Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Катуков Михаил Ефимович

Михаи́л Ефи́мович Катуко́в (1900 ҫулхи авӑнӑн 4-мӗшӗ [17-мӗшӗ] е 1900 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ, Коломенский уезд[d], Мускав кĕперни — 1976 ҫулхи ҫӗртмен 8-мӗшӗ[1], Мускав) — совет саманин ҫар ҫынни, бронетанк ҫарӗсен маршалӗ (1959 ҫулхи юпан 5-мӗшӗнче), икӗ хутчен Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944 ҫулхи авӑнӑн 23-мӗшӗнче; 1945 ҫулхи акан 6-мӗшӗнче).

М. Е. Катуков ертсе пынипе совет автобронетанк ҫарӗсем пӗрремӗш хут пысӑк ҫитӗнӳ тунӑ: 1941 ҫулхи юпа уйӑхӗнче Мценск патӗнчи ҫапӑҫусенче унӑн бригади Гудериан ертсе пыракан 2-мӗш танк ҫарне кӗрекен нимӗҫсен танкӗсен тапӑнӑвне чарса лартнӑ[2].

Пурнӑҫӗ

Михаил Ефимович Катуков 1900 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗнче (кивӗ стильпе авӑнӑн 4-мӗшӗнче) Мускав кӗпӗрнинчи Коломна уесне кӗрекен Большое Уварово ялӗнче нумай ачаллӑ хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ[3].

1919 ҫултанпа Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗнче. Граждан вӑрҫине, ҫав шутра совет-поляк вӑрҫине хутшӑннӑ[4]. Вӑрҫӑсем хушшинчи тапхӑрта ҫар вӗрентӳ курссенче пӗлӳ илсе рота командирӗнчен пуҫласа танк дивизийӗн командирӗ таран ӳснӗ. 1932 ҫулта ВКП(б) ретне тӑнӑ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫланнӑ чухне вӑл 20-мӗш танк дивизине ертсе пынӑ. 1941 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа 4-мӗш танк бригадин (каярах 1-мӗш гварди танк бригади пулса тӑнӑ) командирӗ пулнӑ. Мускав патӗнчи ҫапӑҫусенче паттӑрлӑх кӑтартнӑ. 1943 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен пуҫласа вӑрҫӑ вӗҫленичченех 1-мӗш танк ҫарне (каярахпа 1-мӗш гварди танк ҫарӗ) ертсе пынӑ. Вӑл ертсе пынипе танкистсем Курск ҫапӑҫӑвӗнче, Украинӑна, Польшӑна тата Германие ирӗке кӑларнинче, ҫав шутра Берлина штурмланинче палӑрнӑ.

Нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн (Львов-Сандомир операцийӗ) СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи авӑнӑн 23-мӗшӗнчи хушӑвӗпе Катуков генерал-полковника Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ. Висла-Одер операцийӗнчи ӑста ертсе пынӑшӑн 1945 ҫулхи акан 6-мӗшӗнче иккӗмӗш хут «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе наградӑланӑ.

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Катуков маршал Германири совет ҫарӗсен ушкӑнӗнче тата Беларуҫ ҫар округӗнче ертсе пыракан вырӑнсенче ӗҫленӗ. 1963 ҫултанпа — СССР Хӳтӗлев министерствин Тӗп инспекторсен ушкӑнӗнче. «На острие главного удара» мемуарсен авторӗ.

1976 ҫулхи ҫӗртмен 8-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Мускаври Новодевичье масарӗнче пытарнӑ.

Харпӑр пурнӑҫӗ

Икӗ хутчен авланнӑ. Иккӗмӗш арӑмӗ — Екатерина Сергеевна Катукова, вӑл упӑшки ҫинчен «Памятное» кӗнеке ҫырса кӑларнӑ. Ҫемьере хӑйсен ачисем пулман пулин те, тӑванӗсен ачисене пӑхса ӳстернӗ.

Астӑвӑм

  • Берлинпа Мценск хулисен хисеплӗ гражданинӗ[5].
  • Мускав, Мценск, Озёры, Орёл, Белгород, Воронеж тата ытти хуласенче урамсене унӑн ятне панӑ.
  • Озёры хулинче, Баковкӑра тата ытти ҫӗрте палӑксемпе бюстсем вырнаҫтарнӑ. Вӑл Мускавра пурӑннӑ ҫурт ҫинче асӑну хӑми уҫнӑ, музей-хваттер йӗркеленӗ.
  • Джунгар Алатавӗнчи пӗр ту каҫӑвӗ Катуков ячӗпе хисепленет.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Mikhail Yefimovich Katukov // TracesOfWar
  2. ^ Алан Кларк. План «Барбаросса». Крушение третьего рейха. 1941—1945. — М.: Центрполиграф, 2004. — ISBN 5-9524-1296-3
  3. ^ Катукова, Екатерина Сергеевна. Памятное (по ссылке Екатерина Сергеевна ошибочно названа Еленой Сергеевной). — Благотворительный фонд памяти писателя Владимира Чивилихина, 2002.
  4. ^ Андрей Симонов, Антон Бочаров. Дважды Герой Советского Союза Катуков Михаил Ефимович. Проект «Герои страны». Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи кӑрлачӑн 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи нарӑсӑн 16-мӗшӗ.
  5. ^ Список почётных граждан города Мценска , Wayback Machine çинчи 2021 ҫулхи юпан 28-мӗшӗнчи копийӗ на сайте городской администрации.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — С. 638—639. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Великая Отечественная. Командармы. — М.: Жуковский, 2005.

Великая Отечественная. Комдивы [Текст] : военный биографический словарь : в 5 т. / Д. А. Цапаев (рук.) и др. ; под общ. ред. В. П. Горемыкина. — М. : Кучково поле, 2011. — Т. 1. — С. 593—595. — 736 с. — 200 экз. — ISBN 978-5-9950-0189-8.

  • Жилин В. А. Герои-танкисты 1943—1945. — М.: Эксмо, Яуза, 2008. — ISBN 978-5-699-3053.
  • Замулин В. Н. Командармы Огненной дуги. — М.: Яуза-Каталог, 2020. — 381 с. — (Главные сражения Великой Отечественной. Иллюстрированная энциклопедия). — ISBN 978-5-00155-223-9.
  • Замулин В. Н. Курский излом. Решающая битва Отечественной войны. — Яуза, Эксмо, 2007. — С. 130—143. — 1000 с. — (Великая Отечественная: Цена Победы). — 5000 экз. — ISBN 5-699-18411-2.
  • Калашников К. А., Додонов И. Ю. Высший командный состав Вооружённых сил СССР в послевоенный период. Справочные материалы (1945—1975 гг.). — Т. 3. Командный состав танковых войск. — Усть-Каменогорск: «Медиа-Альянс», 2017. — ISBN 978-601-7887-15-5. — С. 237—240.
  • Катукова Е. С. Памятное. — Издание Благотворительного фонда памяти писателя Владимира Чивилихина, 2002.
  • Прудников В. Гроза панцерваффе. — М.: Эксмо, 2007. — 384 с. — ISBN 978-5-699-24362-4.
  • Пирязев Н. С. Взрастила маршала Озёрская земля: повесть. ― Озёры (Моск. обл.): Коломен. межрайон. тип., 2000. ― 76 с.: ил. ― 1000 экз.
  • Лелюшенко Д. Д.. Москва — Сталинград — Берлин — Прага. Записки командарма. — М.: Издательство «Наука», 1973.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем