Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Кейп-Код (кӳлмек)

Disambig gray.svg Ку терминӑн ытти пӗлтерӗшсем те пур, Кейп-Код (пӗлтерӗшсем) пăхăр.

Кейп-Код кӳлмекӗ [5] — АПШ шывӗн ҫурҫӗр-тухӑҫ ҫыранӗ хӗрринчи пысӑк, лайӑх хӳтӗленсе тӑракан, Массачусетс штачӗн ҫыранӗ хӗрринчи затон. Кейп-Код кӳлмекӗ Атлантика океанӗпе пӗрлешекен Мэн кӳлмекӗн чи кӑнтӑр пайӗ шутланать. Кӳлӗ лаптӑкӗ 1564 квадратлӑ ҫухрӑм[6], тарӑнӑшӗ — 63 метр[7].

Географи

undefined
undefined

Кейп-Код кӳлмекӗ тухӑҫран тата кӑнтӑртан Кейп-Код сӑмсахӗн авӑнчӑк контурӗпе (Барнстабл тавралӑхӗ, Массачусетс) чикӗленсе тӑрать, сӑмсахӑн ҫурҫӗр таврашӗнче, кӳлмек енчен Провинстаун хули тата ун ячӗпе хисепленекен бухта вырнаҫнӑ. Анӑҫ енчен Плимут тӑрӑхӗн ҫыранӗ, ҫав шутра Плимут хули хӑй те вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗр енчен Массачусетс кӳлмекӗ пур, вӑл уҫӑ океана тухать[7]. Икӗ кӳлмекӗ те (Кейп-Код та, Массачусетс та) Мэн кӳлмекӗн кӑнтӑр пайӗ шутланса тӑраҫҫӗ. Хӑш чухне Кейп-Код кӳлмекне Массачусетс кӳлмекӗн пӗр пайӗ тесе палӑртаҫҫӗ[8].

Хӑйӗн никӗсӗ патӗнче Кейп-Код сӑмсахӗ континент пайӗнчен 28[9] ҫухрӑм (урӑх ҫӑлкуҫсем палӑртнӑ тӑрӑх - 24[10] ҫухрӑм) тӑршшӗ Кейп-Код каналпа (тарӑн шӑтӑксемпе пӗрле) уйрӑлса тӑрать, вӑл Кейп-Код кӳлмеке Баззардс кӳлмекӗпе (Buzzards Bay) ҫыхӑнтарать. Ҫак канал Бостонран Нью-Йорка ҫитмелли тинӗс ҫулне 120 ҫухрӑм[9] таран кӗскетет.

Истори

Кейп-Код ҫурутравне Европа ҫыннисем уҫни шутӗнче Итали тинӗс ҫӳревҫи Джованни да Верраццано (Giovanni da Verrazano) ертсе пынӑ 1524 ҫулхи Франци экспедицине палӑртаҫҫӗ. Кейп-Код («шӑтӑрнак сӑмсахӗ») ятне ҫурутрава акӑлчан тӗпчевҫи Бартоломью Госнольд (Bartholomew Gosnold) 1602 ҫулта панӑ. Кӳлмек ячӗ те ҫакӑнтанах пулса кайнӑ[9].

1620 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче Кейп-Код сӑмсахӗн бухти патӗнче (халӗ Провинстаун вырнаҫнӑ вырӑнта) пилигрим ашшӗсем пилӗк пурӑнса ирттернӗ, вӗсем Англирен «Мэйфлауэр» карап ҫинче ишсе килнӗ. Кейп-Код ҫине ҫитнӗ кунхине вӗсем «Мэйфлауэр килӗшӗвне» йышӑннӑ, ҫак килӗшӳ каярах колонистсен никама пӑхӑнман пурнӑҫ йӗркин пӗрремӗш символӗсенчен пӗри пулса тӑнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн вӗсем Кейп-Код кӳлмекӗ урлӑ ишсе каҫнӑ та унти хӗвеланӑҫ енче Плимут колонийӗ вырнаҫнӑ вырӑна — халӗ Плимут вырнаҫнӑ ҫӗре — ҫитнӗ[9].

1970 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗнче Кейп-Код кӳлмеке штатӑн океан заповедникӗ ятлӑ статуса панӑ (акăл. State Ocean Sanctuary)[7]).

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3 Geographic Names Information System (англ.)
  2. ^ 1, 2 GeoNames (англ.) — 2005.
  3. ^ Getty Research Institute Getty Thesaurus of Geographic Names (англ.) — Los Angeles: Getty Research Institute, 1997.
  4. ^ 1, 2 Gazetteer
  5. ^ Cape Cod Bay (HTML). Geographic Names Information System (GNIS). Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи кӑрлачӑн 1-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи авӑнӑн 7-мӗшӗ.
  6. ^ Theresa Mitchell Barbo. Cape Cod Bay: A History of Salt and Sea. — Arcadia Publishing, 2008. — 128 p. — ISBN 9781625844620.
  7. ^ 1, 2, 3 Cape Cod Bay (HTML). Center for Coastal Studies — coastalstudies.org. Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӗртмен 2-мӗшӗ.
  8. ^ Massachusetts Bay. Encyclopædia Britannica Online. Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи ҫӗртмен 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӗртмен 19-мӗшӗ.
  9. ^ 1, 2, 3, 4 Cape Cod. Encyclopædia Britannica Online. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи раштавӑн 30-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи авӑнӑн 7-мӗшӗ.
  10. ^ Cape Cod Canal, Buzzards Bay. US Harbors, Massachusetts — ma.usharbors.com. Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи ҫӑвӑн 21-мӗшӗ.
WP-TranslationProject TwoFlags.svg Ку статьяна РУВИКИН Вырӑс уйрӑмӗнчи Кейп-Код (залив) статьяна чӑвашла куҫарса хатӗрленӗ. '

Категорисем