсем» — 1961 ҫул.
  • «Тупа» — 1970 ҫул.
  • «Родина только одна» — 1971 ҫул (вырӑсла).
  • «Телей» — 1979 ҫул.
  • «Вӗҫев»[2].

Хисепӗсем

Ҫапӑҫусене хутшӑннӑшӑн тата паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн патшалӑхӑн темиҫе наградине тивӗҫнӗ[1]:

  • Икӗ II степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ.
  • Икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ.
  • «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль.
  • «1941—1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» медаль.
  • «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн» медаль.
  • «Кёнигсберга илнӗшӗн» медаль.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4 Писатели Чувашии: Каттай Александр Яковлевич. Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2 Ялгир П. Литературный мир Чувашии: Каттай (Кокорев) Александр Яковлевич. Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗ (2005). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  3. ^ Уткин Г. Виҫӗ кун Каттайпа пӗрле. Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗ (2016). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  4. ^ Александр Каттай // Тӑван Атӑл. Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗ (2009). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Александр Каттай // Тӑван Атӑл. — 2009. — № 6. — С. 153.
  • Уткин, Г. Виҫӗ кун Каттайпа пӗрле / Г. Уткин // Ултӑ портрет : очерксем / Г. Уткин. — Шупашкар, 2016. — С. 14-16.
  • Ялгир, П. Каттай (Кокорев) Александр Яковлевич / П. Ялгир // Литературный мир Чувашии / П. Ялгир. — Чебоксары, 2005. — С. 48.

Каҫӑсем

Категорисем