Краснов Михаил Николаевич

Михаил Николаевич Краснов (литературӑри псевдонимӗ — Ара Мишши; ҫур. 1953 ҫулхи ҫурлан 5-мӗшӗ, Кĕтеснер, Вӑрмар районӗ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — Раҫҫей чӑваш ҫыравҫи, журналист, патшалӑх тата общество ӗҫченӗ. Раҫҫей Журналистсен союзӗн тата Раҫҫей Ҫыравҫӑсен союзӗн пайташӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1953 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Вӑрмар районӗн Кӗтеснер ялӗнче ҫуралнӑ[1]. 1977 ҫулта И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн вӗренсе тухнӑ. Унтан Шупашкар электроаппаратура заводӗнче инженер-конструктор пулса ӗҫлеме тытӑннӑ[1].

1978 ҫулта ҫамрӑксен ӑслӑлӑхпа техника пултарулӑхӗн Пӗтӗм Раҫҫей канашлӑвне Мускава янӑ. Канашлӑва хутшӑнса таврӑннӑ хыҫҫӑн ВЛКСМ Чӑваш обкомӗн аппаратне ӗҫе куҫнӑ. 1978—1983 ҫулсенче пропаганда, культура тата халӑхпа ӗҫлекен пайӗнче ӗҫленӗ[1].

Каярах Чӑваш Республикин Министрсен Канашӗнче, Шупашкар администрацийӗнче, КПСС Чӑваш обкомӗ ҫумӗнчи квалификаци ӳстермелли курссенче тата Чӑваш Республикин Президент администрацийӗ ҫумӗнчи ертӳлӗх ӗҫченӗсене хатӗрлекен республика центрӗнче ӗҫленӗ[1].

1998—2013 ҫулсенче Чӑваш Республикин Культура тата нацисен ӗҫӗсен министерствин аппаратӗнче ӗҫленӗ. Министр ҫумӗ, нацисен ӗҫӗсемпе тата тӗн организацисемпе хутшӑнӑва йӗркелекен пай пуҫлӑхӗ пулнӑ[2]. 2007 ҫулта ӑна Чӑваш Республикин патшалӑх граждан службин иккӗмӗш классри чӑн патшалӑх канашҫи чинне панӑ[1].

Тивӗҫлӗ канӑва тухсан Краснов литература ӗҫне пуҫӑннӑ. 2013 ҫултан ҫыравҫӑсен пултарулӑх ушкӑнӗсемпе ӗҫлеме тытӑннӑ[2].

Пултарулӑхӗ

Ара Мишши чӑвашла та, вырӑсла та ҫырать. Унӑн ачасем валли ҫырнӑ калавӗсене «Тӑван Атӑл» журналта, «Тантӑш» хаҫатра, Пушкӑртстан, Тутарстан, Тӗмен тата Чӗмпӗр тӑрӑхӗсен чӑвашла кӑларӑмӗсенче пичетленӗ[1].

Чӑваш кӗнеке издательствин тӗп редакторӗ ҫумӗ Ольга Фёдорова палӑртнӑ тӑрӑх, автор хайлавӗсенче тӑван чӗлхене упрасси, атте-анне хисеплесси, профессие суйласси тата чӑваш ялӗн пуласлӑхӗ пирки ыйтусем хускатать[3].

Кӗнекисем

  • «Ҫамрӑк юланутҫӑ» (2015)[1];
  • «Встреча с волком» (2016)[1];
  • «Пӗрремӗш утӑмсем. Первые ступеньки» (2017)[4];
  • «Пиллӗкмӗш чӗрӗк. Пятая четверть» (2018)[1];
  • «Сеятель духовности» (2018)[1];
  • «Тӑвалла ҫул» (2021)[3];
  • «Zов души» (2024)[5].

«Сеятель духовности» кӗнеке Чӑваш митрополийӗн клирикӗ, митрофорлӑ протоиерей Михаил Ивановӑн 70 ҫулне тата унӑн пастырь ӗҫӗн 40 ҫулне халалланӑ[1].

«Zов души» повеҫне Чӑваш кӗнеке издательстви 2024 ҫулта 400 экземплярпа кӑларнӑ, унӑн тӗп теми — ятарлӑ ҫар операцийӗ[5].

Обществӑлла ӗҫӗ

Министерствӑра ӗҫленӗ вӑхӑтра Краснов Чӑваш Республикин ҫыравҫӑсен тата журналистсен союзӗсемпе, Чӑваш кӗнеке издательствипе, республикӑри массӑллӑ информаци хатӗрӗсемпе ӗҫленӗ. Вӑл чӑвашсем йышлӑ пурӑнакан Раҫҫей регионӗсене ҫыравҫӑсем, поэтсем тата культура ӗҫченӗсем хутшӑнакан делегацисен ҫулҫӳревӗсене йӗркеленӗ[1].

Раҫҫей Журналистсен союзне(выр.)чăв. 2013 ҫулта, Раҫҫей Ҫыравҫисен союзне(выр.)чăв. 2017 ҫулта кӗнӗ[1]. Чӑваш наци конгресӗ президиумӗн, Чӑваш Республикин Журналистсен союзӗ правленийӗн тата Чӑваш Республикин Профессиллӗ писательсен союзӗ правленийӗн пайташӗ пулнӑ[1].

2019 ҫулта тухнӑ Т. З. Захаровӑн «Кудеснеры в прошлом и настоящем» историпе ҫӗршыв пӗлӗвӗн очеркне кӑларма йӗркелекен комитета ертсе пынӑ. Кӗнекен техника редакторӗ тата кӑларӑмшӑн явапли пулнӑ[1].

Ҫыравҫӑ шкул ачисемпе тӗлпулусем ирттерет. Тӗлпулусенче хӑйӗн кӗнекисемпе паллаштарать, тӑван чӗлхене упрасси, литература вуласси тата тӑван ен историне вӗренесси ҫинчен калать[1].

Хисепӗсем

  • Шупашкарпа Чӑваш митрополийӗн архиерей Хисеп хучӗ (2001);
  • Раҫҫей Федерацийӗн Культура министерствин тата Раҫҫей культура ӗҫченӗсен профсоюзӗн Хисеп хучӗ (2002);
  • «2002 ҫулхи Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫыравне ирттернӗшӗн» медаль;
  • Чӑваш Республикин Хисеп хучӗ (2003);
  • Раҫҫей халӑхӗсен ассамблейин(выр.)чăв. Хисеп хучӗ (2004);
  • Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ (2008);
  • «2010 ҫулхи Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫыравне ирттернӗшӗн» медаль;
  • Раҫҫей Журналистсен союзӗн Хисеп хучӗ (2015);
  • Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн Хисеп хучӗ (2018);
  • Н. В. Никольский ячӗллӗ республика журналистика премийӗ (2018)[1];
  • В. С. Алендей ячӗллӗ преми (2019);
  • «Чӑваш автономи облаҫне йӗркеленӗренпе 100 ҫул» медаль (2020);
  • «Василий Шукшин» медаль (2023)[2].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 Биография Михаила Краснова (выр.) (PDF). Чӑваш Республикин Наци вулавӑшӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3 Краснов Михаил Николаевич (выр.). Литературная карта Чувашии. Чӑваш Республикин Наци вулавӑшӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2 Морозова, Дарья. Ара Мишшин пултарулӑх каҫӗ. Сувар (8 авӑнӑн 2023). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ.
  4. ^ Пӗрремӗш утӑмсем = Первые ступеньки (выр.). Национальная электронная библиотека. Раҫҫей патшалӑх вулавӑшӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2 Краеведческие новинки (выр.). «ЦРБ» Ибресинского муниципального округа (25 раштавӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Тургай, О. Вӑрмар енӗн паллӑ ҫынни / О. Тургай // Хӗрлӗ ялав (Вӑрмар районӗ). — 2018. — 21 утӑ. — С. 4 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Туркай, О. Журналист, писатель, общество ӗҫӗн хастарӗ / О. Туркай // Чӑваш тӗнчи = Чувашский мир. — 2018. — 27 утӑ/июль (№ 6). — С. 6 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Федорова, О. Ҫамрӑксен шухӑш-кӑмӑлне уҫса парать / О. Федорова // Хӗрлӗ ялав (Вӑрмар районӗ). — 2021. — 21 ҫу (№ 19). — С. 7 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Федорова, Т. Асамлӑхпа пуян вулавӑш / Т. Федорова ; автор сӑн ӳкерчӗкӗ // Тантӑш. — 2018. — 22 чӳк/ноябрь (№ 45). — С. 6 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Юхма, М. Кӗтеснер ялӗн пултаруллӑ ҫынни / М. Юхма // Хӗрлӗ ялав : (Вӑрмар районӗ). — 2023. — 11 ҫурла/август (№ 31). — С. 4 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Юхма, М. Ҫавра ҫул : Ара Мишшин пултарулӑхне хакласа, ӑна саламласа / М. Юхма, Ю. Сементер // Тӑван Атӑл. — 2023. — ҫурла/август (№ 8). — С. 71-76 : сӑн ӳкерчӗксем.
  • Юхма, М. Ҫамрӑксемшӗн усӑллӑ кӗнеке : [Ара Мишшин (Михаил Красновӑн) «Тӑвалла ҫул» кӗнеки ҫинчен] / М. Юхма // Чӑваш тӗнчи = Чувашский мир. — 2021. — 29 ҫу/май (№ 3). — С. 4.
  • Яковлева, З. Пирӗн пайташ — Н. Никольский премийӗн лауреачӗ / З. Яковлева // Чӑваш тӗнчи. — 2019. — 13 ака (№ 2). — C. 2 : сӑн укерчӗк.
  • Азамат, С. Об авторе книги / С. Азамат // Встреча с волком : рассказы / Ара Мишши. — Чебоксары, 2016. — С. 52-55.
  • Зайцев, Я. Н. Краснов Михаил Николаевич / Я. Н. Зайцев // Вехи жизни Урмарского района / Я. Н. Зайцев. — Чебоксары, 2017. — С. 218-219.
  • Игнатьева, А. «Сеятель духовности» / А. Игнатьева // Чӑваш тӗнчи = Чувашский мир. — 2018. — 27 чӳк/ноябрь (№ 10). — С. 4 : фот.
  • Краснов Михаил Николаевич // Краеведы из Урмар / сост. Я. Н. Зайцев. — Чебоксары, 2020. — С. 77-79.
  • Краснов Михаил Николаевич // Энциклопедия Урмарского района. — Чебоксары, 2023. — С. 197-198.
  • Краснов Михаил Николаевич (Ара Мишши) // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Чебоксары, 2014. — С. 223-224.

Каҫӑсем

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».